فوران آتشفشان در اندونزی؛ اختلال گسترده در ۵ فرودگاه و لغو صدها پرواز

فوران آتشفشان "آناک کراکاتائو" در اندونزی موجب توقف فعالیت ۵ فرودگاه از جمله فرودگاه بین‌المللی جاکارتا و اختلال در بیش از ۳۰۰ پرواز داخلی و بین‌المللی شد

بر اساس گزارش شرکت فرودگاهی "انگکاسا پورا" در روز ۶ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۵ شهریور ۱۴۰۵)، فوران آتشفشان "آناک کراکاتائو" فعالیت ۵ فرودگاه اندونزی از جمله فرودگاه بین‌المللی "سوکارنو–هاتا" در مجاورت جاکارتا را با اختلال جدی روبه‌رو کرد. بر پایه‌ی تازه‌ترین آمارها، ۳۰۱ پرواز شامل ۵۸ پرواز بین‌المللی تحت تأثیر پراکندگی خاکستر آتشفشانی قرار گرفته‌اند. 

پیش از این، وزارت حمل‌ونقل اندونزی شمار پروازهای متأثر را ۲۰۹ مورد و مسافران بلاتکلیف را حدود ۲۲ هزار و ۸۰۰ تن برآورد کرده بود. آمار اعلام‌شده مجموعه‌ی پروازهای لغوشده، دارای تأخیر، تغییر برنامه‌یافته یا تغییرمسیرداده را شامل می‌شود. 

عملیات پروازی در فرودگاه "سوکارنو–هاتا" ابتدا برای بازه‌ی زمانی ۰۵:۳۰ تا ۰۹:۳۰ بامداد متوقف شد، اما در پی تداوم وجود ذرات خاکستر در حریم فرودگاه، این تعطیلی چند بار تمدید شد و دست‌کم تا ساعت ۱۳:۳۰ روز یکشنبه ادامه یافت. 

در پی این رخداد، شرکت هواپیمایی سنگاپور تمام پروازهای رفت‌وبرگشت خود به جاکارتا را لغو کرد. افزون بر این، پروازهایی به مقاصد هنگ‌کنگ، سیدنی، آمستردام، سئول، دوحه و کوالالامپور با لغو یا تأخیر روبه‌رو شدند و دست‌کم ۱۶ پرواز داخلی به مقصد بالی نیز لغو شد. به گزارش اداره‌ی کل هوانوردی غیرنظامی اندونزی، ۱۷۰ فروند هواپیما در محوطه‌ی توقف فرودگاه سوکارنو–هاتا زمین‌گیر شدند و خدمات‌رسانی به مسافران در قالب تأمین اقامتگاه و نیازهای اولیه در دستور کار قرار گرفت.

 

شدت فوران و گستره‌ی انتشار خاکستر آتشفشانی

سازمان زمین‌شناسی اندونزی اعلام کرد فعالیت آتشفشان "آناک کراکاتائو" از شامگاه ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۳ شهریور ۱۴۰۵) رو به افزایش گذاشت و در ساعت ۰۳:۵۳ بامداد ۶ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۵ شهریور ۱۴۰۵) فورانی با پرتاب گدازه به ثبت رسید. 

طبق ارزیابی سازمان هواشناسی اندونزی، ارتفاع ستون خاکستر در سمت جزیره‌ی جاوه به حدود ۶ هزار متر و در امتداد سوماترا و بخش‌هایی از استان بانتن به حدود ۱۵ هزار متر رسید. خاکستر ناشی از فوران در آسمان جاکارتا، جاوه غربی و استان لامپونگ نیز مشاهده شده است. 

نفوذ خاکستر آتشفشانی به سامانه‌ی موتور هواپیماها و احتمال آسیب به تیغه‌های توربین و سامانه‌های سوخت‌رسانی، در کنار خطر خراشیدگی شیشه‌ی کابین خلبان و کاهش میدان دید، دلیل اصلی توقف پیشگیرانه‌ی پروازها از سوی نهادهای هوانوردی عنوان شده است.

 

تدابیر ایمنی و پیشینه‌ی فعالیت آتشفشان

تا روز ۶ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۵ شهریور ۱۴۰۵)، گزارشی مبنی بر وقوع تلفات انسانی یا صدور دستور تخلیه‌ی مناطق مسکونی منتشر نشده است. فاصله‌ی نزدیک‌ترین سکونتگاه تا دهانه‌ی آتشفشان بیش از ۱۶ کیلومتر است، با این حال محدوده‌ی ممنوعه‌ی ۳ کیلومتری برای تردد ساکنان، گردشگران و شناورها تعیین شده است.

سازمان ملی مدیریت بلایای اندونزی (BNPB) از برنامه‌ریزی برای اجرای عملیات تعدیل آب‌وهوا از جمله بارورسازی ابرها جهت شست‌وشوی جوی خاکسترها خبر داد. همچنین توصیه‌های ایمنی شامل استفاده از ماسک و محافظ چشم، کاهش ترددهای غیرضروری و پوشاندن مخازن آب به ساکنان ابلاغ شد. در پی سوزش چشم میان شهروندان، شماری از مدارس در ۵ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۴ شهریور ۱۴۰۵) تعطیل شدند و برخی سفرهای دریایی صیادان نیز متوقف شد. 

تردد کشتی‌ها در تنگه‌ی سوندا با رعایت فاصله‌ی ایمن از دهانه‌ی آتشفشان ادامه دارد و هشداری مبنی بر وقوع سونامی صادر نشده است. آتشفشان "آناک کراکاتائو" واقع در میان جزایر جاوه و سوماترا، از ۲ ژوئیه ۲۰۲۶ (۱۱ تیر ۱۴۰۵) در سطح هشدار ۳ قرار دارد. فروپاشی بخشی از این آتشفشان در سال ۲۰۱۸ (۱۳۹۷) منجر به وقوع سونامی مرگباری با بیش از ۴۰۰ قربانی شده بود.