داودئۆغڵو: دەمانەوێت نوێنەرایەتیی کورد لە بەغدا بەهێز بێت

سەرۆکی پارتی ئاییندەی تورکیا، سیاسەتی بێلایەنانەی هەولێری لە ململانێکانی ناوچەکە بە "دروست" ناوبرد و رایگەیاند: کە بڕیارە حەکیمانەکانی سەرۆک مەسعود بارزانی قەڵغانی پاراستنی هەرێمی کوردستان بوون لە گێژاوی جەنگ. گوتیشی: کۆکردنەوەی چەکی گرووپە چەکدارەکان یان هەڵوەشاندنەوەیان، مەرجی سەرەکییە بۆ بەدیهێنانی ئارامی و پێشخستنی ئابووریی عێراق لە قۆناغی ئاییندەدا.

رۆژی سێشەممە، 9ـی حوزەیرانی 2026، ئەحمەد داودئۆغڵو، سەرۆکوەزیرانی پێشووتری تورکیا و سەرۆکی پارتی ئاییندەی ئەو وڵاتە، لە هەڤپەیڤینێکی تایبەتدا لەگەڵ کەناڵی "کوردستان24" کە ژینۆ محەمەد، پێشکەشی کرد، تیشکی خستە سەر سەردانەکەی بۆ هەرێمی کوردستان، دەرەئەنجامی دیدارەکانی لەگەڵ سەرکردایەتیی سیاسیی هەرێمەکە و خوێندنەوەی بۆ هاوکێشە سیاسیی و ئەمنییەکانی ناوچەکە.

داودئۆغڵو وێڕای دەربڕینی خۆشحاڵی بە گەیشتنی بۆ هەرێمی کوردستان، رایگەیاند: کە سەردانەکەی بۆ هەولێر وەک گەڕانەوەیە بۆ ماڵی خۆی.

ئاماژەی بەوەش دا، کە لە ماوەی دوو ساڵی رابردوودا چوار جار سەردانی شارەکانی هەولێر، سلێمانی و دهۆکی کردووە بە مەبەستی راوێژ و بەشداریکردن لە کۆڕبەندە جیاوازەکاندا.

دیدار لەگەڵ سەرۆک بارزانی و مەسرور بارزانی

لە بارەی کۆبوونەوەکانی لەگەڵ سەرۆک مەسعود بارزانی و مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، داودئۆغڵو رایگەیاند: "دیدارێکی دوو کاتژمێریم لەگەڵ مەسرور بارزانی و دیدارێکی کاتژمێر و نیویم لەگەڵ سەرۆک بارزانی ئەنجامدا. ئێمە دۆستایەتییەکی 20 ساڵەمان لەگەڵ سەرۆک بارزانی هەیە و لە ساتە سەختەکاندا هەمیشە پاڵپشتیی یەکدی بووین." 

روونیشی کردەوە، کە لە دیدارەکاندا هەڵسەنگاندن بۆ دۆخی گشتیی جیهان، لێکەوتەکانی هێرشی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران، کاریگەریی جەنگ لەسەر ناوچەکە و پەیوەندییەکانی نێوان تورکیا، عێراق و هەرێمی کوردستان کراوە.

هەڵوێستی بێلایەنانەی هەولێر و پێگەی سەرۆک بارزانی

سەبارەت بە هەڵوێستی بێلایەنانەی هەولێر لە جەنگی ئێستای ناوچەکەدا، سەرۆکی پارتی ئاییندە پاڵپشتیی خۆی بۆ سیاسەتی ئێستای هەرێمی کوردستان دەربڕی و بە سیاسەتێکی "زۆر دروست" وەسفی کرد. گوتیشی: "کورد لە جەنگەکانی رابردوودا، بە تایبەت لە جەنگی عێراق-ئێران و کارەساتی هەڵەبجەدا، زۆرترین باجی داوە، بۆیە پاراستنی بێلایەنی لەم قۆناغەدا رێگرە لە دووبارەبوونەوەی ئەو نەهامەتییانە."

داودئۆغڵو ستایشی ئەزموونی مێژوویی سەرۆک مەسعود بارزانی کرد لە پاراستنی پێگەی هەرێمدا و جەختی کردەوە کە سەرۆک بارزانی تاکە سەرکردەی سیاسیی کارایە لە ناوچەکەدا کە لە دوای ساڵی 1991 و داگیرکردنی کوەیتەوە شاهێدی سەرجەم گۆڕانکارییەکانە، لە کاتێکدا سەرکردە هاوچەرخەکانی دیکەی ناوچەکە کۆچی دواییان کردووە. 

هەروەها ئاماژەی بەوە دا، کە سەرۆک بارزانی بە بڕیارێکی حەکیمانە هەرێمی کوردستانی لە جەنگ و ئاڵۆزییەکان پاراستووە و نەیهێشتووە کورد ببێتە ئامرازی ململانێی هێزە دەرەکییەکان.

پێگەی هەولێر، کەرکووک و بابەتەکانی پێکەوەژیان

داودئۆغڵو رایگەیاند: کە شاری هەولێر، پێگەیەکی دیار و کاریگەری لەسەر ئاستی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا هەیە و بۆ دەربڕینی متمانەی خۆی بەم شارە گوتی: "من خۆم بە ئەحمەد ئەربیلی دەناسێنم."

سەبارەت بە پرسی پێکهاتەکان، جەختی کردەوە کە نابێت پێکهاتە جیاوازەکان لە تورکیا و هەرێمی کوردستان وەک هەڕەشە بۆ سەر ئاسایش ببینرێن، بەڵکوو سەرچاوەی دەوڵەمەندین. لەم چوارچێوەیەدا ئاماژەی بە شاری کەرکووک دا وەک "عێراقێکی بچووک" کە ئێستا پارێزگارێکی تورکمانی هەیە، هاوکات دۆخی تورکمانەکانی لە هەرێمی کوردستان بە باش و ئەرێنی وەسف کرد کە لە سایەی فەزای ئارامی و پێکەوەژیانی هەرێمەکەدا دەژین.

پەیوەندییەکانی تورکیا و هەرێم و پرۆسەی ئاشتی

داودئۆغڵو جەختی کردەوە، کە تورکیا و هەرێمی کوردستان دوو هاوبەشی ستراتیژی و دۆستی گرنگی یەکدین. لەبارەی پرۆسەی ئاشتییەوە ئاماژەی بەوە دا، کە ئاشتی پرسێکی جدییە و پرۆسەکە هەنگاوی باشی بڕیوە کە سوودێکی زۆری بۆ هەردوولا هەیە.

هاوکات لەسەر ئاستی ناوخۆی تورکیاش، داوای لادانی بەربەستەکانی بەردەم زمانی کوردی و بەکارهێنانی لە گشت کایەکانی ژیاندا کرد و، داوای کۆتاییهێنان بە پرسی قەیومی کرد لە پێناو نووسینەوەی دەستوورێکی دیموکراتی و بێ جیاکاری.

پێکهێنانی کابینەی حکوومەتی هەرێم، سیاسەتی ناوخۆی عێراق و پرسی گرووپە چەکدارەکان

سەبارەت بە سەرۆکوەزیرانی نوێی عێراق، داودئۆغڵو ئاماژەی بەوە دا، کە سەرەڕای نوێبوونی لە سیاسەتدا، پەیامەکانی لە دوورکەوتنەوە لە جیاکاریی تایفی ئەرێنی بوون. بەڵام گەورەترین کەموکوڕی کابینە نوێیەکەی بەوە ناوبرد کە هیچ پۆستێک بە پێکهاتەی تورکمان نەدراوە.

سەرۆکی پارتی ئاییندە جەختی کردەوە کە پێویستە هەمیشە نوێنەرایەتیی کورد لە بەغدا بەهێز بێت و پارتی دیموکراتی کوردستان وەک هێزێکی کاریگەر رۆڵ بگێڕێت، چونکە هیچ سەرکردەیەکی عێراق بە قەد سەرۆک بارزانی خاوەن ئەزموونی گەورە نییە.

داواشی لە پارتی و یەکێتی کرد بۆچوونە جیاوازەکانیان بەلاوە بنێن و پێکەوە لە بەغدا کار بکەن، هیوای زوو پێکهێنانی کابینەی دەیەمی حکوومەتی هەرێمیشی خواست.

لە بارەی پرسی چەکداماڵینی گرووپە چەکدارەکان لە عێراق، داودئۆغڵو رایگەیاند: کە لە قۆناغی داهاتوودا ئەمە سەرەکیترین تەوەر دەبێت، چونکە لە هەر شوێنێک سوپای فەرمی هەبێت نابێت گرووپی چەکدار هەبێت و، جەختی کردەوە بە نەمانی گرووپەی چەکدار، ئاسایش و ئارامی دێنەکایەوە، ئەمەش دەبێتە گەشەسەندنی ئابووری و راکێشانی وەبەرهێنەران.

خەسڵەتی گەلی کورد و پەیامی کۆتایی

لەبارەی ناسنامە و دۆخی کۆمەڵایەتیی کوردەوە، سەرۆکی پارتی ئاییندەی تورکیا رایگەیاند: "هەر کەسێک بە کورد بڵێت توندوتیژ، بێگومان لە کورد نەگەیشتووە و جەوهەری ئەم گەلەی نەناسیوە؛ بەڵام هەر کەسێک بڵێت کورد مەردە، ئەوا بە قووڵی لە کورد تێگەیشتووە، چونکە کورد بە سروشتی خۆی گەلێکی مەرد، ئازا و جوامێرە."

سەرۆکی پارتی ئاییندە، لە کۆتایی پەیامەکەیدا، سوپاس و خۆشەویستیی زۆری خۆی ئاراستەی کەناڵی کوردستان24 و تەواوی بینەران کرد، هەروەها خۆشحاڵی خۆی دەربڕی بە رەخساندنی ئەم دەرفەتە لەگەڵ کەناڵەکە و پێشکەشکردنی پرسیارە گرنگ و لۆجیکییەکان

داودئۆغڵو، لە کۆتایی هەڤپەیڤینەکەدا، بە ژینۆ محەمەدی گوت: "ئینشاڵا لە چاوپێکەوتنی داهاتوودا بە زمانی کوردی لەگەڵتان دەدوێم."