K24 ÖZEL- Yeni süreçte Türkiye AB ilişkileri nasıl olacak?

Yeni dönem Türkiye ve AB ilişkilerini değerlendiren uzmanlar, Türkiye’nin reform mesajları verdiğini ve AB’nin yaptırım uygulamayabileceğini söyledi.

ANKARA (K24)

Türkiye özellikle Ege, Doğu Akdeniz, insan hakları ve Suriyeli mülteciler konusunda Avrupa Birliği’nin (AB) gündeminde bulunuyor. 

Türkiye'nin 11 Temmuz'da aldığı Ayasofya'nın yeniden ibadete açılması kararı AB ile ilişkileri daha da gerdi. Türkiye raporlarına ilk kez tam üyelik müzakerelerinin yanı sıra, "Türkiye ile yeni ilişki biçimleri geliştirilmeli" ifadeleri girdi.

Türkiye'nin Doğu Akdeniz kaynaklı gerilim kapsamında özellikle AB’nin diğer güçlü aktörü Fransa ile ihtilaflı olması, Almanya Başbakanı Angela Merkel’i de zorlayan bir durum oldu. Liderler Doğu Akdeniz’de artan gerilimin gölgesinde, AB'nin 17-18 Temmuz zirvesinde Türkiye'ye yaptırımı konuştu. Ancak AB içindeki bölünme ve özellikle dönem Başkanı Almanya'nın "önce diyalog" ısrarı sayesinde yaptırım kararları Aralık zirvesine ertelendi.

10-11 Aralık zirvesinde ise Türkiye’ye ilişkin yaptırımlar ise en az seviyede kaldı. Yunanistan, Kıbrıs ve Fransa’nın Türkiye'ye karşı sert adımlar atılması önerisi yine kabul görmedi, yaptırımlar yine "bir sonraki zirveye" ertelendi.

AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell tarafından Türkiye ile ilişkilerin geldiği noktaya ilişkin bir rapor hazırlanması ve bu raporun Mart ayı zirvesinde tartışılması kararlaştırıldı. 

Josep Borrell'in, 2020 yılı sonu dolayısıyla Türkiye ile ilgili yayınladığı geniş makale, AB-Türkiye ilişkilerinin nasıl devam edeceği konusunda önemli ipuçları veriyor. Borrell makalesinde önemli bir uyarıda bulunuyor ve "Türkiye ve Rusya ile ilişkilerinde doğru dengeyi bulmadığı sürece, kıtada istikrarın sağlanamayacağını" belirtiyor.

Yeni yılla birlikte AB Konseyi Dönem Başkanlığı Portekiz’e geçerken, Türkiye ile ilişkilerin seyrinin nasıl olacağını Prof. Dr. Nail Alkan ile Güvenlik Uzmanı Muhammed Işık’a sorduk.

ALKAN: İKİ TARAF ARASINDA GÜVEN SORUNU VAR

AB’nin Türkiye’ye yönelik yaptırım kararı ve iki taraf arasındaki ilişkiler hakkında K24’e konuşan Prof. Dr. Nail Alkan, “Almanya ile bazı ülkelerin çabaları sayesinde Türkiye’ye yönelik yaptırım kararı çıkmamıştı, ancak Dönem Daşkanlığı Portekiz’e geçecek. Portekiz’in atacağı adımların ne olacağını bilmiyoruz” dedi.

Bu süreçte Türkiye’nin AB ile müzakere masasına oturması gerektiğini dile getiren Alkan, “Zaten mülteci meselesi Türkiye’nin elini güçlendiriyor. Ancak iki taraf arasında güven sorunu var. Bu sorunun çözülmesi gerekir” ifadelerini kullandı.

IŞIK: YAPTIRIM KARARININ ÇIKACAĞINA İNANMIYORUM

K24’e konuşan Sahipkıran Stratejik Araştırmalar Merkezi (SASAM) Güvenlik Uzmanı Muhammet Işık ise, “Ankara reform mesajı verirken, AB ise mülteciler konusunda verilen vaatlerin yerine getirilmesini istiyor” dedi.

“Bir süredir Türkiye ve Avrupa Birliği ilişkileri inişli çıkışlı” ifadelerini kullanan Işık, "Kanaatimce yeni süreçte Türkiye bazı Avrupa ülkeleriyle ikili iyi ilişkiler kuracaktır. Zaten Ankara reform mesajları veriyor. Ancak Ankara, Avrupa’nın mülteciler konusundaki sözünü tutmasını istiyor. Mart ayında yaptırım kararı çıkacağına inanmıyorum” diye konuştu.