کاخ سفید ادعای ترامپ دربارهی الحاق تنگه هرمز را شوخی خواند
به دنبال واکنش تهران به اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر الحاق تنگهی هرمز، کاخ سفید اعلام کرد سخنان رئیسجمهور آمریکا جنبهی مزاح داشته و واشنگتن برنامهای برای تغییر حاکمیت این آبراه ندارد.
در پی بالا گرفتن موجی از انتقادها و تنشهای دیپلماتیک میان واشنگتن و تهران، یک مقام بلندپایهی کاخ سفید روز شنبه، ۱۵ اوت ۲۰۲۶ (۲۴ مرداد ۱۴۰۵)، اعلام کرد اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دربارهی اعلام تنگهی هرمز به عنوان قلمرو ایالات متحده، صرفاً جنبهی "مزاح و شوخی" داشته و نشاندهندهی تصمیمی جدی یا دگرگونی در سیاست خارجی دولت او نیست. این موضعگیری پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ روز جمعه، ۱۴ اوت ۲۰۲۶ (۲۳ مرداد ۱۴۰۵)، در جمع هواداران خود در ایالت نیویورک مدعی شد پس از پایان نبرد با ایران، این آبراه بینالمللی را قلمرو آمریکا معرفی خواهد کرد؛ ادعایی که واکنش تند مقامات ایرانی را در پی داشت.
جنجال سخنرانی ترامپ در نیویورک
به گزارش روزنامهی آمریکایی وال استریت ژورنال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه در جریان سخنرانی در مرکز آموزش ادارهی پلیس شهرستان ناسائو در ایالت نیویورک، با لحنی طنزآمیز مدعی شد: "پس از آنکه کار شکست دادن ایران را به پایان برسانیم، به زودی تنگهی هرمز را قلمرو ایالات متحده اعلام خواهم کرد. در واقع این همان چیزی است که الان هم جریان دارد؛ ما منطقه را محاصره کردهایم و هیچ کشتیای بدون اجازهی ما از آن عبور نمیکند."
این اظهارات بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشت. با این حال، وال استریت ژورنال به نقل از یک مقام ارشد کاخ سفید که نخواست نامش فاش شود، گزارش داد این سخنان در قالب طنز بیان شده و هیچگونه گفتگوی رسمی یا تصمیمی در این رابطه در نشستهای امنیت ملی صورت نگرفته و این موضوع هرگز به عنوان یک گزینهی راهبردی مطرح نبوده است.
پاسخ رسمی تهران و تأکید بر حاکمیت بر آبراه هرمز
در واکنش به این سخنان، کاظم غریبآبادی، معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجهی ایران، در ساعات اولیهی روز شنبه، ۱۵ اوت ۲۰۲۶ (۲۴ مرداد ۱۴۰۵)، با انتشار پیامی در حساب رسمی خود در شبکهی اجتماعی ایکس نوشت: "تنگهی هرمز متعلق به ایران بوده، هست و خواهد ماند. این آبراه تنها با فرمان و نظارت ایران باز و بسته خواهد شد."
معاون وزیر امور خارجهی ایران افزود: "تا زمانی که واقعیت شکست را نپذیرید و دست از خیالبافی برندارید، ایران به حفظ و مدیریت این مسیر ادامه خواهد داد. تنگهی هرمز با یک توییت، یک ناو هواپیمابر، صدور یک دستور یا ایراد سخنرانیهای انتخاباتی قابل تصاحب نیست." وی همچنین بر عدم هراس تهران از نمایش قدرت نظامی واشنگتن تأکید کرد.
تداوم جنگ فرسایشی و بحران در مسیرهای انرژی
تنشهای لفظی اخیر در شرایطی روی میدهد که رویارویی نظامی میان ایالات متحده و اسرائیل با ایران وارد ششمین ماه خود شده است. این درگیریها در تاریخ ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) با حملات گسترده به زیرساختها آغاز شد و به مرور زمان به یک بحران فرسایشی تبدیل گشت.
انسداد تقریبی تنگهی هرمز به عنوان گذرگاه حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز مایع جهان، بازارهای انرژی را با نوسان شدیدی روبرو کرده است. تلاشهای دیپلماتیک منطقهای، از جمله توافق آتشبس موقت در ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد ۱۴۰۵)، پس از مدت کوتاهی نقض شد و محاصرهی دریایی مسیرهای کشتیرانی شدت یافت. همچنین، ادعای اخیر امارات متحدهی عربی دربارهی هدف قرار گرفتن شناورهای شرکت نفت ابوظبی، بر شدت تنشها در آبهای خلیج فارس افزوده است.
پیامدهای اقتصادی و بنبست انتخاباتی در واشنگتن
اختلال در روند تردد از تنگهی هرمز، موجب افزایش چشمگیر بهای سوخت در بازارهای جهانی و داخل خاک ایالات متحده شده است. بر اساس گزارش شبکهی خبری فاکس نیوز، رئیسجمهور آمریکا در سخنرانی اخیر خود با دفاع از رویکرد دولتش اظهار داشت: "وقتی مجبورید برای هر گالن بنزین ۴ دلار پرداخت کنید، من هرگز عذرخواهی نخواهم کرد؛ زیرا ما در حال انجام کار درستی برای امنیت جهان هستیم."
این چالش اقتصادی به موضوعی مناقشهبرانگیز میان احزاب جمهوریخواه و دموکرات در آستانهی انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر بدل شده است. در همین حال، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از بررسی و اعمال اقدامات اقتصادی گستردهتر علیه تهران خبر داده است، هرچند کارشناسان بر این باورند که طولانی شدن روند جنگ و چالشهای لجستیکی ناوگان نظامی آمریکا، موجب تشدید لفاظیهای سیاسی برای مدیریت بحران جاری شده است.