تحول ساختاری در اقلیم کوردستان؛ از بحران تا ثبات اقتصادی

در حالی که منطقه خاورمیانه با ناثباتی‌های سیاسی و اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کند، آمار و گزارش‌های نشان می‌دهند که دولت اقلیم کوردستان از طریق یک برنامه منسجم هفت‌ساله، توانسته است زیرساخت‌های اقتصادی، سیستم‌های دیجیتال و بخش انرژی خود را به‌طور ریشه‌ای متحول کند؛ آن هم در بستر بحران‌های شدید مالی و بهداشتی.

ریبار حملان، دستیار نخست‌وزیر اقلیم کوردستان، در ارزیابی جامع خود از کارنامه هفت‌ساله کابینه نهم به ریاست مسرور بارزانی، اشاره کرد که این منطقه استراتژی خود را از "اقتصاد متکی به نفت" به سمت "اقتصادی متنوع و چندبخشی" تغییر داده است که توانایی مقاومت در برابر شوک‌های بیرونی را دارد.

دولت اقلیم کوردستان برای تایید این پیشرفت، مجموعه‌ای از داده‌های استراتژیک را ارائه کرده است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

دیجیتالی‌شدن سیستم مالی (پروژه حساب من): انتقال سیستم مالی از حالت سنتی به الکترونیک که تاکنون یک ملیون شهروند و کارمند از آن بهره‌مند شده و دارای حساب بانکی مدرن شده‌اند؛ گامی بزرگ در جهت شفافیت مالی و جذب سرمایه‌گذاری خارجی.

امنیت آب و غذا: احداث ۹ سیلو بزرگ گندم و ۹ سد استراتژیک جدید با هدف مقابله با خشکسالی و تامین امنیت غذایی پایدار در منطقه.

انرژی و خدمات شهری: توسعه شبکه برق‌رسانی و روشنایی برای پنج ملیون و ٥٠٠ هزار شهروند و اجرای پروژه‌های اضطراری آبرسانی.

محیط زیست و تغییرات اقلیمی: کاشت ٧ ملیون و ٧٠٠ هزار اصله نهال (نظیر زیتون و پسته) به عنوان کمربند سبز در اطراف پایتخت (اربیل) جهت کاهش اثرات تغییرات اقلیمی.

توسعه صنعتی و سرمایه‌گذاری: راه‌اندازی و فعال‌سازی هزار و ٣٤١ کارخانه مختلف و تصویب و اجرای ۷۷۸ پروژه سرمایه‌گذاری جدید که منجر به ایجاد بیش از ١٤٠ هزار فرصت شغلی در بخش خصوصی شده است.

توسعه شبکه راه‌ها: ساخت و بازسازی پنج هزار و ٩٤٠ کیلومتر جاده و بزرگراه که شهرهای اقلیم کوردستان را به کشورهای همسایه و مرکز عراق متصل می‌کند.

از بحران تا ثبات

دستیار نخست‌وزیر تاکید کرد که این دستاوردها در زمانی ثبت شده‌اند که اقلیم کوردستان با توطئه‌های سیاسی، پیامدهای کرونا و بحران شدید مالی روبرو بود. با این حال، رهبری عمل‌گرایانه مسرور بارزانی مانع از فروپاشی زیرساخت‌های اقتصادی شد و سیستم حکمرانی را از بوروکراسی سنتی به سمت سیستم الکترونیک سوق داد تا روند اداری تسریع شود.

کارشناسان بین‌المللی بر این باورند که مدل اصلاحات اقلیم کوردستان در بخش آموزش (ساخت و بازسازی سە هزار مدرسه) و بهداشت (۱۱۸ بیمارستان و مرکز درمانی پیشرفته)، نشان‌دهنده عزم این منطقه برای تبدیل شدن به یک هاب امن و توسعه‌یافته برای تجارت و گردشگری در سطح منطقه‌ای است.