کی بەرپرسیارە ژ پەکخستنا ئیرادەیا نیشتمانی؟

ئەو روویدانێن سیاسی یێن ئەڤرۆ ل دەڤەرا سلێمانیێ دهێنە دیتن، ب تایبەتی رێگریکرن ل پەرلەمانتاران و بەرتەنگکرنا ئازادییا وان یا سیاسی، بەلگەیێن حاشاهەلنەگرن ل سەر پاشەکشەیەکا مەترسیدار د پرۆسەیا دیموکراسیێ دا. ئەڤە نە تنێ هەلوەستەکێ سیاسی یێ سادەیە ژبەر ناکۆکیێن ناڤخۆیی، بەلکو هێلەکا جوداکەرە د ناڤبەرا دو جیهانبینیێن دژی ئێک:

 ئەو ژی، "عەقلییەتا دەولەتداری و پاراستنا سەروەرییا دامەزراوەیان" کو پارتی دیموکراتی کوردستان وەک ستوونەکا سەرەکی یا پاراستنا قەوارەیێ دەستووری یێ هەرێمێ نوێنەرایەتیێ لێ دکەت؛ ل بەرامبەر، "سیاسەتا ژکارخستنا هەمەلایەنی یا ناڤەندێن فەرمی و بێسەروبەرکرنا وان ب رێیا دروشمبازیێ" کو ئێکەتی و هەڤپەیمانێن خۆ پەیرەو دکەن.

قورخکاریا ئیداری؛ بارمتەکرنا جوگرافیایێ و غەدر ل مێژوویا سلێمانیێ

سلێمانییا پایتەختێ رۆشنبیریێ و لاندکا خەباتا نیشتمانی، د مێژوویا خۆ دا بەردەوام دەنگێ ئازادیێ و داکۆکیکارێ راستەقینە یێ شەرعییەتێ بوویە. لێ مخابن، ئەڤرۆ ئەڤ باژێرە و هاولاتیێن وێ یێن هۆشیار، بووینە بارمتەیێ تێگەهشتنا تەنگ یا حزبی و قورخکارییا ئیدارییا دەستهەلاتا وێ دەڤەرێ.

دەمێ هێزەکا سیاسی، پێگە و جوگرافیایەکا نیشتمانی تنێ بۆ بەرژەوەندییێن خۆ یێن بەرتەسک بکاربینیت، و ب ئاشکرا رێگریێ ل نوێنەرێن یاسایی یێن گەلی بکەت کو بەشداریێ د روونشتنێن پەرلەمانی دا بکەن، ئەڤە نەک تنێ نیشانا شکەستنا فەلسەفا حوکمرانییا وێ هێزێ یە، بەلکو د راستی دا دلسۆزییا وێ ژی دئێخیتە ژێر پرسیارێ.

ئێکەتیێ ب ڤێ رەفتارا کۆنترۆلکرنێ، دەڤەرا ژێر دەستهەلاتا خۆ بەرەڤ گۆشەگیرییەکا سیاسی و ئابووری یا خنکێنەر برییە. ئەڤە د دەمەکی دایە کو پارتی، هەولێر وەک پایتەختەکێ سەقامگیر، ئاڤا و خودان پیڤەرێن نیڤدەولەتی یێن دەولەتداریێ پێشکێش دکەت کو جهێ شانازییا هەمی کوردستانییانە.

پۆپۆلیزما نەوەی نوێ؛ بازرگانیکرن ب هەستێن خەلکی و ئیفلیجکرنا هۆشیاریێ

د لایەکێ دی یێ ڤێ هاوکێشێ دا، پۆپۆلیزما نەوەی نوێ نەک مەترسییەکا کێمتر نینە، بەلکو بوویە هاندەر و پشتبەست د رێڤەبرنا سیاسەتێن شێلووبێل دا. ژبەرکو ڤێ هێزێ چ پرۆژە و بژاردەیەکێ دروست و زانستی بۆ ئۆپۆزسیۆنبوونا راستەقینە نینە، تنێ مەکینەیەکا راگەهاندنێ یە بۆ بازرگانیکرن ب دیمەنێن "قوربانیبوونێ" پێخەمەت مەرەمێن حزبی و کۆمکرنا لایکێن سۆشیال میدیایێ.

ب ڤی رەنگی، نەوەی نوێ کایەیا فیکری و عەقلانی یا سیاسەتێ ڤەگوهاستییە بۆ شانۆگەرییەکا بێ ناڤەرۆک. دەرئەنجامێ ڤێ ئاراستەیا تێکدەر، مەرەم ژێ تنێ ئالۆزترکرنا رەوشێ و زێدەتر بەربەلاڤکرنا بێهێڤیبوونێ بوویە د ناڤ جڤاکی ب گشتی و گەنجان ب تایبەتی. ئەوان چ چارەسەرییەکا یاسایی بۆ جڤاکی نینە، بەلکو تنێ هۆشیارییا هاولاتییان مژوول دکەن بۆ ڤەشارتنا نەبوونا چ ئەجێندایەکا نیشتمانی. 

گرێبەستا هەڤپەیمانیێ و مەترسییێن وێ ل سەر قەوارەیێ هەرێمێ

ژ لایێ شیکارییا سیاسی ڤە، ئەڤ هەڤپەیمانییا نەرێنی د ناڤبەرا کۆنترۆلکرنا ئیداری و پۆپۆلیزما نەوەی نوێ دا، چەندین مەترسیێن ستراتیژی ل سەر پاشەرۆژا قەوارەیێ هەرێمێ دروست دکەت: ژ وان:

شێواندنا وێنێ دیموکراسیێ هەرێمێ: رێگرییا وان ب ئاشکرایی زیانێ دگەهینیتە ناڤ و دەنگێ هەرێمێ ل دەڤ کۆمەلگەها نیڤدەولەتی. ئەڤ کریارە دژی هەمی وان بزاڤێن دیپلۆماسی یێن سەرۆکێ هەرێمێ و سەرۆکێ حکومەتێ نە کو بۆ پاراستنا سەروەرییا کوردستانێ دهاڤێژن، و بێرێزییە دژی خوینا شەهیدان. 

لاوازکرنا پێگەهێ دانوستاندکارێ کوردی: د دەمەکی دا کو پارتی دیموکراتی کوردستان د سەنگەرێ پێشیێ یێ داکۆکیکرنێ دایە بۆ پاراستنا مافێن دەستووری یێن خەلکێ هەرێمێ ل بەغدا، ئەڤ درز و ئالۆزیێن ناڤخۆیی یێن ل سلێمانیێ دهێنە دروستکرن، پێگە و سەنگا هەرێمێ لاواز دکەن و رێ خۆش دکەن بۆ نەیارێن دەرەکی.

د دەمەکی دا کو هەرێما کوردستانێ پێدڤی ب هزرا ئاڤادانکرن، سەقامگیری، و چەسپاندنا سەروەرییا یاسایێ هەیە — کو ئەڤە ناڤەرۆکا مۆدێل و فەلسەفا پارتی یە. 

پێدڤییە مرۆڤێ هۆشیار و وەلاتیێ بەرپرسیار ل سلێمانیێ و تەمامییا کوردستانێ راستییان ل سەر بنەمایێ دەستکەفت و کرداران بهەلسەنگینیت، نەک ب گوتار و دروشمێن بەتال. دەم هاتییە جڤاک ب هۆشیاری رووبەرووی ڤان رەفتاران ببیت و رێ ل تێکدانا پاشەرۆژا نیشتمانی بگرن.