تصمیمگیری دربارهی آیندهی تنشها در دستان ترامپ
واشینگتنپست از احتمال آغاز دور جدیدی از درگیریهای نظامی خبر داد
در پی پایان بدون نتیجهی مذاکرات ۲۱ ساعتهی هیئتهای آمریکایی و ایرانی، روزنامهی نیویورکتایمز از بنبست راهبردی و احتمال آغاز دور جدیدی از درگیریهای نظامی خبر داد. همزمان با خرسندی اسرائیل از مواضع واشنگتن، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران بر آمادگی و قدرت جبههی مقاومت تأکید کرد.
روز یکشنبه، ۱۲ آوریل ۲۰۲۶ (۲۳ فروردین ۱۴۰۵)، مذاکرات مستقیم میان هیئتهای نمایندگی ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در اسلامآباد، پایتخت پاکستان، بدون دستیابی به توافقی روشن به پایان رسید. این رویداد، گمانهزنیها دربارهی آیندهی تقابل نظامی یا ادامهی مسیر دیپلماسی در خاورمیانه را به اوج رسانده است.
جی دی ونس، معاون دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و رئیس هیئت مذاکرهکنندهی این کشور، در یک نشست خبری در اسلامآباد اعلام کرد که پس از ۲۱ ساعت گفتوگو، دو طرف به توافقی که رضایت متقابل را جلب کند، دست نیافتهاند. وی با تأکید بر اینکه واشنگتن بهترین پیشنهاد ممکن را ارائه داده است، از بیان جزئیات بیشتر خودداری کرد. ونس اظهار داشت که با وجود آسیب دیدن تأسیسات هستهای ایران، هیئت ایرانی حاضر به پذیرش شروط آمریکا، توقف برنامهی هستهای و ارائهی تضمین دربارهی عدم ساخت سلاح اتمی نشده است.
در مقابل، رسانههای رسمی ایران زیادهخواهیهای آمریکا را مانع اصلی دستیابی به توافق عنوان کردند. یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکنندهی ایران اعلام کرد که تهران هیچ برنامهای برای دور بعدی مذاکرات ندارد و واشنگتن را متهم کرد که تنها به دنبال بهانهای برای ترک میز مذاکره بوده و حاضر به کاهش سطح خواستههای خود نشده است. همچنین یک منبع آگاه پاکستانی که ناظر بر این نشستها بوده، فضای گفتوگوها را پرالتهاب و دارای نوسان میان «تنش و آرامش» توصیف کرد که در نهایت با خروج هیئت آمریکایی به پایان رسید.
روزنامهی نیویورکتایمز در گزارشی تحلیلی اعلام کرد که پس از شکست مذاکرات پاکستان، اکنون تصمیمگیری دربارهی گام بعدی بر عهدهی دونالد ترامپ است؛ تصمیمی که به گفتهی مقامات کاخ سفید، هزینههای سنگین سیاسی و راهبردی در پی خواهد داشت. بر اساس این گزارش، نگاه راهبردی ترامپ بر این اصل استوار است که فشار شدید نظامی به عقبنشینی ایران منجر خواهد شد؛ اما تهران مقاومت خود را یک پیروزی میداند و معتقد است که آسیبهای وارده نه تنها موجب ضعف نشده، بلکه مواضع آنها را سرسختانهتر کرده است.
نیویورکتایمز با اشاره به گذشت ۳۹ روز از آغاز درگیریها، غنیسازی اورانیوم را گره اصلی اختلافات دانست. استیو ویتکاف، فرستادهی ویژهی ترامپ، خواهان تسلیم بیقیدوشرط ایران است که از نگاه ناظران، خواستهای غیرواقعبینانه تلقی میشود. با نزدیک شدن به پایان مهلت آتشبس در ۲۱ آوریل ۲۰۲۶ (۲ اردیبهشت ۱۴۰۵)، ترامپ تهدید به ازسرگیری عملیات نظامی کرده است. با این حال، هرگونه درگیری جدید میتواند تأثیر مخربی بر قیمت جهانی انرژی و تورم داشته باشد؛ بهویژه آنکه تهران استفاده از اهرم مسدودسازی تنگهی هرمز و دریافت غرامت جنگی در ازای لغو تحریمها را روی میز دارد، در حالی که واشنگتن پرداخت هرگونه غرامت را رد میکند.
در همین حال، روزنامهی اسرائیلی یدیعوت آحارونوت گزارش داد که تلآویو از مواضع سختگیرانه و تهاجمی آمریکا در قبال ایران احساس رضایت و آرامش میکند. بر اساس این گزارش، اسرائیل و آمریکا بر سر خطوط قرمزی که هدف آن کاهش تنشها و توقف جنگ با تهران است، اتفاق نظر دارند. با این وجود، تلآویو در حالت آمادهباش کامل قرار دارد تا در صورت شکست قطعی تلاشهای دیپلماتیک، عملیات نظامی خود را از سر بگیرد.
همزمان با تشدید بنبست سیاسی، اسماعیل قاآنی، فرماندهی نیروی قدس سپاه پاسداران ایران، در حساب کاربری خود در شبکهی اجتماعی ایکس نوشت: «جبههی مقاومت اکنون بیش از هر زمان دیگری قدرتمند و متحد است.» وی تأکید کرد که تصور اسرائیل مبنی بر تضعیف این جبهه از طریق اعمال فشار، اشتباه است و سیاست مقاومت بهگونهای است که با افزایش فشارها، مستحکمتر میشود.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که پس از حملات ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) آمریکا و اسرائیل به ایران، دامنهی جنگ با ورود حوثیها، حزبالله لبنان و گروههای مسلح عراقی گسترش یافت. در جبههی لبنان نیز، انتظار میرود طی هفتهی جاری توافق آتشبسی میان بیروت و تلآویو حاصل شود تا حملات به جنوب لبنان متوقف گردد؛ حملاتی که از ۲ آوریل ۲۰۲۶ (۱۳ فروردین ۱۴۰۵) تاکنون، جان بیش از ۱۹۰۰ نفر را گرفته و شمار مجروحان آن از مرز ۶۳۰۰ نفر عبور کرده است.