جهش نرخ ارز در بازارهای اقلیم کوردستان

نرخ دینار در برابر دلار آمریکا  در القیم کوردستان و عراق فتی سریع را تجربه کرده است؛ به‌طوری‌که طی دو روز گذشته قیمت هر ۱۰۰ دلار بیش از هشت هزار دینار افزایش یافته است. فعالان بازار، «ترس شهروندان» و «تبدیل دینار به دلار» را از عوامل اصلی این نوسانات می‌دانند.

پیش از ظهر روز سه‌شنبه، ۲۷ ژانویه ۲۰۲۶ (۷ بهمن ۱۴۰۴)، در بازارهای ارز اقلیم کوردستان، هر ۱۰۰ دلار آمریکا با نرخ ۱۵۷ هزار دینار معامله شد. این در حالی است که روز دوشنبه، این نرخ در سطح ۱۴۹ هزار دینار قرار داشت.

تحسین خوش‌ناو، صاحب یکی از صرافی‌های شهر اربیل، در گفت‌وگو با کوردستان۲۴ اظهار داشت که تقاضا برای دلار به‌شکل چشمگیری افزایش یافته و این موضوع تعادل ارزی در صرافی‌ها را برهم زده است. وی تصریح کرد: «در شرایط عادی، نیمی از موجودی صرافی‌ها دلار و نیمی دیگر دینار بود؛ اما اکنون به‌دلیل افزایش ترس در بازار، سه بخش از نقدینگی به دلار تبدیل شده و تنها یک بخش به دینار باقی مانده است.»

این فعال بازار ارز در خصوص دلایل افزایش نرخ دلار و کاهش ارزش دینار توضیح داد که عدم تخصیص دلار به بازرگانان از سوی بانک مرکزی عراق یکی از دلایل کلیدی است. وی افزود که اجرای سیستم گمرکی جدید «آسیکودا» باعث شده است اکثر بازرگانان از دریافت دلار دولتی محروم شوند و برای واردات کالاهای خود ناچار به تأمین ارز از بازار آزاد گردند.

تحسین خوش‌ناو همچنین شهروندان عادی را بخشی دیگر از عوامل گرانی دلار دانست و گفت: «مردم به‌دلیل عدم اطمینان و ترس از آینده، سرمایه‌های خود را از دینار به دلار تبدیل می‌کنند.»

وی خاطرنشان کرد که وضعیت سیاسی منطقه و خطر تحریم عراق توسط دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به‌دلیل فعالیت گروه‌های شبه‌نظامی، هراس زیادی ایجاد کرده است. احتمال توقف عرضه دلار به عراق توسط واشینگتن وجود دارد و مجموع این عوامل فشار سنگینی را بر ارزش دینار وارد کرده است.

از ابتدای ماه جاری، نرخ دلار در بازارهای کوردستان و عراق روندی صعودی به خود گرفته است. اجرای دستورالعمل‌های جدید گمرکی در چارچوب سیستم آسیکودا، دسترسی بسیاری از بازرگانان به ارز بانک مرکزی را قطع کرده و تقاضا برای دلار در بازار آزاد را افزایش داده است.