Mültecilerin vatandaşlığa alınmasında değişiklik olacak mı?

Mültecilere vatandaşlık verilmesi Türkiye’nin gündemine girdiğinden itibaren çeşitli tartışmalar yaşandı. Bu tartışmalardan biri de Suriye’den gelip Türkiye’ye yerleşen her Kürt de Arap Suriyeliler gibi vatandaşlığı alabilecek mi ve bu konuda hükümet bir ayrım politikası mı yapacak? Mülteci dernekleri bu soru üzerinde değerlendirmeler yaptı.

Mültecilere vatandaşlık verilmesi Türkiye’nin gündemine girdiğinden itibaren çeşitli tartışmalar yaşandı. Bu tartışmalardan biri de Suriye’den gelip Türkiye’ye yerleşen her Kürt de Arap Suriyeliler gibi vatandaşlığı alabilecek mi ve bu konuda hükümet bir ayrım politikası mı yapacak? Mülteci dernekleri bu soru üzerinde değerlendirmeler yaptı.

15 Mart 2011’de Suriye’de iç savaş başladığından itibaren Suriye’den binlerce kişi Türkiye’ye akın etti. Daha sonra savaşın sertleştiğini gören milyonlarca Arap Suriyeli Türkiye’ye mülteci olarak geldiler. Suriye’nin bu iç savaşından 3 yıl sonra 13 Eylül 2014’te DAİŞ Rojava bölgesinde bulunan Kobani’nin etrafını sarıp üç ay içerisinde de Kobani’nin 350 köyünü kontrolleri altına aldılar. Bu tarihten itibaren Rojava Kürtleri Türkiye’ye göç etmeye başladılar ve resmi olmayan kaynaklara göre 200 binden fazla Kürt Rojava’dan Türkiye’ye göç ederken Şengal’den de DAİŞ’in zulmünden kaçan 35 bin Ezidi Türkiye’ye göç etti. Ezidiler de hükümetin desteğinden yoksun kalırken Türkiye’nin çeşitli yerlerine dağılan Kürtler zor ve güç bir yaşamla karşı karşıya kaldılar. Kürtlerin organize ettikleri yardımlaşmalar ve insan hakları dernekleri dışında kimse yardım elini uzatmadı. Hatta birçok kere Rojava Kürtleri AFAD ile Kızılay’ın mülteci kamplarının kapısından geri gönderildiler. Kürtlere gösterilen bu tavır TBMM’de de tartışma konusu olurken o dönem HDP İstanbul milletvekillerinden Sebahat Tuncel bu ayrım karşısında TBMM Başkanlığı’na bir soru önergesinde bulunarak “ Neden mülteciler arasında fark gözetiliyor ve neden Rojava Kürtleri mülteci haklarından yararlanamıyor ve bu gözardı ediliyor? “ diye sordu. Hükümetten de bu sorunun yanıtı bekleniyor ve hala bu soru yanıtsız kalıyor.

Bu tartışmanın özellikle Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Suriyeli mülteciler hakkında dillendirdiği vatandaşlık verilmesi ve hakları konusu sonrasında yeniden gündeme geldi. Rojava Derneği Başkanı Mustafa Ocaklı bu husus konusunda şimdiye kadar bir şey duymadıklarını ayrıca Türkiye’nin muhtemelen siyasi bir kimliğe sahip mültecileri vatandaşlığa alınmayabileceğini belirtirken hükümetin bu hamlesinin insani bir adım gibi görünmediğini siyasi bir adım olduğunu da ekledi.

Ocaklı ayrıca göç dönüşünde de bu ayrımın kendini gösterdiğini, bir yandan da Araplara gösterilen tavır ile onlara şehirler kurmaları dururken bir yandan da 100 binden fazla Kürt Türkiye’ye gelirken onlara karşı gösterilen tavrın çok farklı olduğunu dile getirdi.

Mülteciler konusunda uzman ve akademisyenler ise hükümetin, statüsü olan kişilere yardım ettiğini söylüyor. Af Örgütü temsilcisi Volkan Gönendağ zaten mülteciler arasında bir ortaklık bulunduğunu eğer Bakanlar Kurulu isterse dini ve etnik olarak farklılıklar koyabileceğinin mümkün olduğunu söylüyor.

Gönendağ ayrıca hükümetin doktor ve mühendis gibi imtiyaz sahibi mültecileri Türkiye vatandaşlığına almak istediğini, bunun yanlış bir şey olduğunu ve bununla beraber bu imtiyazların dışında kalanların ne yapacaklarını soruyor ve Bakanlar Kurulu isterse dini ve etnik farklılıklar koyabileceğini, bunun da teknik olarak mümkün olduğunu dile getiriyor.

Mülteci derneklerinin temsilcilerine göre Rojava’dan Türkiye’ye mülteci olarak gelen Kürtlerin yüzde doksanının topraklarına geri döndüklerini ifade ediyorlar. Açıklamalarda söylenen verilere göre Türkiye’de hala yaklaşık 20 bin mülteci var ve bunlar Şanlıurfa, Diyarbakır, İstanbul ve Adana gibi şehirlere dağılmışlar. Selahattin Demirtaş ve CHP’li Erdoğan Toprak gibi milletvekillerine göre devletin amacının Kürt coğrafyasını demografik açıdan değiştirmek istemesi ve hükümetin kendisi için yeni oylar peşinde olduklarını açıklıyorlar. Şimdi bütün Türkiye bu vatandaşlık yasasının ne zaman çıkacağını ve bunun nasıl bir şekilde olacağını bekliyor.

K24/ANKARA - Azat ALTUN