ئەکسیۆس: ترەمپ بیر لە ناردنی هێزی زەمینی بۆ دوورگەی خارگ دەکاتەوە

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، خەریکی کۆکردنەوەی هاوپەیمانییەکی نێودەوڵەتییە بۆ کردنەوەی گەرووی هورمز و هەڕەشەی ئەوە دەکات ئەگەر ئێران بەردەوام بێت لە گەمارۆدانی گەرووەکە، هێزی زەمینی دەنێرێتە سەر دوورگەی خارگ کە شادەماری ئابووری ئێرانە.

دووشەممە 16ـی ئاداری 2026، بەپێی ڕاپۆرتێکی ماڵپەڕی "ئاکسیۆس" لە زاری چەند سەرچاوەیەکی بەرپرسەوە، ترەمپ خەریکی پێکهێنانی گرووپێکە بە ناوی "هاوپەیمانی هورمز" (Hormuz Coalition) و پێشبینی دەکرێت لە کۆتایی ئەم هەفتەیەدا ڕایبگەیەنێت. ترەمپ داوای لە وڵاتانی وەک بەریتانیا، فەرەنسا، ژاپۆن، کۆریای باشوور و تەنانەت چین کردووە کە کەشتی جەنگی و درۆن بنێرن بۆ پاراستنی هاتوچۆی کەشتییەکان لە گەرووی هورمزدا.

ترەمپ لەناو فڕۆکەی "ئێر فۆرس وەن" بە ڕاشکاوی ڕایگەیاند: ئەم نەوتە هی ئێمە نییە، هی وڵاتانی ترە. ئەگەر دەیانەوێت نرخەکان دابەزن، دەبێت هاوکار بن. ئەو هەڕەشەی لە هاوپەیمانانی ناتۆ کرد کە ئەگەر بەدەم داواکەیەوە نەیەن، ئەوا کاریگەری زۆر خراپی دەبێت لەسەر داهاتووی ناتۆ.

یەکێک لە مەترسیدارترین بژاردەکان کە ترەمپ تاوتوێی دەکات، ناردنی هێزی زەمینییە بۆ کۆنترۆڵکردنی دوورگەی خارگ. ئەم دوورگەیە نزیکەی 90%ـی هەناردەی نەوتی خاوی ئێران لەخۆدەگرێت. بەرپرسانی ئەمریکا دەڵێن ئەم هەنگاوە دەبێتە لێدانی کوشندەی ئابووری بۆ ئێران و سەرچاوەی دارایی تاران بە تەواوی وشک دەکات.