حووسییەکان هێرشکردنە سەر ئارامکۆ لە زەهران و فڕۆکەخانە و پاڵاوگەیەکیان لە ریاز راگەیاند

گرووپی ئەنساروڵڵا (حووسییەکان)ـی یەمەن، بەرپرسیارێتیی زنجیرەیەک هێرشی بەرفراوانیان بۆ سەر دامەزراوە هەستیارەکانی سعوودیە لە ئەستۆ گرت، لەوانە کۆمپانیای نەوتی ئارامکۆ لە زەهران، فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی شا خالد و پاڵاوگەیەکی نەوت لە ریازی پایتەخت. ئەمەش هاوکاتە لەگەڵ چڕبوونەوەی بێوێنەی گرژییە سەربازییەکانی نێوان هەردوولا.

چوارشەممە 14ـی تشرینی یەکەمی 2026، یەحیا سەریع، گوتەبێژی سەربازیی حووسییەکان رایگەیاند، هێزەکانیان کۆمپانیای ئارامکۆیان لە زەهران لە ناوچەی رۆژهەڵات، فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی شا خالد و پاڵاوگەی ئارامکۆیان لە ریاز بە ئامانج گرتووە. هاوکات هەڕەشەی ئەوەشی کرد، لە رۆژانی داهاتوودا ئۆپەراسیۆنەکانیان لە قووڵایی خاکی سعوودیەدا بەردەوام دەبن و فڕۆکەخانە و پێگە نەوتییەکان دەکەنە ئامانج.

ئەم راگەیاندنەی حووسییەکان دوای چەند کاتژمێرێک هات لە بەیاننامەیەکی وەزارەتی وزەی سعوودیە کە ئاشکرای کردبوو، ئێوارەی سێشەممە باڵەخانەیەکی کارگێڕیی سەر بە کۆمپانیای ئارامکۆ لە زەهران رووبەڕووی هێرش بووەتەوە و ئاگرێکی سنوورداری لێکەوتووەتەوە بەبێ ئەوەی زیانی گیانی هەبێت. هاوکات دوو کارمەندی کۆمپانیاکە بە ئاژانسی "فرانس پرێس"یان راگەیاندووە کە تاوەرێکی بارەگای سەرەکیی ئارامکۆ لە شەودا پێکراوە و سێ نهۆمی سەرەوەی بە تەواوی وێران بوون.

لە لایەکی دیکەوە، بەرگریی شارستانیی سعوودیە برینداربوونی هاووڵاتییەکی بە رەگەز عەرەب و زیانگەیاندن بە ماڵێک و ئۆتۆمبێلێکی لە ریاز راگەیاند، ئەوەش بەهۆی کەوتنەخوارەوەی پاشماوەی مووشەکێکی بالیستی کە بەسەر ئاسمانی پایتەختدا تێکشکێنرا. پێشتریش پاشماوەی دوو مووشەکی کروز لە پایتەخت بووە هۆی برینداربوونی چوار کەس (دوو ژن، پیاوێک و منداڵێک) و زیانگەیشتن بە 15 خانووی هاووڵاتییان.

خوێناویترین شەپۆلی هێرشەکان و پەککەوتنی چالاکییەکان:

پەلامارەکانی حووسییەکان لە چەند رۆژی رابردوودا گەیشتوونەتە ئاستێکی بێوێنە لە ماوەی دەیەی رابردوودا، شەممە هێرشێکی کوشندە بۆ سەر فڕۆکەخانەی ریاز کوژرانی 13 کەس و برینداربوونی زیاتر لە 300 کەسی دیکەی لێکەوتەوە، بەوەش ژمارەی کوژراوان لە هێرشەکانی سەر فڕۆکەخانەکانی سعوودیە لە هەفتەی رابردووەوە گەیشتە 20 کەس.

بەهۆی مەترسییە ئەمنییەکانەوە، دەستەی وەرزی ریاز پاڵەوانێتیی نمایشیی تێنسی "شەش پاشا"ی لە مانگی تشرینی یەکەمەوە بۆ کۆتایی مانگی کانوونی یەکەم دواخست. هەروەها خولی پیشەگەریی تۆپی پێی سعوودیە سێ یاریی ئەم هەفتەیەی دواخست، یاریی یانەی نەسریش لە خولی یانە پاڵەوانەکانی ئاسیا بۆ ماوەی کاتژمێرێک دواکەوت دوای خستنەخوارەوەی مووشەکێک لە ئاسمانی پایتەختدا.

وەڵامدانەوەی هاوپەیمانان و پاشخانی ململانێکان:

ئەم پێشهاتانە دوای ئەوە هاتن، هاوپەیمانیی عەرەبی بە سەرۆکایەتیی سعوودیە وێستگەیەکی نەوتی لە دەوروبەری سەنعا و چەند پێگەیەکی لە پارێزگاکانی سەعدە و زەماری رۆژئاوای یەمەن بۆردومان کرد، ئەمەش وەک وەڵامێک بۆ هەڕەشەکانی حووسییەکان کە پێشتریش ئارامکۆیان وەک ئامانجێکی رەوا لەقەڵەم دابوو.

هاوکات ئاگربەستی یەمەن کە لە ساڵی 2023ـوە کاری پێدەکرا، لە مانگی تەممووزدا بە تەواوی داڕما. دوابەدوای ئەوە، حووسییەکان گەمارۆی دەریاییان بەسەر بەندەرەکانی سعوودیە لە دەریای سووردا سەپاند و دەستیان بەسەر گەرووی بابولمەندەبدا گرت، ئەمەش لە کاتێکدایە، ئێران بە کردار گەرووی هورمزی داخستووە، کە دوو شاڕێی سەرەکیی هەناردەکردنی نەوتی ناوچەکەن.

هۆشدارییە ئابووری و مرۆییەکان:

سندوقی نەختینەی نێودەوڵەتی (IMF) هۆشداریی دا، بەردەوامیی ئەم دۆخە کاریگەریی نەرێنی لەسەر ئابووریی جیهان و نرخی وزە دروست دەکات و پێشبینی کرد گەشەی ئابووریی سعوودیە لەمساڵدا بە رێژەی 3.3%ـوە پاشەکشە بکات پێش ئەوەی لە ساڵی 2027ـدا روو لە بووژانەوە بکات.

هاوکات لیژنەی نێودەوڵەتیی خاچی سوور هۆشداریی دا، نەخۆشخانەکانی یەمەن لەژێر گوشارێکی تاقەتپڕوکێندان بەهۆی بەرزبوونەوەی بێوێنەی ژمارەی برینداران. رێکخراوی نێودەوڵەتیی کۆچیش (IOM) ئاشکرای کرد، بەهۆی نوێبوونەوەی شەڕ و توندکردنی گەمارۆی سەر تەعز، زیاتر لە 200 هەزار کەس لە یەمەن ئاوارە بوون، بەتایبەت لە سەرەتای مانگی ئەیلوولەوە، ئەمەش قەیرانێکی مرۆیی قووڵی خوڵقاندووە لە سایەی کەمبوونەوەی هاوکارییە مرۆییەکاندا.