توافقات بی‌سابقه‌ی حماس و فتح در غزه

تشدید نقش تشکیلات خودگردان فلسطین در اداره‌ی غزه

منابع آگاه از سلسله نشست‌های رهبران حماس و فتح در نوار غزه خبر دادند که به تدوین سند تفاهمی درباره‌ی نقش تشکیلات خودگردان فلسطین در اداره‌ی این منطقه و وضعیت سلاح گروه‌های فلسطینی منجر شده است.

به گزارش روزنامه‌ی الشروق، منابع ارشد در جنبش‌های فتح و حماس در نوار غزه از تحولی چشمگیر در روند روابط میان این دو جنبش و دستیابی به تفاهماتی پیرامون مسائل ملی خبر دادند. این مذاکرات با هدف ایجاد یک جبهه‌ی یکپارچه در برابر تحولات اخیر و تعیین تکلیف مدیریت آینده‌ی مناطق فلسطینی انجام شده است.

یک مقام ارشد در دفتر سیاسی جنبش حماس اعلام کرد که رهبری این دو جنبش در داخل نوار غزه، سلسله نشست‌هایی را با هدف دستیابی به تفاهم بر سر مسائل مرتبط با فلسطین و رسیدن به یک چشم‌انداز جامع ملی برگزار کرده‌اند. این نشست‌ها که در ابتدا تنها میان فتح و حماس برگزار می‌شد، در ادامه با حضور رهبران سایر گروه‌های فلسطینی گسترش یافت. در این مذاکرات، دستیابی به دیدگاهی مشترک درباره‌ی سلاح مقاومت و همچنین پذیرش نقش محوری تشکیلات خودگردان فلسطین در اداره‌ی نوار غزه از سوی حماس مورد بحث و بررسی قرار گرفت. این مقام حماس تصریح کرد که این جنبش برای همکاری با تشکیلات خودگردان فلسطین و واگذاری کامل اختیارات به آن، در صورت بر عهده گرفتن مسئولیت اداره‌ی نوار غزه، آمادگی کامل دارد.

از سوی دیگر، یکی از رهبران جنبش فتح در نوار غزه با تایید برگزاری این نشست‌ها و محورهای مورد بحث، تاکید کرد که این مذاکرات به تدوین یک «سند تفاهم» شامل گام‌های عملی منجر شده است. وی فاش کرد که این سند برای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، ارسال شده و او نیز دستور تشکیل کمیته‌ای را برای بررسی مفاد این سند و تعیین سازوکارهای اجرایی آن صادر کرده است. 

این مقام جنبش فتح با اشاره به رویکرد مثبت این جنبش نسبت به تحرکات اخیر، دلیل این همگرایی را اقدامات خشونت‌آمیز اسرائیل در کرانه‌ی باختری و مواضع افراطی کابینه‌ی اسرائیل دانست. وی فضای حاکم بر مذاکرات جاری در غزه را بسیار مثبت ارزیابی کرد و افزود که این نخستین بار است که مذاکراتی در این سطح میان فرماندهان میدانی در داخل نوار غزه برای رسیدن به یک چشم‌انداز واقع‌بینانه برگزار می‌شود.

یکی دیگر از رهبران دفتر سیاسی حماس توضیح داد که نشست‌های غزه در هماهنگی کامل با مذاکرات قاهره انجام می‌شود؛ مذاکراتی که با حضور رهبران حماس، جهاد اسلامی، جبهه‌ی مردمی، جبهه‌ی دموکراتیک و جریان اصلاح‌طلب جنبش فتح برگزار شده است. وی خاطرنشان کرد که برخی از این نشست‌ها در پایتخت مصر و با مشارکت میانجی‌گرانی از کشورهای مصر، قطر و ترکیه انجام گرفته است. همچنین قرار بود نشستی میان رهبران فتح و حماس پیش از ماه جاری میلادی در آنکارا، پایتخت ترکیه، برگزار شود که به تعویق افتاد.

این توافقات در شرایطی صورت می‌گیرد که جنبش حماس پیش‌تر مخالفت خود را با سند ارائه‌شده از سوی نیکولای ملادینوف، فرستاده‌ی ویژه‌ی سازمان ملل، اعلام کرده بود. هیئت حماس و سایر گروه‌های فلسطینی در نشست با ملادینوف در قاهره تاکید کرده بودند که پیش از هرگونه گفت‌وگو درباره‌ی انتقال به مرحله‌ی دوم یا بررسی پرونده‌ی خلع سلاح مقاومت، باید الزامات مرحله‌ی نخست طرح ترامپ که در شرم‌الشیخ امضا شده بود، اجرایی شود.

در همین حال، دفتر ملی دفاع از زمین و مقاومت در برابر شهرک‌سازی، در گزارش دوره‌ای روز شنبه‌ی خود اعلام کرد که کابینه‌ی اسرائیل به صورت پنهانی در حال ایجاد واقعیت‌های جدید شهرک‌سازی است که شانس تشکیل دولت مستقل فلسطینی را از بین می‌برد.

بر اساس این گزارش، شورای وزیران امنیتی اسرائیل در تاریخ ۹ آوریل ۲۰۲۴ (۲۰ فروردین ۱۴۰۳) به صورت محرمانه تصمیم به احداث ۳۴ شهرک جدید گرفته است. این تصمیم بر پایه‌ی مصوبه‌ی پیشین این شورا در تاریخ ۱ آوریل ۲۰۲۴ (۱۲ فروردین ۱۴۰۳) اتخاذ شده و کابینه‌ی اسرائیل برای جلوگیری از واکنش‌های منفی دولت آمریکا در بحبوحه‌ی تنش‌ها با ایران، از انتشار علنی این خبر خودداری کرده است.