5 bin yıllık gizem
Bu esrarengiz nesnelerin 500’den fazlası, en çok kuzeydoğu İskoçya’da olmak üzere
HABER MERKEZİ
Avrupa’nın Geç Taş Devri’ne ait taştan yapılmış topları, 200 yıl önce ilk keşfedildiği günden beri arkeologları şaşırtmaya devam ediyor.
Bu esrarengiz nesnelerin 500’den fazlası, en çok kuzeydoğu İskoçya’da olmak üzere, aynı zamanda Orkney Adaları, İngiltere, İrlanda ve Norveç’te de bulundu.
Arkeologlar hala Neolitik taş topların orijinal amacını veya anlamını bilmiyorlar, ki bu toplar dünyanın herhangi bir yerinde bulunan en iyi Neolitik sanat örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.
Ama şimdi, özellikle halkla paylaşmak için muhteşem topların sanal 3D modelleri yaratıldı. Buna ek olarak, modeller, toplar üzerindeki çizimler gibi gizli desenler de dahil olmak üzere bazı yeni detayları ortaya çıkardı.
Çevrimiçi modelleri yaratan İskoçya Ulusal Müzeleri’ndeki küratör Hugo Anderson-Whymark, yıllar boyunca taş toplar için birçok fonksiyonun önerildiğini söylüyor.
Mesela ihtimaller arasında, silahların ezilmesi için taş başları veya Neolitik tüccarlar için standartlaştırılmış ağırlıklar veya megalitik anıtlarda kullanılan dev taşların taşınması için makaralar olarak yapılması gibi amaçlar var.
Bir teori, oyulmuş taş topların birçoğunun sicim ile sarılmış olması. bu da sapan gibi atılmasına izin veriyordu. Diğer teoriler, topları dini bağlılığın nesneleri veya sosyal statünün sembolleri olarak tanımlıyor.
Bazı arkeologlar, bu tarz karmaşık nesnelerin sadece taş aletlerle oyulabileceğine inanmakta zorlandılar ve bu topları, yanlış bir şekilde geç Demir Çağı ve Erken Ortaçağ döneminde İskoçya’da, günümüzden 1800 ila 1100 yıl önce yaşayan Pikt’ler ile ilişkilendirdiler.
Ancak daha sonra arkeologlar, oyulmuş taş topları daha erkene, yani Neolitik döneme tarihlendirebildiler, yaklaşık 5 bin yıl önce sadece taş aletlerin kullanıldığı zamanlar.
Oymalı taş toplardan birinin yaratılması uzun bir süreç olmalıydı. Bunların birçoğu, tasarımlarının üzerinde çalıştıkları gibi, belki de uzun yıllar hatta kuşaklar boyunca geliştiğini gösteriyor.
Anderson-Whymark, Neolitik halkların amaç ve anlamlarıyla ilgili tartışma ve spekülasyonlar devam ederken, taş toplarının kalıcı gizemlerini koruyabileceklerini söylüyor:
“Bu olayların daha detaylı bir analizi ile gelecekte bu hikayeden biraz daha fazlasını elde edebiliriz. Fakat her zaman biraz esrarengiz kalacaklar.” (Kaynak: Arkeofili)