فشارەکانی ترەمپ بۆ سەر کوبا گەیشتە لوتکە.. راوول کاسترۆ دەدرێتە دادگا

میدیاکانی ئەمریکا ئاشکرایان کرد، واشنتن بە نیازە تۆمەتی فەرمی ئاراستەی راوول کاسترۆ، برای رێبەری پێشووی کوبا بکات، ئەمەش وەک هەنگاوێکی نوێ بۆ زیادکردنی فشارەکان بۆ سەر ئەو وڵاتە شیوعییە و رووخاندنی حکوومەتەکەی هاڤانا.

میدیاکانی ئەمریکا، بڵاویان کردەوە، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هەوڵ دەدات تۆمەت ئاراستەی راوول کاسترۆی 94 ساڵان بکات، کە برای فیدێل کاسترۆی رێبەری کۆچکردووی کوبایە، ئەمەش لە چوارچێوەی زیادکردنی فشارەکانی واشنتن بۆ سەر ئەو دوورگەیە.

وەرچەرخانێکی کتوپڕ لە قەیرانی واشنتن و هاڤانا

ئەم هەوڵەی ئەمریکا بە وەرچەرخانێکی کتوپڕ و گەورە لە قەیرانی نێوان هەردوو وڵات دادەنرێت، بەتایبەت کە ئێستا کوبا بەهۆی گەمارۆکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لەسەر کەرتی سووتەمەنی، بەدەست پچڕانی بەردەوامی کارەباوە دەناڵێنێت.

دۆناڵد ترەمپ پێشتر چەندین جار ئاماژەی بەوە کردووە کە ئارەزووی رووخاندنی حکوومەتە شیوعییەکەی کوبا دەکات. ئەمە لە کاتێکدایە راوول کاسترۆ، کە دوای برای بووە سەرۆکی وڵات، لە ساڵی 2015 و لە سەردەمی باراک ئۆباما، سەرپەرشتی نزیکبوونەوەیەکی مێژوویی لەگەڵ ئەمریکا کرد، بەڵام ترەمپ دووبارە پەیوەندییەکانی بەرەو ئاڵۆزی بردەوە.

تۆمەتەکان پەیوەندییان بە رووداوێکی کۆنەوە هەیە

بەگوێرەی زانیارییەکانی تۆڕی "CBS News" کە لە بەرپرسانی ئەمریکاوە وەریگرتووە، ئەو تۆمەتەی رەنگە ئاراستەی کاسترۆ بکرێت، پەیوەندی بە رووداوی خستنەخوارەوەی دوو فڕۆکەی مەدەنییەوە هەیە لە ساڵی 1996، کە لەلایەن دوو فڕۆکەوانی ئۆپۆزسیۆنی حکوومەتەکەی کاسترۆوە لێدەخوردران.

لەلایەکی دیکەوە، حکوومەتی کوبا رایگەیاند، جۆن راتکلیف، بەڕێوەبەری ئاژانسی هەواڵگریی ناوەندیی ئەمریکا (CIA) لە هاڤانا لەگەڵ بەرپرسانی کوبا کۆبووەتەوە، ئەمەش لە چوارچێوەی هەوڵەکان بۆ بەهێزکردنی دیالۆگی نێوان واشنتن و هاڤانا.

مێژووی ململانێی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و کوبا یەکێکە لە درێژترین و ئاڵۆزترین کێشە سیاسییەکانی جیهان، کە رەگەکەی بۆ سەردەمی جەنگی سارد دەگەڕێتەوە:

1. شۆڕشی کوبا (1959):
کێشەکە کاتێک دەستی پێکرد کە فیدێل کاسترۆ و رێبەرانی دیکەی شۆڕش، رژێمی باتیستایان رووخاند کە لەلایەن ئەمریکاوە پشتگیری دەکرا. کاسترۆ حکوومەتێکی شیوعی دامەزراند و بەرژەوەندییەکانی ئەمریکای لە دوورگەکەدا کۆتایی پێهێنا.

2. قەیرانی بەندەری بەرازەکان و موشەک (1961 - 1962):
لە ساڵی 1961، ئەمریکا هەوڵێکی شکستی دا بۆ رووخاندنی کاسترۆ لە رێگەی ئۆپەراسیۆنی "بەندەری بەرازەکان". دواتر لە ساڵی 1962، جیهان گەیشتە لێواری جەنگی ئەتۆمی کاتێک یەکێتی سۆڤیەت موشەکی ئەتۆمی لە کوبا جێگیر کرد، کە بە "قەیرانی موشەکی کوبا" ناسراوە.

3. گەمارۆی ئابووری (زیاتر لە 60 ساڵ):
واشنتن لە ساڵی 1960ەوە گەمارۆیەکی ئابووری توندی خستە سەر کوبا کە تاوەکو ئێستاش بەردەوامە. ئامانجی ئەم گەمارۆیە فشارخستنە سەر حکوومەتی شیوعی بوو بۆ ئەوەی گۆڕانکاریی سیاسی بکات.

4. رووداوەکەی ساڵی 1996 (تۆمەتەکەی ئێستای راوول کاسترۆ):
ئەو تۆمەتەی ئێستا واشنتن دەیەوێت ئاراستەی راوول کاسترۆی بکات، پەیوەندیی بە رووداوێکی ساڵی 1996ەوە هەیە. لەو ساڵەدا فڕۆکە جەنگییەکانی کوبا دوو فڕۆکەی مەدەنیی رێکخراوی "برایانی رزگاریی خواز"یان خستە خوارەوە کە بنکەکەیان لە میامی بوو و دژی رژێمی کاسترۆ بوون، لەو رووداوەدا 4 کەس گیانیان لەدەستدا.

5. سەردەمی ئۆباما و ترەمپ:
لە ساڵی 2015، باراک ئۆباما و راوول کاسترۆ رێککەوتنێکی مێژووییان کرد بۆ ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکان و کردنەوەی باڵیۆزخانەکان. بەڵام کاتێک دۆناڵد ترەمپ بووە سەرۆک، زۆربەی ئەو رێککەوتنانەی هەڵوەشاندەوە و کوبای خستەوە لیستی ئەو وڵاتانەی کە "پشتگیری تیرۆر" دەکەن و فشارە ئابوورییەکانی بۆ سەر وڵاتەکە زیاد کرد.

6. راوول کاسترۆ کێیە؟
راوول کاسترۆ برای فیدێل کاسترۆیە و بۆ ماوەی چەندین دەیەی رێبەری سوپای کوبا بوو. لە ساڵی 2008ەوە تاوەکو 2018 بە فەرمی بووە سەرۆکی کوبا و ئێستاش وەک کەسایەتییەکی کاریگەر و "باوکی رۆحی" پارتی شیوعی کوبا دەبینرێت، بۆیە تۆمەتبارکردنی لەلایەن ئەمریکاوە لێدانە لە سیمبولی هەرە بەرزی ئەو وڵاتە.