توسعهی باغهای آبی بادام در کرمانشاه
رویکردی راهبردی برای عبور از تنش آبی
استان کرمانشاه با توسعهی ۵ هزار و ۵۰۰ هکتاری باغهای آبی بادام و اصلاح الگوی کشت، تولید سالانهی خود را به بیش از ۱۲ هزار تن میرساند.
بخش کشاورزی استان کرمانشاه به دلیل تغییرات اقلیمی و محدودیتهای منابع آبی، برنامهای راهبردی را برای گسترش باغهای بادام با سیستمهای آبیاری نوین در پیش گرفته است. آمارهای رسمی نشان میدهد این الگو جایگزینی مناسب برای محصولات پرآببر محسوب میشود.
بر اساس دادههای ادارهی کشاورزی کرمانشاه، وسعت باغهای زیر کشت بادام در این استان به ۵ هزار و ۵۰۰ هکتار رسیده است و پیشبینی میشود در فصل زراعی جاری با توجه به بارشهای مناسب و عدم وقوع سرمای بهاره، میزان برداشت محصول از ۱۲ هزار تن فراتر رود.
مدیریت منابع آب و اصلاح ارقام تجاری رحمان فیضی قربانی، مدیر باغبانی ادارهی کشاورزی کرمانشاه در این باره گفت: "در پنج سال گذشته رویکرد راهبردی ما به سمت مدیریت بهینهی منابع آب تغییر یافته است؛ در حال حاضر بیش از ۸۰ درصد از باغهای جدید با سیستمهای آبیاری نوین اداره میشوند."
کشاورزان در مناطقی نظیر روانسر، دالاهو، جوانرود، صحنه، کنگاور و حومهی کرمانشاه برای جلوگیری از آسیب سرمای بهاره به شکوفهها، به کشت ارقام تجاری دیرگل نظیر "شاهرود ۷"، "شاهرود ۱۲" و "تونو" که مقاومت بالایی در برابر سرما دارند، روی آوردهاند.
عیسی ارجی، متخصص علوم باغبانی در دانشگاه رازی، اقلیم زاگرس با ارتفاع ۱ هزار و ۲۰۰ تا ۲ هزار متر از سطح دریا را بستری مناسب برای توسعهی بادام دانست و توضیح داد: "عملکرد هر هکتار باغ بادام دیم حدود ۱ هزار و ۱۰۰ کیلوگرم است، در حالی که این رقم در باغهای آبی به ۲ هزار و ۲۰۰ کیلوگرم در هکتار میرسد."
چالش صنایع تبدیلی و ضرورت برندسازی با وجود جهش در بخش تولید، صنعت بادام در کرمانشاه با چالش کمبود صنایع فرآوری و ارزش افزوده روبهرو است. نبود کارخانههای مدرن، باغداران را ناچار کرده است محصول خود را بهصورت خام و با قیمت پایین به واسطهها بفروشند؛ موضوعی که سود اصلی را به جیب دلالان سرازیر میکند. همچنین کارشناسان نسبت به لزوم پایش آفاتی همچون زنبور مغزخوار بادام و بیماریهای باکتریایی هشدار میدهند.
کارشناسان برای تبدیل کرمانشاه به قطب تجاری بادام، راهکارهایی چون ایجاد تعاونیهای کشاورزی برای حذف دلالان، احداث کارخانههای پوستگیری و سورتینگ لیزری، ثبت برند تجاری "بادام زاگرس" و بهرهگیری از نزدیکی جغرافیایی به بازار عراق جهت صادرات محصول را پیشنهاد میکنند.