زیرآب رفتن شهر تاریخی حصن کیف به تعویق افتاد

 اربیل (کردستان۲۴)- ترکیه که قرار بود امروز با نهایی کردن آبگیری سد ایلیسو آب را روانه شهر تاریخی حصن کیف کند، به دلیل بارش زیاد باران این کار را به بعد موکول کرد.

در هفته‌های گذشته اعتراضات بین‌المللی علیه آبگیری سد ایلیسو در ترکیه بازهم بالا گرفت. بااین‌حال این مقاومت‌ها تاکنون ثمری نداده است، اما براثر بارش زیاد باران فعلاً آبگیری این سد را بە تعویق انداخته است. بااین‌حال، فعالان محیط‌زیست که نگران اثرات ناگوار آغاز مرحله نهایی آبگیری این سد بر روی رودخانه دجله هستند.

شهر تاریخی حصن کیف با قدمت هزاران ساله خود در صورت آغاز مرحله نهایی آبگیری این سد و بسته شدن دریچه‌های آن به زیر آب خواهد رفت.

ساخت سد ایلیسو قسمتی از پروژه آناتولی جنوب شرقی یا گاپ (GAP) است. مقام‌های ترکیه هدف از این پروژه را که شامل ۲۲ سد و ۱۹ نیروگاه برقابی در مسیر دو رودخانه دجله و فرات می‌شود، توسعه اقتصادی و تأمین آب و برق مناطق جنوب شرقی این کشور خوانده‌اند.

قرار بود روز دوشنبه ۲۰ خرداد آبگیری سد نهایی شده و با بسته شدن دریچه‌ها آب رودخانه دجله وارد دره حصن کیف شود. 

پروژه ساخت سد ایلیسو به سال ۱۹۹۷میلادی برمی‌گردد. در آن سال ترکیه کنسرسیومی از شرکت‌های بین‌المللی را مأمور ساخت این سد کرد. اما از همان آغاز مقاومت بالا گرفت و شرکت‌ها اعلام کردند، ترکیه اقدام‌های ضروری را برای نقل‌وانتقال‌های لازم و حفاظت از محیط‌زیست و میراث فرهنگی انجام نمی‌دهد و به‌این‌ترتیب پروژه پنج سال مسکوت ماند.

در سال ۲۰۰۷ ترکیه با تصمیمی جدید بار دیگر فعالیت در این پروژه را تشدید کرد و به آلمان، اتریش و سوئیس قول داد همه آنچه برای حفاظت از محیط‌زیست و انتقال ساکنان منطقه است را انجام خواهد داد.

اما در اواسط سال ۲۰۰۹ در پی رأی کارشناسان بین‌المللی و تردید در اجرای پیش‌شرط‌ها توسط ترکیه جامعه بین‌المللی از ادامه این پروژه دست کشید. جا برای شرکت‌های آسیایی باز شد و آن‌ها هشت سال تلاش کردند سد ایلیسو را به فرجام برسانند.

حصن کیف شهری باستانی است که طبق تخمین باستان‌شناسان، دست‌کم در هشت هزار سال پیش نیز سکنه داشته است. بَناهای خاص این شهر و غارهای هزاران ساله آن باستان‌شناسان زیادی را به خود جلب کرده است. این شهر گنجینه‌ای در تاریخ بشر محسوب می‌شود که با نهایی شدن آبگیری سد ایلیسو زیر آب غرق خواهد شد.

مناطقی در عراق نیز که از دجله و فرات بهره می‌برد بعد از سدسازی‌های زیاد در ترکیه و سوریه دیگر مثل گذشته سبز و حاصلخیز نیست. کشاورزان عراقی با این سدسازی‌ها و کم‌آبی‌ها ممکن است دیگر قادر به امرارمعاش نباشند.

/ا.م