کاخ سفید را بررسی طرح حملات محدود به ایران خبر داد
همزمان با تشدید تهدیدهای واشنگتن علیه ایران بهای نفت در بازارهای جهانی افزایش یافت
کاخ سفید در حال بررسی طرح حملات نقطهای به مواضع ایران در حوزهی تنگهی هرمز است؛ همزمان با کاهش تردد کشتیها و افزایش بهای نفت، تهران از موضع تحریمی اتحادیهی اروپا انتقاد کرد.
بر اساس دادههای منتشرشده در ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۰ شهریور ۱۴۰۵)، همزمان با بررسی گزینههای نظامی تازه در واشنگتن و تداوم فشارهای اقتصادی بر تهران، تردد شناورهای تجاری در تنگه هرمز همچنان با افت همراه بوده و قیمت نفت در بازارهای جهانی روندی صعودی به خود گرفته است. در همین حال، وزارت امور خارجهی ایران نیز اتحادیهی اروپا را به همراهی با سیاستهای فشار اقتصادی ایالات متحده متهم ساخت.
بررسی طرح حملات محدود نقطهای در کاخ سفید
پایگاه خبری اکسیوس در ۳۱ اوت ۲۰۲۶ (۹ شهریور ۱۴۰۵) به نقل از ۳ مقام آمریکایی گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و شماری از مشاوران ارشد وی طرح حملات محدود دیگری علیه مواضع ایران در محدودهی تنگه هرمز را در دست بررسی دارند. هدف اعلامشده از این طرح، ممانعت از بازسازی سامانههای راداری، پدافندی و موشکهای ضدکشتی عنوان شده است.
بر اساس این گزارش، فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) این طرح را در هفتهی منتهی به ۳۱ اوت آماده کرده و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز از آن پشتیبانی به عمل آورده است؛ هرچند دونالد ترامپ تا زمان انتشار گزارش دستوری برای اجرای عملیات صادر نکرده است. کاخ سفید نیز با اعلام اینکه رئیسجمهور "تمام گزینهها" را در اختیار دارد، تصمیم مشخصی را تأیید نکرد.
مقامهای آمریکایی مدعی شدهاند ایران در پی احیای توانمندیهایی است که میتواند شناورهای تجاری، ناوها و جنگندههای آمریکایی را هدف قرار دهد؛ ادعایی که بهصورت مستقل تأیید نشده و مقامهای رسمی ایران نیز واکنشی به جزئیات آن نشان ندادهاند.
تبادل آتش مستقیم و تأثیر آن بر بازار انرژی و تردد دریایی
طرح این سناریوهای نظامی پس از دور تازهی تبادل آتش میان دو کشور صورت میگیرد. ارتش آمریکا در ۳۱ اوت ۲۰۲۶ (۹ شهریور ۱۴۰۵) با اعلام اینکه نیروهای ایرانی آمادهی پرتاب راکتهای حامل مین به سوی آبراه هرمز بودهاند، مواضعی را در جزیرهی لارک هدف قرار داد. در واکنش به این اقدام، ایران موشکهایی را به سمت پایگاههای آمریکا در اردن شلیک کرد.
دونالد ترامپ در گفتوگو با شبکهی فاکسنیوز اعلام کرد که پاسخ آمریکا "بسیار سخت" خواهد بود و احتمال انجام حملات بیشتر را رد نکرد. او همچنین مدعی شد وضعیت تنگه هرمز مناسب است و روزانه بهطور متوسط حدود ۳۰ شناور با همراهی نیروی دریایی آمریکا از آن عبور میکنند.
با این وجود، دادههای شرکت کپلر نشان میدهد که در ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۰ شهریور ۱۴۰۵) تنها ۵ شناور کالایی قابل ردیابی (۴ فروند ورودی و ۱ فروند خروجی) از این آبراه گذشتهاند و میانگین عبور ۱۰ روزه نیز حدود ۱۴ فروند بوده است.
همزمان، بهای نفت برنت در بازارهای جهانی با افزایشی ۲٫۷ درصدی به بیش از ۹۱ دلار برای هر بشکه رسید و شاخص نفت خام آمریکا نیز ۲٫۸ درصد رشد کرد. تحلیلگران بازار انرژی، نگرانی از اختلال بیشتر در صادرات نفت از خلیج فارس را علت اصلی این جهش قیمتی میدانند.
همسویی اتحادیهی اروپا با واشنگتن و واکنش تهران
در ابعاد دیپلماتیک، سرویس اقدام خارجی اتحادیهی اروپا در ۳۱ اوت ۲۰۲۶ (۹ شهریور ۱۴۰۵) همزمان با نشست وزیران دارایی و رؤسای بانکهای مرکزی گروه ۲۰، از اعمال "فشار اقتصادی بیشتر" بر تهران اعلام پشتیبانی کرد. این اتحادیه تأکید کرد که در هماهنگی با واشنگتن و سایر اعضای گروه ۷ برای تداوم فشارها همکاری خواهد کرد.
اتحادیهی اروپا در بیانیهی خود مسائلی نظیر برنامههای هستهای و موشکی، همکاری نظامی با مسکو و تحولات داخلی را محور ادعاهای خود قرار داد و همزمان بر لزوم پیگیری راهکارهای دیپلماتیک برای تأمین امنیت دریانوردی تأکید نمود.
در پاسخ به این بیانیه، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجهی ایران، در ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۰ شهریور ۱۴۰۵) اعلام کرد که اتحادیهی اروپا استقلال خود را نادیده گرفته و جایگاه خود را به "مجری اوامر آمریکا" تنزل داده است. سخنگوی وزارت امور خارجهی ایران با یادآوری مقررات بازدارندهی سال ۱۹۹۶ (۱۳۷۵) در اروپا، تصریح کرد که دنبالهروی بروکسل از تحریمهای فرامرزی واشنگتن با ادعای "خودمختاری راهبردی" قارهی اروپا در تضاد آشکار قرار دارد.
بررسیها حاکی از آن است که اگرچه تصمیم نهایی برای اجرای حملات تازه از سوی واشنگتن اتخاذ نشده، اما استمرار تحرکات نظامی، کاهش رفتوآمد کشتیها و افزایش اصطکاکهای دیپلماتیک، فضای تنشآلود در حوزهی خلیج فارس و تنگه هرمز را همچنان حفظ کرده است.