هەڤلێر د ناڤبەرا هەڤسەنگیێن جیۆسیاسى و گەفێن هەرێمى دا

لێدانێن ڤێ دووماهیێ، ئەوێن ب فرۆکەیێن بێفرۆکەڤان (درۆن) هەڤلێرا پایتەخت کریە ئارمانج، پێلەکا نوو و پێشکەفتى یه د ناڤ ستراتیژیا پاشڤەبرنا (ردع) نەهەڤسەنگ دا، ئەوا هندەک هێزێن هەرێمی پەیرەو دکەن. ئەڤ وەرچەرخانا نوو د سرشتێ ئارمانجان دا، ژ لێدانا بارەگایێن ئۆپۆزسیۆنێ یان جهێن ب سەر هەڤپەیمانیا ناڤدەولەتی ڤە بۆ ئارمانجکرنا ئێکسەر یا دەزگەھ و بارەگایێن بلندێن سەروەرى یێن ب سەر سەرکردەتیا بجھئینانێ و تەناھیا بلند ئا هەرێما کوردستانێ ڤە، دیارکرنا حەزەکا رۆنە بۆ سەپاندنا هەڤسەنگیێن نوو یێن تەناھی و سیاسی، ب مفاوەرگرتنا ژ گوھارتنێن جیۆسیاسى و تێکچوونا هەڤسەنگیێن ناڤدەولەتی د دەڤەرێ دا.

ئەگەرێن ئێرشێ و مەرجێن دەمی (بۆچی هەڤلێر و بۆچی نوکە؟)

1. پرکرنا ڤەقەتیانا جیۆسیاسى

ژ دەستپێکا دووبارە رێکخستن و کێمکرنا ئامادەبوونا سەربازی یا ناڤدەولەتی و تایبەت یا ئەمریکایێ د ناڤ ئیراق و هەرێمێ دا، تەهران بزاڤێ دکەت ژ بۆ تژیکرنا ئەڤان ڤالاهیێن تەناھیێ ب رێکا نامەیەکێ بو هەڤلێرێ، کو هەرێم نەشێت ب تنێ ل بن سێبەرا رۆژئاڤایی بهێتە پاراستن، بەلکى دڤێت رازى ببیت ل سەر وان رێكخستنێن تەناھیێ ئەوێن ژ ئالیێ هێزێن هەرێمی یێن دەوروبەر ڤە دهێنە سەپاندن، ب تایبەت ئیرانێ.

2. ژناڤبرنا نموونەیێن سەرکەفتی ئەوێن تەناھی و پێشخستن تێ دا هەى:

هەرێما کوردستانێ د دەھان سالێن بۆری دا نموونەیەکا دەزگەھی و ئارامیا ئەولەھی و ئابووری پێک ئینابوو ل بەرامبەر دا دگەل ژینگەها تێكدایی ئەوا ل دەوروبەر هەى. دەستنیشانکرنا ڤی دەمی ئارمانجكرنا لێدانا ڤی وێنەیێ گەشە و دانانا ئاستەنگا ل بەرامبەر هەرێمێ بۆ راکێشانا وەبەرهێنانێن ستراتیژى و ئاڤاکرنا هەڤپشکێن ئابووری یێن سەربخوە.

3. دەربازبوون ژ بۆ ستراتیژیا گڤاشتنێن ئێکسەر بۆ كۆپیتكا دەستهەلاتێ:

دەربازبوون ژ "لێدانێن تەکتیکى یێن سنۆردارکرى" بۆ ئارمانجکرنا ناڤۆکا رەق (النواة الصلبة) یا دەستهەلاتا بجھئینانێ و تەناھیێ بزاڤەکە ژ بۆ نەچارکرنا سەرکردەتیا کوردستانی کو هه‌لوەست و دەستبەردانێ پێ بکەت، ئەوێن بهێنە گونجاندن دگەل داخازیێن وەلاتێن هەرێمى ل سەر حیسابا سەروەری و دەزگەھێن هەرێما کوردستانێ.

4. دەربازبوونا ژ بهانەیێن کەڤن یێن دەستتێوەردانێ:

سەرەرای پێگیریا هەرێمێ ب رێکەفتنێن ئەولەھیێ و سستکرن و سنۆردارکرنا چالاکیێن ئۆپۆزسیۆنا پارتێن کوردى یێت رۆژهەلات، بەردەوامبوونا لێدانێ ژ ئالیێ ئیرانێ ڤە وێ چەندێ دیار دکەت کو بهانەیێن بەری نوکە ب تنێ سیبەرەک بوون ژ بۆ ئارمانجەکا ستراتیژى یا کوورتر، ئەو ژى رێگرتنە ل هەرێمێ کو ببیته خالەکا بالانس-راگرتنەکا جیۆسیاسى ل دەڤەرێ.

نیشانێن ستراتیژی یێن ئێرشێ

بزاڤا ژێبرنا تایبەتمەندیا ئەولەھیا هەرێمێ: ئارمانجکرنا سەنتەرێن سەروەری واتە بزاڤا ئێخستنا تێگەهێ "پەناگەهێ ئارام" ئەوا هەڤلێر ب دەھان سالان پێ دهاتە ناسین، و سەپاندنا كەتوارەكێ ئەولەھیێ یێ سست و تێكدایی ئەوا ل پتریا دەڤەرێ هەى.
جەرباندنا سیستەمێن بەرەڤانیێ و ئاگەهدارکرنا پێشوەخت: بزاڤەکا ئاشكراكرنێ یە ژ بۆ زانینا ئاستێ شیانا پاراستنا ئاسمانی و تەکنیکی یا هەرێمێ دەما سەرەدەریێ دگەل ئێرشێن ئاست نزم دا دکەت، تایبەت پشتى کێمبوونا پشتەڤانیا لۆجستیا هەڤپەیمانان.
تەنگاڤكرنا دەولەتا فەدەرالی ل بەغدایێ و جڤاکێ ناڤدەولەتی: دیارکرنا نەشیانا بەغدایێ د پاراستنا ئاسمان و سنۆرێن وێ یێن سەروەری دا، هەروەسا تاقیکرنەکا رژدە ژ بۆ جڤاکێ ناڤدەولەتی د پاراستنا ئەزموونا هەرێما کوردستانێ یا دەستووری و شەرعی دا.

سێ: ئەنجام و مەترسیێن ل سەر ئارامیا هەرێمی

بنپێكرنەکا ئێکسەر یا سەروەریا نیشتمانی یە: ئارمانجکرنا دەزگەھێن هەرێما کوردستانێ یێن دەستووری، و ئەڤە زێدەگاڤیەکا رۆنە بۆ یاسایێن ناڤدەولەتی، و ل سەر سەروەریا دەولەتا ئیراقێ خورتی یە.
مەترسی ل سەر ژینگەها وەبەرهێنان و پێشخستنێ: چێکرنا رەوشەکا بێباوەر ل دەڤ وەبەرهێنەر و کۆمپانیێن جیهانی دا کو رێ ل تەڤگەرا پێشخستنا ئابووری و پرۆژەیێن ژێرخانەیا ئابوورى ل هەرێمێ بهێتە گرتن.
ژناڤبرنا بزاڤێن ئارامیا ئەولەھیێ: ئارمانجکرنا دەزگەھێن تەناھیێ ل هەرێمێ سیستەمێ بەرەڤانیا هەڤپشک یێ پێدڤی بۆ بەرھنگاربوونێ بەرامبەر مەترسیێن تیرۆرێ یێن نوو ل دەڤەرێ سست دکەت.
چار: پێدڤیێن بەرھنگاربوونێ و بژاردەیێن هەرێمێ یێت ستراتیژى

１.  ناڤنەتەوەییکرن و هەلوەستێن قانوونى

لڤاندنا دۆسەیا بنپێكرنان ب رێکا حکومەتا فەدەرالى بۆ ئەنجوومەنا ئاسایشا ناڤدەولەتی (مجلس الأمن)، و ڤاڤارتنا ئێرشان وەک بنپێكرنەکا ئێکسەر ل سەر دەولەتەکا خوەدان سەروەرى بۆ بدەستڤەئینانا بریارێن شەرمەزاركرنێ و پشتەڤانییا ناڤدەولەتى یا رۆن و ئاشكەرا.

２. هەماهەنگى و تەمامكرنا ئەولەھیێ دگەل بەغدایێ

چێکرنا سیستەمەکێ ئاگەهدارکرنا پێشوەخت و بەرەڤانیا ئاسمانی یا هەڤپشک د ناڤبەرا بەغدا و هەڤلێرێ دا ژ بۆ پاراستنا ئاسمانێ نیشتمانی، و گڤاشتن بۆ کۆنترۆڵکرنا چەکێ دەرڤەی دەستهەلاتێ و مسۆگەرکرنا پاراستنا سنۆران.

３. پێشخستنا شیانێن بەرەڤانیێ یێن خوەیى

دابینکرنا تەکنۆلۆجیایا نوو بۆ دزگەهێن ئەولەھی و سەربازی یێن هەرێمێ بۆ بەرھنگاربوونێ دژی فرۆکەیێن بێفرۆکەڤان و گەفێن سەردەم ب هەماهەنگی دگەل هەڤپشکێن ناڤدەولەتی.

４. موکۆمکرنا بەرەیێ ناڤخوەیى

چەسپاندنا ئێکرێزیا هەلوەستێن سیاسی یێن کوردستانی و ئێکگرتنا گۆتار و دەزگەھێن سەربازی (پێشمەرگە) ژ بۆ بەرھنگاربوونێ بەرامبەر گڤاشتنێن دەرڤە ب بەرەیەکێ ئێکگرتی.

ل دوویماهیێ، ئەڤ روویدانه بۆ مه دسەلمینن کو هەرێما کوردستانا ئیراقێ دێ وەکی ستوونەکا سەرەکی یا ئارامیێ و هەڤسەنگیێ د دەڤەرێ دا مینیت و بزاڤێن هەرێمی بۆ گڤاشتنێ ل سەر وێ دێ بنە ئەگەرێ پتر بهێزکرنا پاپەندیێ ب شەرعیەتا دەزگەھی و تەكەزكرنا مافێ دەستووری د پاراستنا تەناھی و سەرخوەبوونا بریارا وێ یا سیاسی دا.