ئێران هۆشداریی لە هەبوونی 'مین' لە گەرووی هورمز دەدات
دەستەی بەندەرەکان و دەریاوانیی ئێران، ئاگادارییەکی بەپەلەی بۆ سەرجەم ئەو کەشتیانە بڵاوکردەوە کە بە نیازن لە گەرووی هورمزەوە تێپەڕ بن.
ئاگربەستەکەی نێوان ئەمریکا و ئێران بەردەوامە
دەستەی بەندەرەکان و دەریاوانیی ئێران، ئاگادارییەکی بەپەلەی بۆ سەرجەم ئەو کەشتیانە بڵاوکردەوە کە بە نیازن لە گەرووی هورمزەوە تێپەڕ بن.
حزبوڵڵای لوبنانی بۆ کوردستان24: ئیسرائیل بەردەوامە لە پێشێلکردنی ئاگربەست هەموو ببینە
ناتانیاهۆ: جەنگی ئێران کۆتایی نەهاتووە هەموو ببینە
ترەمپ: کەشتییەکی زەبەلاحی ئێرانیمان پەکخست و دەستمان بەسەردا گرت هەموو ببینە
کاتژمێر سفر لەنێوان جەنگێکی خوێناویتر و رێککەوتنێکی هەمیشەیی هەموو ببینە
ئەکسیۆس: بێمتمانەیییەکی قووڵ واشنتن و تارانی گرتووەتەوە هەموو ببینە
ئیرنا: تاران تا ئێستا بڕیاری بەشداری لە گەڕێکی نوێی دانوستان لەگەڵ واشنتن نەداوە هەموو ببینە
نیویۆرک تایمز: ئینتەرنێت بە شێوەیەکی سنووردار لە ئێران کارا کراوەتەوە هەموو ببینە
ترەمپ: نوێنەرەکانم بۆ دانوستان لەگەڵ ئێران بەرەو پاکستان بەڕێکەوتوون هەموو ببینە
پزیشکیان هۆشداری توند دەداتە ترەمپ لەسەر مافە ئەتۆمییەکان هەموو ببینە
لە باشووری لوبنان بۆمبێکی چێندراو بە 10 سەربازی ئیسرائیلیدا تەقییەوە هەموو ببینە
وەزیری دەوڵەتی ئیمارات تاران و سوپای پاسدارانی بەوە تۆمەتبار کرد کە لە 40 رۆژی یەکەمی جەنگدا جەنگێکی وێرانکەریان دژی خەڵکی سڤیل و ژێرخانی مەدەنیی وڵاتەکەی بەرپا کردووە. جەخت دەکاتەوە کە سەرەڕای گۆڕانکارییە سیاسییەکانی ناوخۆی ئێران، رەفتاری تاران بەرانبەر دراوسێیەکانی نەگۆڕاوە، گوتیشی: هێرشەکانی ئێران 90%ـی ئامانجەکان مەدەنی بوون.
لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا، وەزیری دەرەوەی ئێران گەرەنتیی تێپەڕبوونی بێ کێشەی بە کەشتییەکانی رووسیا لە گەرووی هورمز دا، ئەمەش لە کاتێکدایە کە تاران بە توندی نیگەرانە لە دەستبەسەرداگرتنی کەشتییە بارهەڵگرەکانی لەلایەن ئەمریکاوە. رووسیا کە دەیەوێت ئاگربەستەکە لە داڕمان رزگار بکات، داوا لە لایەنەکان دەکات مەرجەکانی پاکستان جێبەجێ بکەن و رێگە نەدەن پێکدادانی سەربازی جێگەی دیپلۆماسی بگرێتەوە.
بەڕێوەبەری گشتیی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم پەیامێکی توند ئاراستەی ئەمریکا و ئێران دەکات و دەڵێت "رێککەوتنی سیاسی بەبێ پشکنینی مەیدانی بێ بەهایە". گرۆسی کە هاوکات مژدەی ئاساییبوونەوەی دۆخی ئەتۆمیی سووریای پێیە، هۆشداری دەدات کە جیهان بەهۆی پێشبڕکێی نوێی چەکی ئەتۆمی لە ئاسیا و ئەوروپا بەرەو قۆناغێکی زۆر مەترسیدار هەنگاو دەنێت.
بەرپرسانی پاکستان رایانگەیاند، ئاماژەی دڵخۆشکەریان لە تارانەوە پێگەیشتووە بۆ گەڕانەوە بۆ سەر مێزی دانوستان. لە کاتێکدا تەنیا چەند کاتژمێرێک بۆ کۆتاییهاتنی ئاگربەست ماوە، دیپلۆماسییەتی پاکستانی خەریکی رەواندنەوەی ئەو دوودڵییانەیە کە بەهۆی پێکدادانە دەریاییەکانەوە دروست بوون، تاوەکوو سبەی لە ئیسلامئاباد گەورەترین رێککەوتنی ئاشتی لە ناوچەکەدا واژۆ بکرێت.
سەرۆکی ئەمریکا لە پەیامێکدا رایگەیاند، ڕێککەوتنە نوێیەکەی ئیدارەکەی، ئاسایش بۆ ئەمریکا، ئەوروپا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست گەرەنتی دەکات. ترەمپ بەڵێن دەدات کە ئەمجارە نەک تەنیا ڕێگری لە چەکی ئەتۆمی دەکات، بەڵکو کۆتایی بەو "شەرمەزارییە مێژووییە" دەهێنێت کە پێشتر لە مامەڵەکردن لەگەڵ تاراندا هەبووە؛ گوتیشی: رێککەوتنی ئەم جارەمان لەگەڵ ئێران زۆر باشتر دەبێت لە هی 2015
سەرۆکی فەرەنسا، رەخنەی توندی ئاراستەی واشنتن و تاران کرد و ئاڵۆزییەکانی گەرووی هورمزی بە هەڵەیەکی هاوبەش وەسف کرد. ئەو پێی وایە توندکردنەوەی گەمارۆکانی ئەمریکا و وەڵامدانەوە سەربازییەکانی ئێران، تەنیا دەبێتە هۆی پاشەکشەی کەشتییە بارهەڵگرەکان و تێکدانی ئەو کەشە دیپلۆماسییەی کە جیهان چاوەڕێی دەکات لە دانوستانەکانی ئیسلام ئاباد بەرهەمی هەبێت.
مەسعود پزیکشیان سەرۆککۆماری ئیسلامی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ئێکس پەیامێکی لە بارەی گەڕێکی نوێی دانوستان لەگەڵ ئەمریکا بڵاوکردووەتەوە و نووسیویەتی "پابەندین بە بنەماکانی لۆژیکی دانوستان".
ئاماژەی بەوەشکردووە " ئەو بێمتمانەیی قووڵ و مێژووییەی ئێران بەرانبەر ئەمریکا هەیەتی، پەیوەستە بە مێژووی ئەدا و رەفتاری ئەو وڵاتە، چونکە لەم رۆژانەی داواییدا، رەفتارە نەگونجاو و دژبەرەکانی بەرپرسانی ئەمریکا، هەڵگری پەیامێکی تاڵن، ئەوان دەیانەوێت ئێران خۆی بە دەستەوە بدات، بەڵام گەلی ئێران لە ژێر هیچ فشارێک خۆ بە دەستەوە نادات".
حکوومەتی هۆڵەندا پلانی نائاسایی کۆنترۆڵی بەرزی نرخی ستوومەنی کارا کرد و زیاتر لە 950 ملیۆن یۆرۆ، کە دەکاتە 1.1 ملیار دۆلاری ئەمریکی بۆ قەرەبووی کۆمپانیا و هاووڵاتیانی تەرخان دەکات.
حکوومەتی هۆڵەندا رایگەیاند "پێشبینی دەکرێت ئەم دۆخە، کە بەهۆی جەنگی 40 رۆژەی دژ بە ئێران و داخرانی گەرووی هورمز دروست بووە، نرخی وزە هەر بە بەرزی بمێننەوە، تەنانەت ئەگەر بەم زووانە ململانێکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کۆتاییان بێت."
کۆشکی سەرۆکایەتیی رووسیا (کرملین)، نیگەرانیی قووڵی خۆی لەبەرانبەر ناسەقامگیریی دۆخی ناوچەی کەنداو نیشاندا و هیوای خواست دانوستانەکان بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگی ئێران بەردەوام بن، تاوەکوو رێگری لە کارەساتی ئابووریی جیهانی بگرێت.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، بە فەرمی بەڕێ کەوتنی شاندی باڵای وڵاتەکەی بۆ پاکستان راگەیاند و ئامادەیی خۆشی پیشاندا بۆ کۆبوونەوەی راستەوخۆ لەگەڵ سەرکردەکانی تاران. ترەمپ کە بەڵێنی داوە رێگری لە ئەتۆمیبوونی ئێران بکات، وڵاتەکە دەخاتە نێوان دوو بژاردە: یان "داهاتوویەکی مەزن وەک وڵاتێکی ناوازە"؛ باسی لەوەش کرد، ئیسرائیل منی بۆ جەنگی ئێران هان نەداوە