روزنامهنگاری کردی ۱۲۱ ساله شد
در اقلیم کردستان بیش از ۱۲۰ شبکهی تلویزیونی، رادیو، مجله و روزنامه در ابعاد سیاسی، علمی، فرهنگی و ورزشی فعالیت میکنند
اربیل (کردستان٢٤)- روزنامهنگاری کردی کە انتشار روزنامهی کردستان در سال ١٢٧٧ هجری شمسی، از سوی مقداد مدحت بدر خان مبنای تاریخ آن قرار گرفتە است، تاریخ آن ١٢١ ساله شد
مقداد مدحت بدرخان، متفکر و روشنفکر کرد، در سال ١٨٩٨ میلادی برابر ١٢٧٧ شمسی، در سالهای تبعید خود در قاهره، پایتخت مصر، اولین نشریه کردی به نام "روزنامه کردستان" را منتشر کرد.
روزنامهی کردستان که انتشار اولین نسخهی آن سرآغاز روزنامهنگاری کردی نامگرفته، اخبار سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی را پوشش میداد.
پس از "مقداد مدحت بدر خان"، "عبدالرحمن بدرخان" و خانم "ثریا بدرخان"، سردبیری روزنامهی کردستان برعهده داشتەاند. شمارههای تا پنجم کردستان در قاهره، شمارهی ششم تا نوزدهم در "ژنو" و شمارهی شانزدهم تا بیست و پنجم آن در قاهره منتشر شد.
شمارههای اولیهی "روزنامهی کردستان" سالها گم شده بود اما پس از ۷۰ سال، اولین شمارهی آن در دبیرخانه شرقشناسی دانشگاه شوروی سابق، توسط دکتر "مارف خزنهدار" کشف شد.
اعضای خانوادهی بدرخان، بە دلیل ممنوعیت انتشار روزنامه بە زبانی کردی، روزنامهی کردستان را در خارج از کردستان منتشر کردهاند.
از انتشار اولین نشریەی کردی در شرق کردستان (کردستان ایران) اطلاعات دقیقی در دست نیست. پیشازاین محققان، هفتهنامهی "رۆژی کورد" (روز کرد) را که اوایل دههی ١٩٢٠ میلادی در جریان مبارزات "اسماعیل آقا سمکو» توسط "ملأ محمد ترجانی زاده" در ارومیه منتشرشده، بهعنوان اولین نشریه کردی در کردستان ایران یاد میشود.. اما پژوهشهای اخیر حکایت از آن دارد، که دو نشریه «شهاب ثاقب» و «بیستون» طی سالهای ۱۹۰۶ و ۱۹۰۷ و نشریهی «تمدن» در میانهی سالهای ۱۹۰۳ تا ۱۹۰۵ در کرمانشاه و سنندج اولین نشریات به زبان کردی در شرق کردستان بودهاند.
در دورەی کوتاه حاکمیت جمهوری کردستان در مهاباد، تعدادی مجلات کردی مستقل در دوران جمهوری مهاباد تعدادی نشریات کردی منتشر شد کە عبارتند از: ۳ شماره مجلهی "نیشمتان"، ۳ شماره مجلهی "ههڵاڵه، ۳ شماره مجلهی "گروگالی منداڵان" و تک مجلهی "ئاوات".
در این مدت دو چاپخانه در مهاباد و یک چاپخانه در شهر بوکان دایر و تأسیس شد، در بوکان مجلهی "هەڵاڵە" درسال۱۳۲۴ به سرپرسی حسن قزلجی منتشر گردید. قبل از اینکه روزنامهی "کردستان" بار دیگر در جمهوری کردستان در مهاباد منتشر شود، دو شماره از مجلهی کردستان انتشاریافته بود، روزنامەی کردستان کە بعداً بە ارگان حزب دمکرات کردستان تبدیل گردید، بە طور منتاوب و بە اتقتضای فرصت منشتر میشد کە انتشار آن تاکنون ادامه دارد.
پس از انقلاب ١٣٥٧ ایران و سرنگونی حکومت پادشاهی، در تهران ابتدا مجلات "ئامانج" و "ئاوێنه" از سوی سازمان تبلیغات اسلامی و مجلهی "گرشەی کوردستان" توسط محمد صالح ابراهیمی، منشتر گردید. مجلهی سروه در دههی ١٣٦٠ هجری شمسی بە سردبیری محمد امین شیخالسلامی مکری (هیمن) و بعداً بە سردبیری احمد قاضی حدود ٢٠٠ شمارە از آن منتشر گردید. مجلهی مهاباد بههمراه "کانی" ویژهنامهی کودکان بە سردبیری احمد بحری در مهاباد منتشر و انتشار آن تا کنون ادامه دارد
پس از روی کار آمدن دولت محمد خاتمی در ایران شمار زیادی از مجلات و هفتەنامههای کردی از سوی نویسندگان، نهادهای مدنی و دانشجویان انتشار یافت.
در کردستان عراق، نیز قبل از آزادی بین بخش از کردستان و تشکیل دولت اقلیم کردستان برخلاف ترکیە و ایران قبل از انقلاب نشریات زیادی در این بخش از کردستان منتشر میگردید.
در اقلیم کردستان پس از آزادی قید حکومت دیکتاتور عراق، در حالی سالروز ١٢١سالهی انتشار اولین روزنامهی کردی جشن گرفته میشود کە روزنامهنگاری رسانەهای این بخش بە طور چشمگیر توسعه کرده است.
آزاد محمدامین، رئیس سندیکای روزنامهنگاران اقلیم کردستان در گفتگو با خبرنگار کردستان٢٤، با اشاره بە پیشرفتها و مشکلات سر راه نشریات و رسانەهای کردستان گفت: اکنون در اقلیم کردستان ٣٩ شبکهی تلویزیونی ماهوارهای ١٢٥ کانال منطقەای، ١٦٠ رادیو، ٩٠٩ روزنامه و مجله در ابعاد سیاسی، علمی، فرهنگی و ورزشی فعال هستند.
/ا.م