400 yıllık inanç merkezi: Kirmanşah’taki Şah Hayas Tekkesi ve asırlık mirası

İran'ın Kirmanşah eyaletine bağlı Dinver bölgesinde yer alan tarihi Şah Hayas Tekkesi, Yarsan inancına mensup topluluğun en önemli kutsal mekanları arasında bulunuyor. Dinin önde gelen kutsal şahsiyetlerinin türbelerine ev sahipliği yapan tekke, Orta Doğu'dan Hindistan'a uzanan geniş bir coğrafyadan ziyaretçi ağırlıyor.

Kirmanşah’ın Sahne ilçesine bağlı Junawa köyü, Şah Hayas Tekkesi ve bünyesindeki türbeler sayesinde Yarsan inancının manevi merkezlerinden biri konumunda.

Yarsan inancında, dinin farklı kollarının manevi liderliğini üstlenen 11 kutsal hanedan aile bulunuyor. Şah Hayas ailesi ise bu silsilenin son halkası ve inancın "mührü" (tamamlayıcısı) olarak kabul ediliyor.

Güney Kürdistan’dan Göç Eden Bir Miras

Tekkenin ve bu kutsal hanedanın kurucusu olan Ağa Abbas, yaklaşık 4 asır önce Güney Kürdistan’dan Nanekeli aşiretinin kalabalık bir mensubuyla birlikte Dinver bölgesine göç ederek bu inanç merkezinin temellerini attı.

Yarsan inancına mensup Ramin Fahri, Kurdistan24’e yaptığı açıklamada, kompleks içerisinde Ağa Abbas’ın yanı sıra ailesinden pek çok önemli ismin mezarının bulunduğunu belirtti.

Türbedeki mezarlardan birinin Ağa Abbas’ın kızı Knaçê Perî’ye ait olduğunu söyleyen Fahri, mezar taşında hicri şemsi 1125 tarihinin yazdığını, yani kendisinin yaklaşık üç asır önce vefat ettiğini ifade etti.

Asırlık Çınar ve Şifalı Çeşme Kutsal Sayılıyor

Fahri’nin aktardığına göre türbe kompleksinin içinde şifalı olduğuna inanılan bir çeşme yer almaktadır, bu suyun böbrek taşı başta olmak üzere çeşitli rahatsızlıklara iyi geldiğine inanılmakta.

Tekkenin bir diğer simgesi ise avlusunda yükselen dev çınar ağacı. Yarsan mensubu Seyyid Melek Dekeyi, bu çınarın bizzat Ağa Abbas tarafından dikildiğini ve yaşının tekke ile eş değer olduğunu vurguladı. Yüzyıllardır büyük bir titizlikle korunan bu ağaç, ziyaretçiler tarafından kutsal kabul ediliyor.

Hindistan’dan Güney Kürdistan’a Uzanan Mürid Ağı

Şah Hayas Tekkesi’nin bağlıları ağırlıklı olarak Kirmanşah’ın Dinver ve Kangavar bölgelerinde yoğunlaşmış durumda. Ancak tekkenin etki alanı sınırları aşıyor; İran’ın Kazvin, Hamedan ve Tebriz kentlerinin yanı sıra Güney Kürdistan’daki Nanekeli aşireti mensupları arasında ve Hindistan’da da çok sayıda müridi bulunuyor.