پارتی و یەکێتی کاندیدی سەرۆک کۆماری عێراق یەکلایی دەکەنەوە

لە هەنگاوێکدا بۆ یەکلاکردنەوەی پرسی کاندیدی سەرۆکایەتیی کۆماری عێراق، بڕیارە سبەی هەردوو حزبە سەرەکییەکەی هەرێمی کوردستان "پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان" بە جیا کۆببنەوە و کاندیدەکانی خۆیان دیاریی بکەن.

بە گوێرەی زانیارییەکانی کوردستان24، کە لە چەند سەرچاوەیەکی باڵاوە دەستی کەوتووە، سبەی شەممە 3ـی کانوونی دووەمی 2026، مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان لە شاری هەولێر، بە سەرپەرشتیی سەرۆک مەسعود بارزانی و بە ئامادەبوونی نێچیرڤان بارزانی و مەسرور بارزانی، کۆبوونەوەیەکی باڵا ئەنجام دەدات. تەوەرە سەرەکییەکانی کۆبوونەوەکە بریتیین لە؛ تاوتوێکردنی پرۆسەی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکوومەتی هەرێم و پێکهێنانی حکوومەتی فیدراڵی، بە تایبەتی یەکلاکردنەوەی کاندیدی سەرۆک کۆمار.

هاوتەریب لەگەڵ کۆبوونەوەکەی هەولێر، کوردستان24 زانیویەتی، کە سبەی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی لە سلێمانی، بە سەرپەرشتیی بافڵ تاڵەبانی، کۆبوونەوەیەکی فراوان ئەنجام دەدات بۆ دیاریکردنی کاندیدەکانیان.

بە گوێرەی زانیارییەکان، کێبڕکێی ناوخۆی یەکێتی بۆ پۆستەکە لە نێوان "نزار ئامێدی" و "خالید شوانی" و چەند ناوێکی دیکەدا چڕ بووەتەوە، بڕیاریشە لە کۆبوونەوەکەدا بە فەرمی ناوەکان پێشکەش بکرێن و بڕیاری کۆتایی بدرێت.

هەروەها سەرچاوەیەکی نزیک لە یەکێتی بە ڕۆژنامەی "الشرق الاوسط"ـی ڕاگەیاندووە، ڕۆژی دووشەممەی داهاتوو ناوی کاندیدەکانیان بە فەرمی بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق ڕادەگەیەنن.

ئەمەش لە کاتێکدایە دووشەممە، 29ـی کانوونی یەکەمی 2025، سەرۆک بارزانی، پەیامێکی لە بارەی پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق بڵاوکردبووەوە.

سەرۆک بارزانی لە پەیامەکەی سێ پێشنیازی بۆ هەڵبژاردنی کاندیدی پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق خستبووەڕوو. هەورەها جەختی کردبووەوە، کە نابێت هیچ لایەنێک پۆستی سەرۆک کۆمار بە موڵکی تایبەتیی خۆی بزانێت.

دوا وادە بۆ پێشکەشکردنی ناوی کاندیدان بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق

چوارشەممەوە، 31ـی کانوونی یەکەمی 2025، دەرگای خۆکاندیدکردن بۆ ماوەی سێ ڕۆژ، بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق کرایەوە، دواتر وردبینی بۆ ناوی کاندیدان دەکرێت و لیستی کۆتایی بە فەرمی ڕادەگەیەنرێت. 

لەو چوارچێوەیە پێویستە حزبە سیاسییەکانی عێراق، تا ڕۆژی دووشەممەی داهاتوو 5ـی کانوونی دووەمی2026 کە دوا وادەیە، ناوی کاندیدی خۆیان بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار، پێشکەشی دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمان بکەن.

مەرجەکانی خۆکاندیدکردن بۆ پۆستی سەرۆک کۆمار

-عێراقی بێت و لە دایک و باوکێکی عێراقی لەدایک بووبێت، هەر لەو وڵاتەش لە دایک بووبێت.

-تەمەنی لە 40 ساڵ کەمتر نەبێت.

-خاوەنی بڕوانامەی زانکۆ یان هاوتاکەی بێت.

- خاوەنی ناوبانگێکی باش و ئەزموونی سیاسی بێت و دەستپاک بێت.

-پێشینەی تاوانی نەبێت و حوکم نەدرابێت.

پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق

بەپێی دەستووری هەمیشەیی عێراق (ساڵی 2005)، پۆستی سەرۆک کۆمار بەرزترین پۆستی سیادییە لە وڵاتدا، بەڵام دەسەڵاتەکانی زیاتر "تەشریفاتی و ڕەمزیین" بەراورد بە سەرۆک وەزیران.

لە دوای ساڵی 2003 و ڕووخانی ڕژێمی بەعس، سیستەمی حوکمڕانی لە عێراق لەسەر بنەمای هاوبەشی و پێکهاتەکان (مەزهەبی و نەتەوەیی) داڕێژرایەوە. هەرچەندە لە دەستووردا نەنووسراوە ئەم پۆستە هی کێیە، بەڵام عورفی سیاسی بەم شێوەیە جێگیر بووە:

-سەرۆک وەزیران:  پشکی پێکهاتەی شیعە.

-سەرۆکی پەرلەمان:  پشکی پێکهاتەی سوننە.

-سەرۆک کۆمار:  پشکی پێکهاتەی کورد.

 پۆستی سەرۆک کۆمار وەک "پشکی کورد"

لە ئەدەبیاتی سیاسیی عێراق و کوردستاندا، ئەم پۆستە وەک "شایستەی نەتەوەیی" کورد سەیر دەکرێت، ئەمەش بۆ چەند هۆکارێک دەگەڕێتەوە:

گرەنتیی هاوبەشی: بوونی سەرۆکێکی کورد لە بەرزترین پۆستی عێراقدا، وەک گرەنتییەک سەیر دەکرێت بۆ مانەوەی عێراق وەک دەوڵەتێکی فیدراڵی و فرەنەتەوە، هەروەها دڵنیایی دەدات کە کورد هاوبەشە لە بڕیاری سیاسیی عێراقدا.

ڕووی دیپلۆماسی: کورد لە ڕێگەی ئەم پۆستەوە نوێنەرایەتیی عێراق دەکات لە کۆڕبەندە نێودەوڵەتییەکان، کە ئەمەش بۆ پێگەی کورد گرنگە.