بەرنامەی باسی رۆژ پرسی بەرقەراربوونی ئاشتی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست تاوتوێ دەکات

حوسێن ئەحمەد مستەفا، شرۆڤەکاری ئابووری، حەمید ئەلکفائی، توێژەری بواری ئابووری و سیاسی، نەزیر ئاکی سیلمەن، پڕۆفیسۆری بواری پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و محەممەد قادری، شرۆڤەکاری سیاسی
حوسێن ئەحمەد مستەفا، شرۆڤەکاری ئابووری، حەمید ئەلکفائی، توێژەری بواری ئابووری و سیاسی، نەزیر ئاکی سیلمەن، پڕۆفیسۆری بواری پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و محەممەد قادری، شرۆڤەکاری سیاسی

K24 – هەولێر:

شارەزای پەیوەندییە نێودەوڵتییەکان، شرۆڤەکار و توێژەرانی سیاسی و ئابووری لە میانەی بەشدارییان لە بەرنامەی باسی رۆژی کوردستان24 کە ژینۆ محەممەد پێشکەشی دەکات، سەرنج و بۆچوونی خۆیان لەبارەی پرسی بەرقەراربوونی ئاشتی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست خستەڕوو، هاوکات گوتیان: سیاسییەکان بەرژەوەندی گەلانی ناوچەکەیان لەبەرچاو نەگرتووە.

حوسێن ئەحمەد مستەفا، شرۆڤەکاری ئابووری، رایگەیاند، هێشتا دەرفەت هەیە بۆ ئیرادەی گەلانی ناوچەکە کە بتوانن هۆکارەکانی بەهێزکردنی ئاشتی، سەقامگیریی سیاسی،  پەرەپێدانی ئابووری پڕۆژەی فەرهەنگی  بخەنە ئاراوە.

ئاماژەی بەوەدا، دەرفەتی ئاشتی و پێکەوەژیان لەبەردەم گەلانی ناوچەکە هەیە،  گەلی کورد، گەلێکی ڕەسەنی ناوچەکەیە و خاوەنی ئیرادەیە و دەکرێت دەسپێشخەری ئاشتیی سەقامگیری بۆ پڕۆژەی بەهێزکردنی ئابووری هەبێت.

ئەو شرۆڤەکارە ئابوورییە، دەڵێت: پێویستە مامۆستایانی زانکۆ، ناوەندە رۆشنبیرییەکان، میدیا و دامەزراوە کولتوورییەکان بەو ئەرکە هەستن و بەربەستی بەردەم ئاشتی کەم بکەنەوە.

لەلایەکی دیکەوە حەمید ئەلکفائی، توێژەری بواری ئابووری و سیاسی گوتی: لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئاڵنگاری زۆر هەیە وەک توندوتیژی و دەست بەسەر دەسەڵاتدا گرتن و نەبوونی توانای کارکردن لەگەڵ یەکدی.

هاوکات سەرنجی بۆ ئەوە راکێشا، سیاسییەکان بەرژەوەندی گەلانی ناوچەکەیان لەبەرچاو نەگرتووە و لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ناتوانرێت بڕیارێکی کۆدەنگ و یەکانگیر بدرێت، بۆیە پێویستە بەرژەوەندییەکان لەبەر چاو بگیرێت.

ئەو توێژەرە ئابووری و سیاسییە، باسی لەوە کرد، هەندێک وڵات هەن دەستوەردان لە کاروبارەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکەن، هەندێک وڵاتی بەهێز هەن کە پێان وایە دەتوانن هەژموونی خۆیان بەسەر ناوچەکە بسەپێنین، بەڵام بێ ئاگان لەوەی هێزێکی جیهانی هەیە کە ناهێڵێت هەرگیز هیچ وڵاتێک هەژموونی خۆی بەسەر رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بسەپێنێت.

ئاماژەی بەوەش دا، وڵاتانی ناوچەکە دەتوانن سەقامگیریی و ئاسایش بەرقەرار بکەن ئەگەر بێت و بەدروستی لە شتەکان بڕوانن، ئەم وڵاتانە پێویستە بە سیاسەتەکانی خۆیاندا بچنەوە، ئەگەرنا رۆژهەڵاتی ناوەڕاست پەرتەوازە و لاواز دەبێت.

لەلایەکی دیکەوە، نەزیر ئاکی سیلمەن، پڕۆفیسۆری بواری پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان، رایگەیاند، بەداخەوە توانای رۆژهەڵاتی ناوەڕاست زۆر کەمە کاتێک باس لە پرسی ئاشتی دەکرێت، رۆژهەڵاتی ناوەڕاست تووشی داگیرکاری بووە، بۆیە کۆمەڵگەکان دابەشکراون چەندین توندوتیژی و بەریەککەوتنی ئایینی هەیە.

سەرنجی بۆ ئەوە راکێشا، وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کراوەن بۆ ئەوەی وڵاتانی دیکە دەستوەردان لە کاروبارەکانیان بکەن، چەندین لایەنی نێودەوڵەتی و جیهانیی هەن کە هەژموونیان بەسەر ناوچەکەدا هەیە، ئەکتەرە نێودەوڵتییەکانیش چەندین بەرژەوەندی جیاواز و چەندین رێگەی جیاوازیان بۆ ناوچەکە هەیە.

محەممەد قادری، شرۆڤەکاری سیاسی، گوتی: رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە ساتەوەختی هەستیاری سیاسی و ئەمنیی تێدەپەڕێت، ئاشتی و سەقامگیری لە ناوچەکە پەیوەستە بە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، دەبێت هەوڵ بدرێت ئاشتی و سەقامگیری لە بەرزترین خاڵدا بهێڵدرێتەوە.

هاوکات ناوبراو گوتیشی: مامەڵەی ئەکتەرانی ناوچەکە و نێودەوڵەتی رێگرە لەبەردەم ئاشتی و سەقامگیری لە ناوچەکە، وڵاتانی زلهێز نایانەوێت رۆژهەڵاتی ناوەڕاست سەقامگیر بێت.

باسی لەوەش کرد، مێژووی 50 ساڵی رابردوو باس بکەین دەبینین کە بە چ شێوەیەک وڵاتانی زلهێز کاریگەرییان لەسەر وڵاتانی ناوچەکە هەبووە و نەیانهێشتووە بە سەقامگیریی و ئاشتی لە تەنیشت یەکەوە بژین.

ئەو شرۆڤەکارە سیاسییە جەختی لەوەش کردەوە، هەر دەبێت ئاشتی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەرقەرار بێت، گوتیشی: دەبێت وڵاتانی ناوچەکە هەنگاو بنێن بۆ ئەوەی پڕۆژەی ئاشتی بەدی بێت، بەڵام وڵاتانی دیکە دەستوەردان دەکەن بۆ ئەوەی ئاشتی دروست نەبێت.