ھیومان رایتس وۆچ: ئەردۆغان تەنگژەی كۆرۆنای قۆستەوە بۆ پشتیوانیكردن لە ملھووڕیەكەی

پەتای كۆرۆنا بووەتە پاساوێك بۆ حكومەتی ئەردۆغان بۆ بەھێزكردنی حوكمی ملھوڕیانە و سەركوتكارانەی خۆی
خۆپیشاندانەكان دژ بە پێشێلكردنی مافی مرۆڤ لە توركیا
خۆپیشاندانەكان دژ بە پێشێلكردنی مافی مرۆڤ لە توركیا

K24 – ھەولێر:

رێكخراوی "ھیومان رایتس وۆچ" سەرۆكی توركیا، "رەجەب تەیب ئەردۆغان"ی تۆمەتباركرد بە ھەلپەرستی لە قۆستنەوەی تەنگژەی پەتای كۆرۆنا بۆ بەھێزكردنی رژێمە ملھوڕییەكەی.

رێكخراوەكە لە راپۆرتە جیھانییەكەیدا بۆ ساڵی 2021 گوتی: پەتای ڤایرۆسی كۆرۆنا "رێگای بە ئەردۆغان دا فەرمانڕەواییە ملھووڕییەكەی قووڵ بكات بە دەرچواندنی چەندین یاسای نوێی دیكە لە پێناو كپكردنی ده‌نگی بەرھەڵستكارانی و رەخنەلێگرانی".

رێكخراوەكە، روونیكردەوە، "دەسەڵاتدارانی توركیا لە ساڵی 2020 پەتای كۆرۆنایان بەكارھێنا وەك پاساو بۆ قەدەغەكردنی خۆپیشاندانەكانی بەرھەڵستكارانی و بە ئامانجكردنیان".

"دوورخستنەوەی زیندانیان بە ئەنقەست"

ئەو راپۆرتە، كە لە 761 لاپەڕە پێكھاتووە، ئاماژەیكردووە، رژێمی توركیا بەئەنقەست بەھەزاران كەسی زیندانیی لە بەرنامەی ئازادكردنی زووتری زیندانیان دوورخستووەتەوە، بەھۆی بڵاوبوونەوەی كۆرۆنا و زیاد پڕبوونی زیندانەكان.

بەرێوەبەری بەشی ئەوروپا و ئاسیا لە رێكخراوەكە، ھیۆ ویلیامسون گوتی: "پەتای كۆرۆنا بووەتە پاساوێك بۆ حكومەتی ئەردۆغان بۆ بەھێزكردنی حوكمی ملھوڕیانە و سەركوتكارانەی خۆی لە سەر كه‌یسی یەكگرتنی وڵات لە میانی تەنگژەیەكی تەندرووستی گشتیدا".

یاساكانی داپلۆسینەر

راپۆرتەكە رژێمی توركیا تۆمەتباردەكات بە دەرخستنی یاسای نوێ، چاودێركردنی سەكۆكانی سۆشیال میدیا زیاد دەكات و دەسەڵاتی  پارێزه‌ران سنووردار دەكات.

لە كۆتایی ساڵی 2020، حكومەت یاسایەكی نوێی دەرخست، رێگا بەسەپاندنی كۆتوبەندی داپڵۆسێنەر دەدات بەسەر رێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی و ھەڕەشە لە ئازادی درووستكرنی كۆمەڵەكان دەكات.

ویلیامسون جەختیكردەوە لەسەر گرنگی ئەوەی "رێگا نەدرێت لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی جەختكردنە سەر سیاسەتی دەرەوەی توركیا، ھێرشەكانی ئەو بۆ سەر دڵنیاكەرەوەكانی دیموكراتییەت لەناوەوەی توركیا داپۆشێت، كە لە میانی ساڵی 2020 زۆر خێرابووە" بەپێی راپۆرتەكە.

ساڵی رابردوو، لە بری تۆماری ناوخۆیی توركیا بە مافەكانی مرۆڤ، گرژییە سەرەكییەكانی حكومەتی ئەردۆغان لەگەڵ یەكێتی ئەوروپا لەبارەی پەنابەران، یەدەگەكانی غاز و سنووری ده‌ریایی ململانێ لەسەر رۆژھەڵاتی دەریای ناوەڕاستدا كۆبوویەوە.

بەھۆی سیاسەتەكانی رژێمی توركیا، ئەوروپا ھەست بە بێ ھیوای دەكات لە پاشەكشەكردنی مافەكانی مرۆڤ لە وڵاتێكدا، كە لە رووی تەكنیكیەوە ھێشتا كاندیدە بۆ چوونە ناو قەبارەكەوە.