ئێران لە کەرکووک یاری بە ئاگر دەکات: ڕەنگە ڕووداوە خوێناوییەکانی ساڵی ١٩٥٩ لەنێو پێکهاتەکانی کەرکوکدا دووبارە ببنەوە

بارودۆخی کەرکووک زۆر هەستیار و ناسکە، بەو پێیەی گوتارێکی توند لە نێوان پێکهاتەکانی کەرکوکدا هەیە و ئاورایەکی سیمبۆلیزم و پیرۆزی هەیە سەبارەت بەوەی کێ خاوەنی کەرکوکە. هەر لەبەر ئەوەشە زیاتر لە چاودێرێکی نێودەوڵەتی کەرکوکیان بە بەرمیلێک باروت دەچوێنێت کە ئەگەر بتەقێتەوە هەموو عێراقی پێ دەسوتێنێت.

لە ساڵی ١٩٥٩دا جۆرێک لە گرژی لەنێوان پێکهاتە تورکمان و کوردەکان لەسەر ناسنامەی نەتەوەیی شارەکە دروست بوو، هێزە دەرەکییەکان پارتەکانی کورد و تورکمانیان بە پارە و کۆکردنەوە بۆ ئەنجامدانی ڕێپێوانی جەماوەری دژ بەیەک لە یەکەم بۆنەی شۆڕشی ١٩٥٨دا. کەش و هەوای کەرکوک چەند هەفتەیەک پێشتر پڕ بوو لە ڕق و کینە و کوڵان و بۆنی باروت ئاسمانی شارەکەی داپۆشیبوو، چاوەڕێی پریشکێک بوو، پریشکەکە کاتێک هات کە فیشەکێکی نەناسراو لە یەکێک لە گازینۆکانی کەرکوکەوە لە ڕێپێوانی کوردەکان تەقێندرا بۆ پشتیوانی لە عەبدولکەریم قاسم. دوابەدوای ئەوە کۆمەڵکوژیی میلیشیا کۆمۆنیستەکانی ناسراو بە هێزەکانی المقاومة الشعبية ( حشد شيوعي) ئەنجامدرا، بۆ ئەنجامدانی کۆمەڵکوژی دژی پێکهاتەی تورکمان. ئەمەش کاردانەوەی ئازاربەخش و بەدبەختی لە پەیوەندی نێوان کورد و تورکماندا بەجێهێشت و یادەوەرییەکەی هێشتا کەشوهەوای کەرکووک تێکدەدات و ڕێگری دەکات لە دەستڕاگەیشتن بە پێکەوەژیانی ئاشتیانە لەنێوان پێکهاتەکانی کەرکوکدا.

ئەمڕۆ دوای ئەوەی سەرۆک وەزیرانی عێراق بڕیاری چۆڵکردنی بارەگای پارتی دیموکراتی کوردستانی لە کەرکوک دەرکرد، کە ئامانجی ئاساییکردنەوەی دۆخی کەرکوک و گەڕانەوەی پارتی دیموکراتی کوردستانە بۆ کەرکوک، بۆ بەشداریکردن لە هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگاکان لە کەرکوک وەک پارتە کوردی و عەرەبی و تورکمانەکانی تر. بەڵام خۆپیشاندانی لایەنگرانی حشدي شيعة بەتایبەت میلیشیاکانی عصائب حەق، کە خێمەیان داناوە و لایەنگرانی خۆیان (زۆربەی خەڵکی کەرکوک نین) لەسەر ڕێگای کەرکوک و هەولێر کۆکردۆتەوە بۆ ئەوەی ڕێگری لە... گەڕانەوەی لایەنگرانی پارتی دیموکرات لە گەڕانەوە بۆ بارەگاکانیان تێبینی بکەن ئەم گەڕانەوەیەی پارتی دیموکراتی کوردستان گەڕانەوەیەکی مەدەنییە و هیچ گۆڕانکارییەک ڕوونادات لە هاوسەنگی هێز لە کەرکوکەوە فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان و حکومەتی ناوەند لە ژێر کۆنترۆڵی تەواودا دەمێننەوە لە دۆخی ئەمنی شارەکە.

و ئێران بڕیارەکەی عەسائیب ئەهلی حەق پارەدار و کۆنترۆڵی دەکات، هەوڵی دوورخستنەوەی پارتی دیموکراتی کوردستان لە کەرکوک دەدات بۆ گەیشتن بە چەند ئامانجێک:

1) سزادانی مەسعود بارزانی، كه ڕیفراندۆمی كرد و هاوپەیمانی دوژمنانی ئێران وه ك ئەمریکییەکان و ئیسرائیل و حکومەتی تورکیا و بەمجۆرە ئامانجێکی ستراتیژی ئێرانی بەدیهاتووە بۆ دور خستناوه ی دوژمنیك سه ره كی لە کێڵگە گرنگەکانی نەوت و گاز لە کەرکوکەوە.

2) دروستکردنی شڵەژانی نێوان بەغدا و هەولێر و هێشتنەوەی دۆخی عێراق لە دۆخی ناسەقامگیریدا بۆ ئەوەی ئێران وەک وڵاتی باڵادەستی عێراق بمێنێتەوە.

3) ئەگەر پارتی و کورد لە دەرەوەی کەرکوک بمێنێتەوە، ڕەنگە ببێتە هۆی خراپتربوونی پەیوەندی نێوان سودانی و مەسعوود بارزانی، و گرژی دروست دەبێت، هەریم بەردەوام دەمینیت له ژیر گەمارۆدانی سیاسی وه لە ڕووی داراییەوە.

4) ئەگەر ئێران بتوانێت ڕێگری لە گەڕانەوەی پارتی دیموکراتی کوردستان بۆ کەرکوک بکات، ئەوا دەرفەتێک دەڕەخسێنێت بۆ ئەوەی لایەنگرانی ئێران بتوانن دەستکەوتی هەڵبژاردن لە کەرکوک بەدەست بهێنن.

5) ئەگەر کۆکردنەوەی میلیشیاکان لەر يگاى کەرکوک-هەولێر بەردەوام بێت، ڕەنگە کەشێکی بارگاوی لە نێوان کورد و عەرەب دروست بکات و پارتی دیموکراتی کوردستانیش لە ڕێپێوانی دژە لایەنگرانی خۆی کۆبکاتەوە، بەمەش دۆخەکە دەبێت لە کەرکوک گرژی زیاتر دەبێت، ئەوەی لە نێوان کورد و عەرەبدا ڕوودەدات، ئەو خوێنڕشتنە دەبێت کە لە ساڵی ١٩٥٩ لە نێوان کورد و تورکماندا ڕوویدا. ئەمەش لێکەوتەی جددی دەبێت بۆ سەقامگیری حکومەتەکەی محەمەد شیعەی سودانی کە لەسەر بنەمای هاوپەیمانی ئیدارەی دەوڵەت دامەزراوە و پارتی دیموکراتی کوردستان بەشێکی سەرەکییە.

6) ڕەنگە ئەمریکییەکان بە قازانجی پارتی دیموکراتی کوردستان دەستوەردان لەو بابەتە بکەن.

7-بەڵام ڕاستییەک هەیە کە ئێران لە کەرکوک ئەو شتەی لە شەنگال بەدەستی هێنا لە جێبەجێنەکردنی ڕێکەوتنێک کە پارتی دیموکراتی کوردستان و حکومەتی ناوەند واژۆ کراوە، بەدەستی دەهێنێت.

8- لە ئەگەری نەگەڕانەوەی پارتى ا، کورد ژمارەیەکی زۆری دەنگەکانی لەدەست دەدات، کە دەچێتە سەر دەنگی پێکهاتەکانی دیکە، تورکمان و عەرەبیش زۆرینەی ئەنجوومەنی پارێزگای کەرکوکیان بەدەست ده هينن.

سه رۆكی سبنتری تاسك بۆ لێكۆڵینەوەی ستراتیجی