ثبت‌نام برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری ایران آغاز شد

"داوطلبان باید توسط شورای نگهبان تایید شوند"
عكس: ایران پرس
عكس: ایران پرس

اربیل (کوردستان٢٤)- ایران امروز پنجشنبه ٣٠ مه، ثبت‌نام را برای داوطلبانی که می‌خواهند در انتخابات ریاست جمهوری ٢٨ ژوئن، جایگزین ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور فقید شوند آغاز کرد.

رئیسی اوایل ماه جاری در سانحه سقوط بالگرد کشته شد.

این انتخابات در حالی برگزار می‌شود که ایران با پیامدهای سقوط بالگرد در ١٩ مه، همچنین تشدید تنش‌ها بین تهران و ایالات متحده، و اعتراض‌ها به مرگ مهسا امینی در سال ٢٠٢٢ دست‌وپنجه نرم می‌کند.

در حالی که علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، حرف آخر را در مورد تمام مسائل کشور می‌زند، روسای جمهور در گذشته، جمهوری اسلامی ایران را یا به سمت تعامل بیشتر یا افزایش خصومت با غرب سوق داده‌اند.

برای ثبت‌نام، دوره پنج روزه در نظر گرفته شده است، افراد بین ٤٠ تا ٧٥ سال که حداقل دارای مدرک کارشناسی ارشد هستند به عنوان نامزد احتمالی ثبت‌نام خواهند کرد. همه نامزدها در نهایت باید توسط شورای نگهبان، هیئتی متشکل از روحانیون و حقوقدانان تحت نظارت خامنه‌ای تایید شوند. این هیئت هرگز یک زن و یا کسی را که خواستار تغییر اساسی در حکومت کشور باشد، نپذیرفته است.

رئیسی، از دستیاران خامنه‌ای، پس از رد صلاحیت همه نامزدهایی که بیشترین شانس را برای به چالش کشیدن او داشتند توسط شورای نگهبان، در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران در سال ٢٠٢١ پیروز شد. انتخاباتی که کمترین میزان مشارکت در تاریخ ایران برای انتخاب رئیس جمهور را داشت. این احتمالا نشانه‌ای از نارضایتی رای‌دهندگان بود از یک روحانی تندرو که از سوی ایالات متحده به خاطر مشارکت وی در اعدام‌های دسته جمعی در سال ١٩٨٨ تحریم شده بود و هم نارضایی از حکومت دینی شیعی در ایران، بیش از چهار دهه حاکمیت پس از انقلاب اسلامی ١٩٧٩.

اینکه چه کسی نامزد خواهد شد - و به طور بالقوه پذیرفته می‌شود - به عنوان سوال باقی می‌ماند. رئیس جمهور موقت کشور، محمد مخبر، که قبلا یک بوروکرات پشت صحنه بود، می‌تواند یکی از نامزدهای پیشتاز باشد، زیرا قبلا دیده شده که با خامنه‌ای ملاقات کرده است. همچنین محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور تندرو سابق و محمد خاتمی، رئیس جمهور اصلاح طلب سابق، به عنوان نامزدهای احتمالی مورد بحث قرار گرفته‌اند، اما اینکه آیا به آنها اجازه نامزدی داده می‌شود یا خیر؟ سوال دیگری است.

مهلت ثبت نام پنج روزه، روز سه‌شنبه آینده پایان می‌یابد. شورای نگهبان قرار است تا ١٠ روز پس از آن فهرست نهایی نامزدهای انتخاباتی خود را اعلام کند. این، امکان را برای یک کارزار تبلیغاتی دو هفته‌ای کوتاه قبل از رای‌گیری در اواخر ژوئن، فراهم می‌کند.

رئیس جمهور جدید در حالی روی کار خواهد آمد که کشور اکنون اورانیوم را در سطوح تقریبا درجه تسلیحاتی غنی می‌کند و این بازرسی‌های بین‌المللی را با مشکل مواجه می‌کند. ایران روسیه را در جنگ با اوکراین مسلح کرده است و همچنین در بحبوحه جنگ غزه، حمله پهپادی و موشکی به اسرائیل انجام داده است. تهران همچنین به تسلیح گروه‌های نیابتی در خاورمیانه، همچون شورشیان حوثی یمن و شبه‌نظامیان حزب‌الله لبنان، ادامه داده است.

در همین حال، اقتصاد ایران سال‌ها به دلیل سقوط ارزش ریالی خود با مشکل مواجه بوده است. اعتراضات گسترده‌ای کشور را فرا گرفته است که به دلیل مرگ ژینا/مهسا امینی پس از دستگیری وی به دلیل آنچه نقض قانون حجاب نامیده می‌شود گسترش یافت. یک هیئت سازمان ملل می‌گوید دولت ایران مسئول "خشونت فیزیکی" است که منجر به مرگ امینی شده است.

رئیسی، دومین رئیس جمهور ایران است که در دوران ریاست جمهوری خود فوت کرده است. در سال ١٩٨١، در روزهای پر هرج و مرج پس از انقلاب اسلامی، رئیس جمهور محمدعلی رجایی، در اثر انفجار بمب کشته شد.

آسوشیدپرس/ب.ن