آغاز طرح گسترده‌ی کاشت نهال در معابر و محله‌های پایتخت اقلیم کوردستان

استانداری اربیل به‌منظور مهار گردوغبار و ارتقای سرانه‌ی فضای سبز، مرحله‌ی تازه‌ای از عملیات کاشت هزاران اصله درخت را در خیابان‌ها و اماکن عمومی شهر آغاز کرد.

استانداری اربیل روز ۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۵ مهر ۱۴۰۵) اعلام کرد عملیات کاشت هزاران اصله درخت در خیابان‌ها، فضاهای عمومی و محله‌های مختلف پایتخت اقلیم کوردستان آغاز شده است و این مرحله تا پایان ماه اکتبر ادامه خواهد داشت؛ هرچند شمار دقیق درختان و بودجه‌ی تخصیص‌یافته به این مرحله هنوز به‌طور رسمی منتشر نشده است.

 

توسعه‌ی پوشش گیاهی در مرکز شهر 

بر پایه‌ی اطلاعیه‌ی رسمی استانداری، تیم‌های اداره‌ی مهندسی پارک‌ها در مرحله‌ی نخست، صدها اصله درخت از گونه‌های "سیسم" و نارون را در بخش‌هایی از خیابان ۶۰ متری و محدوده‌ی زیر ارگ تاریخی اربیل کاشته‌اند. مسئولان این اداره تصریح کرده‌اند که این طرح در هفته‌های آینده به سایر مناطق زیر پوشش شهرداری اربیل گسترش می‌یابد و از شهروندان، نهادهای مدنی و فعالان محیط‌زیست نیز دعوت کرده‌اند در نگهداری و پاسداری از این فضاهای سبز مشارکت جویند.

 

با وجود این، در اطلاعیه‌ی جدید جزئیاتی درباره‌ی نیروی انسانی مجری، منابع تأمین آب، شیوه‌ی آبیاری، هزینه‌های نگهداری و درصد پیش‌بینی‌شده برای تلفات احتمالی نهال‌ها ذکر نشده است؛ عواملی که در شرایط اقلیمی خشک و کم‌آب اربیل، مؤلفه‌های کلیدی ارزیابی موفقیت طرح محسوب می‌شوند. استانداری اربیل پیش‌تر اعلام کرده بود در سال ۲۰۲۴ با کاشت ۹۲ هزار اصله درخت و ۵۵ هزار گل در مرکز شهر، نسبت فضای سبز را به ۲۰٫۱۵ درصد رسانده و در آوریل ۲۰۲۶ نیز برنامه‌ی کاشت ۱۲۷ هزار نهال بومی را کلید زده است. در حال حاضر اربیل دارای ۲۳ بوستان بزرگ است و مجموع عرصه‌های سبز، پارک‌ها و آب‌نماهای آن به حدود ۸۰۰ نقطه می‌رسد.

 

ارتباط با پروژه‌ی راهبردی کمربند سبز اربیل 

عملیات جاری هم‌راستا با پروژه‌ی کلان "کمربند سبز اربیل" اما مستقل از آن اجرایی می‌شود. کمربند سبز قرار است پیرامون شهر به‌صورت یک حلقه ایجاد شود و غرس میلیون‌ها اصله درخت، احداث آب‌انبارها و تقویت کاربری‌های کشاورزی را در بر گیرد. طبق گزارش دولت اقلیم کوردستان در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۵ (۴ دی ۱۴۰۴)، طول این کمربند حدود ۸۳ کیلومتر برآورد شده است، هرچند برخی آمارهای رسمی طولی میان ۸۳ تا ۹۲ کیلومتر و کاشت ۷ تا ۷٫۷ میلیون اصله نهال (عمدتاً زیتون و پسته) را ثبت کرده‌اند که نشانگر بازنگری‌های فنی در مراحل اجرای پروژه است.

استانداری اربیل همچنین در ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۱ شهریور ۱۴۰۵) از تکمیل ۲ مرحله‌ی نخست این طرح هشت‌مرحله‌ای و ادامه‌ی فاز سوم همراه با احداث ۱۰ مخزن آب خبر داده بود. هم‌زمان از ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ (۷ مهر ۱۴۰۵)، عملیات تبدیل جزیره‌ی میانی بریوان—که پیش‌تر کانون دپوی نخاله‌ها و پسماندها بود—با کاشت ۱۴۰۰ اصله درخت آغاز شده است.

به باور کارشناسان محیط‌زیست، با توجه به تابستان‌های گرم، کاهش بارندگی و پدیده‌ی گردوغبار در اربیل، درخت‌کاری منظم می‌تواند به تعدیل دمای شهری و تثبیت خاک کمک کند، اما پایداری این دستاوردها وابسته به استفاده از گونه‌های بومی مقاوم، مدیریت اصولی منابع آب و سنجش دوره‌ای درصد بقای نهال‌ها خواهد بود.