ورود جنگ ایران و آمریکا–اسرائیل به روز سیودوم
دامنه درگیریها از خلیج فارس تا شرق مدیترانه گسترش یافته است
در سیودومین روز از آغاز جنگ میان ایران از یکسو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، دامنهی درگیریها بهطور کمسابقهای گسترش یافته است؛ از رهگیری موشکها در آسمان ترکیه تا حملات دریایی در خلیج فارس و افزایش تهدیدها علیه خطوط انرژی و کشتیرانی.
همزمان، مواضع سیاسی و نظامی طرفها نشاندهندهی ورود بحران به مرحلهای پیچیدهتر و چندلایه است.
گسترش جغرافیای درگیری؛ از ترکیه تا خلیج فارس
در تازهترین تحولات، ناتو اعلام کرد یک موشک بالستیک ایران را که بهسوی خاک ترکیه شلیک شده بود، رهگیری و منهدم کرده است. این چهارمین مورد رهگیری از آغاز جنگ محسوب میشود و نشاندهنده گسترش دامنه تهدیدات به مرزهای کشورهای عضو این پیمان است.
در همین چارچوب، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، بار دیگر تأکید کرد که آنکارا تلاش دارد از کشیدهشدن به این جنگ جلوگیری کند، اما در برابر هر تهدیدی پاسخ «متوازن» خواهد داد.
در سوی دیگر، خلیج فارس نیز به یکی از کانونهای اصلی تنش تبدیل شده است. گزارشها از وقوع آتشسوزی در یک نفتکش در نزدیکی دوبی، پس از برخورد یک شیء انفجاری، حکایت دارد. منابع کویتی نیز اعلام کردند یک نفتکش این کشور هدف حمله قرار گرفته که به خسارات مادی انجامیده، هرچند تلفات جانی گزارش نشده است.
تشدید حملات متقابل؛ از اسرائیل تا لبنان
در جبههی اسرائیل، گزارشها از شنیدهشدن دستکم ۱۰ انفجار در آسمان اورشلیم خبر میدهد. ارتش اسرائیل اعلام کرده چندین موشک از سوی ایران به سمت این کشور شلیک شده و سامانههای پدافندی در حال رهگیری آنها هستند.
همزمان، در جبههی شمالی، ارتش اسرائیل از کشتهشدن چهار نظامی خود در جنوب لبنان خبر داده و شمار تلفات این کشور در درگیریهای اخیر با حزبالله را دو رقمی اعلام کرده است.
این تحولات نشان میدهد که درگیریها بهصورت همزمان در چند جبهه فعال جریان دارد و احتمال گسترش بیشتر آن همچنان وجود دارد.
افزایش فشارهای نظامی و تهدید زیرساختهای راهبردی
در بعد نظامی، یک مقام آمریکایی از حمله به یک انبار بزرگ تسلیحات در داخل ایران با استفاده از بمبهای سنگرشکن خبر داده است. انتشار ویدئویی از این حمله توسط رئیسجمهور آمریکا نیز بر شدت پیام سیاسی این اقدام افزوده است.
در سطح سیاسی–نظامی، دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو از آمادگی برای اجرای طرحی مشترک جهت کنترل تنگه هرمز سخن گفتهاند؛ گذرگاهی که نقش حیاتی در انتقال انرژی جهانی دارد. در مقابل، مقامات ایرانی نیز بر ادامه پاسخها و افزایش دامنه اهداف تأکید کردهاند.
جنگ نیابتی و تهدید مسیرهای کشتیرانی
همزمان با تشدید درگیریها، گزارشهایی از نقشآفرینی بازیگران منطقهای نیز منتشر شده است. بر اساس گزارش بلومبرگ، ایران از ظرفیت نیروهای متحد خود در یمن برای افزایش فشار بر آمریکا و اسرائیل از طریق تهدید مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ استفاده میکند.
در همین راستا، حوثیها نیز حملاتی را علیه اهداف اسرائیلی تأیید کردهاند و هشدار دادهاند که در صورت تداوم جنگ، مسیرهای دریایی را به میدان درگیری تبدیل خواهند کرد.
مواضع تهران؛ تأکید بر خروج نیروهای آمریکا
در سطح دیپلماتیک، عباس عراقچی، وزیر خارجهی ایران، با تأکید بر ادامهی عملیاتها، خواستار خروج نیروهای آمریکایی از منطقه شد و اعلام کرد که تهران در چارچوب «دفاع از خود» اقدام میکند.
وی همچنین با اشاره به حملات گسترده طی یک ماه گذشته، تأکید کرد که این روند نشاندهندهی ناتوانی آمریکا در تأمین امنیت پایگاههایش در منطقه است.
پیامهای راهبردی؛ سخنان فرماندهان نظامی ایران
در ادامهی این مواضع، اسماعیل قاآنی، فرماندهی نیروی قدس سپاه پاسداران، از شکلگیری «نظام جدید منطقهای» سخن گفت و بر هماهنگی نیروهای همپیمان ایران در منطقه تأکید کرد؛ موضوعی که بهعنوان نشانهای از تداوم و حتی تعمیق جنگ نیابتی ارزیابی میشود.
