Ortadoğu İran 79 devriminden sonra ilk ‘sıfır’ uçağını aldı

İran 79 devriminden sonra ilk ‘sıfır’ uçağını aldı
Fotograf: Arşiv

İran’la imzalanan nükleer anlaşmadan sonra İran Hava Yolları'nın (İranAir) Fransa merkezli uçak üreticisi Airbus firmasıyla yaptığı anlaşma uyarınca teslim edilen A321 tipi, 189 yolcu kapasiteli ilk yolcu uçağı, başkent Tahran'daki Mihrabad Havalimanı'na indi.
İran ve P5+1 ülkeleri arasındaki nükleer anlaşmanın geçen yılın ocak ayında yürürlüğe girmesinin ardından Airbus ile İranAir yetkilileri arasında 10 milyar dolar değerinde 100 uçak alımına ilişkin nihai anlaşma Aralık 2016'da Tahran'da imzalanmıştı. İranAir Genel Müdürü Ferhad Pervereş, bu yıl 6 Airbus A320 ve daha büyük olan A330 uçağının teslim edilmesini umduklarını söyledi. İranAir, Boeing firmasından da 80 adet uçak almayı planlıyor.

Airbus ve Boeing’lerle nükleer müzakereler başlamıştı

16 Ocak'ta uygulamaya giren nükleer anlaşmayla birlikte ekonomik yaptırımların kaldırılmasının ardından İran, eski hava filosunu yenilemek amacıyla Fransa'nın Airbus ve ABD'nin Boeing şirketleriyle müzakereler yürütüyordu. İran bu kapsamda Ocak ayında Airbus şirketiyle de 118 uçak alınmasına ilişkin 27 milyar dolarlık anlaşma imzalamıştı.

Ambargodan kazalar arttı
İranAir, ambargo sebebiyle şu ana kadar 1979'dan önce satın aldığı uçaklarla hizmet veriyordu. Uçak filosunun yenilenememesi kaza riskinin de artmasına neden olmuştu. İran'da son 38 yıl içinde 200'den fazla uçak kazası yaşanmış ve bu kazalarda da 2.000'nin üzerinde insan hayatını kaybetmişti. ABD, 1979 yılındaki devrimden sonra 52 Amerikalı diplomatın 444 gün boyunca Tahran'daki elçiliğinde rehin alındığı kriz sonrasında, İran ile bütün diplomatik ilişkilerini kesmişti. ABD daha sonra İran'a yaptırım uygulamaya başlamış, ardından da İran'ın nükleer programını gerekçe gösterilerek ambargonun kapsamı genişletilmişti. İran ile İsviçre'nin Cenevre kentinde 24 Kasım 2013 tarihinde yapılan müzakerelerde geçici anlaşmaya varılmış ve bu anlaşma uyarınca İran'a uygulanan bazı ekonomik yaptırımların hafifletilmesi kararı alınmıştı. Daha sonra nükleer müzakerelerde Nisan 2014'te varılan geçici anlaşma çerçevesinde ABD Hazine Bakanlığı, Boeing'e bazı uçak parçalarının 'kısa süreliğine' İran'a satılması için izin vermişti.