ئەمیر سەعید ئیروانی، باڵیۆز و نوێنەری هەمیشەیی کۆماری ئیسلامی ئێران لە نەتەوە یەکگرتووەکان، لە نامەیەکی فەرمیدا بۆ ئەمینداریی گشتیی و سەرۆکی ئەنجوومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی، وەڵامی بانگەشە و تۆمەتەکانی ئەم دواییەی شانشینی بەحرەینی دایەوە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە پەیامێکی نوێدا لە پلاتفۆرمی 'تروس سۆشیال' داوای کرد هەڵوێستێکی نێودەوڵەتی توند بەرامبەر بە حکوومەتی تاران وەربگیرێت. ترەمپ داوای کرد پەیامەکەی بگەیەنرێتە پاپا لیۆی چواردەهەم  بۆ ئەوەی جیهان لە قەبارەی ئەو رووداوانە ئاگادار بکرێتەوە کە لە ناوخۆی ئێراندا روودەدەن.

سوپای ئەمریکا، ئەمڕۆ چوارشەممە رایگەیاند؛ سەرجەم بەندەرەکانی ئێران بە تەواوی گەمارۆ دراون و جووڵەی بازرگانی دەریایی بۆ ناوەوە و دەرەوەی ئەو وڵاتە بە شێوەیەکی گشتیی وەستاوە.

ئەنجوومەنی وەزیرانی عەرەبستانی سعوودیە سەرکۆنەی ئەو هێرشانەی کرد، لە رێگەی درۆن لە خاکی عێراقەوە کرانە سەر سعوودیە و وڵاتانی ئەنجوومەنی هاریکاری کەنداو.

جی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا، ئەمڕۆ چوارشەممە، 15ـی نیسانی 2026، رایگەیاند؛ ئەمریکا هەوڵ بۆ واژۆکردنی رێککەوتنێکی گشتگیر لەگەڵ ئێران دەدات. ئاماژەی بەوەش کرد، تاران خواستی هاوشێوەی نیشانداوە بۆ گەیشتن بە لێکگەیشتنێکی هاوبەش.

پەیامنێری کوردستان24، رایگەیاند: 5 درۆن لە ئاسمانی خەلیفان تێکشکێنران.

ئەمڕۆ سێشەممە، 14ـی نیسانی 2026، ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا لە پەیامێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی "ئێکس" رایگەیاند، دوێنێ گفتوگۆی لەگەڵ مەسعود پزیشکیان، سەرۆککۆماری ئێران و دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا کردووە.

ماکرۆن داوای کردووە دانوستانە هەڵپەسێردراوەکانی ئیسلام ئاباد دەست پێ بکەنەوە و لێکتێنەگەیشتنەکان چارەسەر بکرێن، هەروەها خۆیان لە هەر جۆرە پەرەسەندنێکی نوێ بەدوور بگرن. ئاماژەی بەوە دا، زۆر گرنگە سەرجەم لایەنەکان بە تەواوی پابەندی ئاگربەستەکە بن و لوبنانیش بگرێتەوە.

سەرۆکی فەرەنسا روونیشی کردەوە، بە هەمان شێوە زۆر پێویستە گەرووی هورمز بەبێ هیچ مەرج و کۆتوبەند و باجێک بە زووترین کات بکرێتەوە. ئەوەشی خستە روو، لە ژێر ئەو مەرجانەدا دەبێت دانوستانەکان بە خێرایی و بە پاڵپشتیی لایەنە پەیوەندیدارەکان دەست پێ بکەنەوە.

لە بەشێکی دیکەی پەیامەکەیدا ماکرۆن ئاشکرای کرد، رۆژی هەینیی داهاتوو، 17ـی نیسانی 2026، فەرەنسا و بەریتانیا لە پاریس لە رێگەی ڤیدیۆکۆنفڕانسەوە میوانداریی کۆبوونەوەیەک دەکەن. تێیدا ئەو وڵاتانە کۆ دەبنەوە بەشداریی جەنگەکەیان نەکردووە، بۆ ئەوەی بەشداری بکەن لە پێکهێنانی ئەرکێکی فرەلایەنەی بەرگری بۆ گەڕاندنەوەی ئازادیی هاتوچۆ لە گەرووی هورمز کاتێک دۆخی ئەمنی رێگەی پێ دەدات.

ئاژانسی "بلوومبێرگ" لە راپۆرتێکدا دەربارەی دەرئەنجامی سەپاندنی گەمارۆکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بەسەر بەندەرەکانی ئێراندا رایگەیاند، ئەگەر دۆخەکە بەم شێوەیە بەردەوام بێت پێشبینی دەکرێت نرخی بەرمیلێک نەوت بۆ 150 دۆلار بەرز ببێتەوە.

ئاژانسەکە ئاماژەی بەوە کرد، چارەنووسی بازاڕی وزەی جیهانی لە بەردەم نادیاریدایە. هاوکات هۆشداری دا لە بەردەوامبوونی گەمارۆکان بۆ سەر گەرووی هورمز و روونیشی کردەوە، گرژییەکانی ئەو ناوچەیە وا دەکەن نرخی نەوت بگاتە بەرزترین ئاستی مێژوویی خۆی.

 یەکێک لە کێشە سەرەکییەکانی هەوڵی کۆنترۆڵکردنی بەندەرەکانی ئێران ناسەقامگیریی بازاڕە و ئەو بەرزبوونەوەیەش گرفتی گەورە بۆ وڵاتانی کڕیاری نەوت دروست دەکات.

 نرخی نەوت لە جیهاندا ناسەقامگیرییەکی زۆری بەخۆیەوە بینیوە. لە دوای شکستهێنانی دانوستانەکانی واشنتن و تاران، هێزی دەریایی ئەمریکا ئامادەکاری دەکات بۆ رێگریکردن لە هاتوچۆی کەشتییەکان بۆ بەندەرەکانی ئێران و گەرووی هورمز.

ئەمڕۆ سێشەممە، 14ـی نیسانی 2026، فاتیمە موهاجەرانی، گوتەبێژی حکوومەتی ئێران بە ئاژانسی تەسنیمی رایگەیاند، خەمڵاندنە سەرەتاییەکانیان بۆ قەبارەی ئەو زیانانەی بەهۆی جەنگەوە بەر وڵاتەکەیان کەوتووە دەگاتە 270 ملیار دۆلار.

موهاجەرانی ئاماژەی بەوە دا، ئەو ژمارەیە کۆتایی نییە و تیمی ئابووری سەرقاڵی هەڵسەنگاندنی وردترن بۆ دیاریکردنی قەبارەی زیانەکان. روونیشی کردەوە، قەرەبووکردنەوەی زیانەکانی جەنگ یەکێکە لە بابەتە سەرەکییەکانی گفتوگۆکان و تیمی دانوستانکاری ئێران لە کۆبوونەوەکانی ئیسلام ئاباد بەدواداچوونی بۆ دەکات.

حکوومەتی تاران جەخت لەوە دەکاتەوە بە رێگەی یاسایی و نێودەوڵەتی کار بۆ وەرگرتنی قەرەبووی زیانە گیانی و ماددییکانی جەنگ دەکات. 

ئەمڕۆ سێشەممە، 14ـی نیسانی 2026، دکتۆر رەزا مووسەوی، بەرپرسی نووسینگەی وەزیری تەندروستیی لوبنان لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ کوردستان24 رایگەیاند، لە سەرەتای سەرهەڵدانی جەنگی ئێران، لە 28ـی ئابی رابردوو، 2089 کەس لە لوبنان، لە ئەنجامی ‌هێرشە ئاسمانییەکانی ئیسرائیل کوژراون و 6762 کەسیش بریندار بوون.