ترەمپ نەخشەڕێگەی حوکمڕانی و ئاوەدانکردنەوەی غەززە رادەگەیەنێت

سەرۆکی ئەمریکا لە یەکەم کۆبوونەوەی 'ئەنجوومەنی ئاشتی'دا، پەردەی لەسەر پاکێجێکی گەورەی دارایی بۆ ئاوەدانکردنەوەی غەززە لادا کە بڕەکەی زیاتر لە 17 ملیار دۆلارە، هاوکات هۆشداریی توندی ئاراستەی حەماس کرد سەبارەت بە پابەندبوون بە مەرجەکانی چەکدانان."

پێنجشەممە، 19ـی شوباتی 2026، لە یەکەم کۆبوونەوەی "ئەنجوومەنی ئاشتی" لە واشنتن، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند: کە ئیدارەکەی 10 ملیار دۆلار لە رێگەی ئەنجوومەنەکەوە پێشکەش بە غەززە دەکات. هەروەها ئاشکرای کرد کە 9 وڵاتی هاوپەیمان بەڵێنیان داوە بە بڕی 7 ملیار دۆلار بەشداری لە پاکێجی فریاگوزاریی غەززەدا بکەن.

بە پێی گوتەکانی ترەمپ، ئەو وڵاتانەی کە بەشدارییان لە کۆکردنەوەی ئەو 7 ملیار دۆلارەدا کردووە بریتین لە: (کازاخستان، ئازەربایجان، ئیمارات، مەغریب، بەحرەین، قەتەر، سعوودییە، ئۆزبەکستان و کوەیت). هەروەها رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان دوو ملیار دۆلار کۆدەکاتەوە و فیفاش (FIFA) بە 75 ملیۆن دۆلار بۆ پرۆژە وەرزشییەکان بەشداری دەکات، چین و رووسیاش رۆڵیان لە پرۆسەی بنیاتنانەوەدا دەبێت.

ترەمپ جەختی کردەوە کە "غەززە دەبێت خاوەنی حوکمڕانییەکی دروست بێت" و هۆشداریی دا ئەگەر حەماس پابەندی رێککەوتنەکە نەبێت، ئەوا "رووبەڕوویان دەبینەوە"، ئاماژەی بەوەش دا کە حەماس بەڵێنی رادەستکردنی چەکی پێ داوە.

لەسەر ئاستی ئەمنی، جاسپەر جێفەرز، فەرماندەی هێزە نێودەوڵەتییەکە دووپاتی کردەوە کە پڕۆسەی پێکهێنانی هێزی سەقامگیری (ISF) بە بەشداریی پێنج وڵات (ئیندۆنیزیا، مەغریب، کازاخستان، کۆسۆڤۆ و ئەلبانیا)، چووەتە واری جێبەجێکردنەوە، هەروەها میسر و ئوردنیش مەشقی سەربازی بە هێزە نوێیەکەی غەززە دەکەن.

 

ئەنجوومەنی ئاشتی

پێنجشەممە، 22ـی کانوونی دووەمی 2026، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە میانەی کۆڕبەندی ئابووریی جیهانی (داڤۆس) واژۆی لەسەر پەیماننامەی دامەزراندنی "ئەنجوومەنی ئاشتی" کرد.

سەرۆکی ئەمریکا لە گوتارێکدا ڕایگەیاند: "ئەمە دەرفەتێکی زێڕینە بۆ بەرقەرارکردنی ئاشتی، ئامانجمان کۆتاییهێنانە بەو ململانێیانەی کە هەندێکیان زیاتر لە 35 ساڵە بەردەوامن، هەروەها ڕێگریکردن لە هەڵگیرسانی جەنگی نوێ و چەسپاندنی سەقامگیری."

لە لایەکی دیکەوە، وەزیرانی دەرەوەی وڵاتانی (ئیمارات، تورکیا، میسر، ئوردن، ئیندۆنیزیا، پاکستان، سعودیە و قەتەر) لە ڕاگەیەنراوێکی هاوبەشدا کە وەزارەتی دەرەوەی ئیمارات بڵاوی کردەوە، پێشوازییان لە بانگهێشتەکەی ترەمپ کرد بۆ پەیوەستبوون بە "ئەنجوومەنی ئاشتی".