شۆڕش عەزیز سورمێ
نووسەر
ئەمریکا. ترەمپ لەسەر چین 'نەرم' دەبێتەوە
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمەریکا ڕایگەیاند، دەیەوێت لە هەموو دانوستانە بازرگانییەکاندا لەگەڵ چین "زۆر نەرم و نیان" بێت و ئەگەر هەردوو وڵات بگەنە ڕێککەوتن، باجەکان کەمدەکرێنەوە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی ڕەنگە پاشەکشە بکات لە هەڵوێستە توندەکەی بەرانبەر بە بەیژینگ لەنێو ناجێگیری بازاڕدا.
ترەمپ ڕۆژی سێشەممە، دوای لێدوانەکانی سکۆت بێسانت، وەزیری گەنجینەی ئەمەریکا ڕایگەیاند، قەیرانی گومرگی بەردەوام نییە، کە باجەکان "بە شێوەیەکی بەرچاو دادەبەزن، بەڵام ناچنە سفر". ترەمپ زیادی کرد: ئێمە زۆر میهرەبان دەبین، ئەوان زۆر میهرەبان دەبن، دەبینین چی ڕوودەدات.
ترەمپ هەروەها ئاماژەی بەوەشکرد، پێویست نابینێت بڵێت “مامەڵە بە توندی” لەگەڵ شی جینپینگ سەرۆکی چین دەکات و لە کاتی گفتوگۆکاندا پرسی هەستیاری سیاسی کۆڤید19- ناوروژێنێت.
کۆشکی سپی هەمیشە لە ماڵپەڕێکدا جەختی لەوە کردووەتەوە و تا ئەمڕۆش بەردەوامە لەسەر ئەوەی کە ڤایرۆسەکە لە تاقیگەیەک لە چین سەرچاوەی گرتووە.
لێدوانەکانی ترەمپ لە کاتێکدایە کە پشک و گەنجینەکانی ئەمەریکا زیانێکی زۆریان بەرکەوتووە لەو کاتەوەی سەرۆک کۆمار لە 2ی نیساندا باجێکی زۆری سەپاندووە و دواتر 90 ڕۆژە بۆ زۆربەی وڵاتان جگە لە چین لێخۆشبوونی بۆ
ماوەی 90 ڕۆژە ڕاگەیاندووە.
باجی 145%ی ترەمپ لەسەر چین لەمساڵدا هەر لە شوێنی خۆیدایە، هەرچەندە کۆمپیوتەر و ئەلیکترۆنیاتی بەکاربەر لێخۆشبوون.
ئەلیسیا گارسیا-هێرێرۆ، سەرۆکی ئابووریناسی ئاسیا و زەریای هێمن لە کۆمپانیای ناتیکسیس دەڵێت: "ترامپ بەهۆی دابەزینی بازاڕ و بەردەوامی بەرزبوونەوەی داهاتی گەنجینەی ئەمەریکا تووشی شۆک بووە."
ئاماژەی بەوەشکردووە، پێویستی بە گرێبەستێکی خێرا هەیە، چین پێویستی بە پێشکەشکردنی هیچ شتێکی گەورە نییە لەم بارودۆخەدا.
چین بە فەرمی وەڵامی بەڵێنەکەی ترەمپ نەداوەتەوە کە "بەخشندەیی" بێت، بەڵام ڕۆژنامەی کیلیان بە "ئاماژەیەک بۆ ئەوەی ترەمپ لە ئێستاوە دەستیکردووە بە نەرم ردنی هەڵوێستی خۆی سەبارەت بە سیاسەتە گومرگییە ".
جیاکارییەکانی پەکین سەرەتای ئەم مانگە ڕایگەیاندبوو کە دەیەوێت چەند هەنگاوێک بۆ پێشەوە لە ئیدارەی ترەمپ ببینێت پێش ئەوەی ڕازی بێت بە هەر گفتوگۆیەک، بەتایبەتی سنووردارکردنی لێدوانی بێڕێزیکردنی ئەندامانی کابینەکەی.
بەپێی هەواڵێکی بلومبێرگ، مەرجەکانی دیکە بریتین لە هەڵوێستێکی یەکگرتووتری ئەمەریکا و ئامادەیی بۆ چارەسەرکردنی نیگەرانییەکانی چین سەبارەت بە سزاکانی ئەمەریکا و تایوان، کەسێک کە ئاشنای بیرکردنەوەی حکوومەتی چینە.