BASRA - Federal bayrak çekildi!

Irak’ın güneyindeki Basra’da bazı evlerin damına federal bölge bayrağı çekildi.

HABER MERKEZİ

Irak’ın güneyindeki Basra’da bazı evlerin damına federal bölge bayrağı çekildi.

Temmuz ayı boyunca geniş çaplı halk gösterilerine sahne olan Basra’da halk, kentin Kürdistan gibi federal bölge statüsüne kavuşması için evlerinin damında federal bölge bayrağı astı.

8 Temmuz’da Irak’ın güney ve orta kentlerinde başlayan gösterilerde Basralılar; elektrik, su, hizmet yetersizliği ve yolsuzluğun önünün kesilmesi için sokaklara dökülmüştü.
Basra’daki evlerin çatısında bulunan federal bölge bayraklarının fotoğraflarını sosyal medya hesabından paylaşan Iraklı gazeteci Mustafa Habib, “Basralılar, Kürdistan gibi federal bölge statüsüne kavuşmak istiyorlar” mesajını paylaştı.

Irak’ın petrol zengini kenti Basra’da yaşayan halk, federal bölge statüsü kazanarak petrol gelirlerini kontrol altına almak istiyor.

2008 yılında Basralılar’ın oylarıyla bağımsız milletvekili olarak Irak Parlamentosu’na giren Vail Abdullatif, Basra’nın federal bölge statüsüne kavuşması için 35 bin imza toplamış, bu talep Dava Partisi başta olmak üzere farklı siyasi fraksiyonlar tarafından reddedilmişti.

Irak'ın tek gelir kaynağı ham petrol ihracatının yüzde 65’ini tedarik eden güneydeki Basra vilayetinde, 8 Temmuz Pazar günü başlayan gösteriler Zikar, Babil, Meysan, Divaniyye, Necef, Kerbela ve son olarak da başkent Bağdat'a sıçramıştı.

3 ÜLKEYE SINIR DENİZ KENTİ BASRA

Basra, son 40 yılda İran savaşı, Saddam Hüseyin'in Kuveyt'i işgaliyle Körfez harbi, akabinde kanla bastırılan Şii ayaklanması, 2003'te ABD’nin Irak’a girmesi ve İngiliz askeri varlığı kaynaklı çatışmalarda onbinlerce kayıp verdi. Yer altı kaynaklarıyla deyim yerindeyse Irak'ı besleyen Basralılar, İran savaşından bu yana âdeta günyüzü görmedi.

Irak'ın denize açılan tek kapısı, ülkenin can damarları Fırat ve Dicle'nin birleştiği Şattu'l Arab'ın geçtiği yerde kurulan Basra şehri, faal 10 petrol kuyusu, limanı ve stratejik konumuna rağmen bir türlü refaha ulaşamadı.

Basra, elektrik kesintisi ve işsizlik sorunu nedeniyle patlak veren gösterilerle anılıyor. Vilayet sakinleri, hava sıcaklıklarının yüksek olduğu bu dönemde 2003'ten beri çözüleceği vadedilen elektrik kesintisi sorunundan oldukça muzdarip ve birçok temel hizmetten mahrum.

Irak'ın en güneyinde yer alıp Bağdat, Musul'dan sonra nüfus oranına göre 3'üncü büyük vilayet kabul edilen Basra'nın doğusunda İran, güneyinde Kuveyt ve güneybatısında Suudi Arabistan yer alıyor. Vilayetin kuzeyinde, ülkeye hayat veren Dicle ve Fırat nehirlerinin birleşim noktası kabul edilen Kurna ilçesindeki Şattu'l Arab mevcut.

Kent, üç ülkeye sınır ve denize kıyısı olan tek vilayet konumunda. Deniz yoluyla ithalat ve ihracat kentteki Umm Kasr Limanı üzerinden gerçekleştiriliyor.

NÜFUS

Resmi olmayan rakamlara göre Basra vilayetinde 3 buçuk milyon kişi yaşıyor.
Petrol kenti; Ebu Hasib, Meydan, Kurna, Zubeyr, Fav, Şattu'l Arab ve Basra adında 7 ilçeden oluşuyor.

Şii nüfusun yoğun yaşadığı kentlerden Basra'da, belli oranda Sünniler, çok az sayıda Hristiyan Keldani ve Asurilerle dini azınlık Sâbiler yaşıyor.

PETROL KUYULARI

Irak ekonomisinin yüzde 90'ı petrol gelirlerine dayanıyor. Ülkenin güneyinde en çok petrol kuyusu Basra'da. Bu vilayette faal olarak petrolün çıkarıldığı 10 kuyu mevcut. Kuyularda, ABD, Rusya, İngiltere menşeli büyük petrol şirketleri 2003 yılından sonra Bağdat ile imzalanan sözleşmelerle faaliyet gösteriyor.

ABD Kongre Kütüphanesi tarafından yayınlanan Irak petrolleri haritasına göre ülkeyi besleyen Basra'daki önemli kuyuların isimleri şöyle:
Zubeyir, Siha, Nahır Bin Umar, Mecnun, Batı Kurna, Batı Kurna 2, Güney Rumeyla, Kuzey Rumeyla.

SIKINTILARLA DOLU GEÇMİŞ

Irak ve İran'a ağır bir fatura bırakan 8 yıllık savaşın bitmesinden henüz 2 yıl geçmişken Saddam yönetimi, Basra'nın hemen yanında birkaç kilometre mesafede yer alan Kuveyt'i, 2 Ağustos 1990 tarihinde işgal etti.

ABD başta olmak üzere Kuveyt'in işgaline sert tepki gösteren batılı ülkeler, Saddam'ı durdurmak için harekete geçti. ABD'nin başını çektiği 35 ülkenin yer aldığı koalisyon, Saddam'a karşı Çöl Fırtınası Operasyonu'nu başlattı ve bu yaklaşık 6 ay sürdü.

Saddam, 28 Şubat 1991 tarihinde, yenilgiyi kabul edip, Kuveyt'ten çekilmek zorunda kaldı. Irak'taki Baas rejiminin saflarında uzun yıllar boyunca çarpışan Şii askerler, ülkenin güneyindeki evlerine geri döndüklerinde başkaldırıya geçti.

Ülkenin güneyindeki başkaldırı, 1 Mart 1991'de ilk önce Basra'da ve daha sonra güneydeki vilayetler ve Kürdistan’a sıçradı.
Basra'daki Şii isyancılar, 3 gün boyunca vilayetin çeşitli bölgelerini ellerinde tutabildi ancak Bağdat'tan gelen Baas askerleri, 4 Mart 1991 yılında tüm isyancıları öldürüp, başkaldırıyı da kanlı bir şekilde bastırdı.

İran ve Kuveyt savaşlarında büyük bedel ödeyen Basralılar, Saddam'a karşı yaptıkları başkaldırı da büyük kayıplar verdi.