درخشش رمان «شکاف‌ها» و افتخارآفرینی نویسنده کورد
شیدا بازیار، نویسندە کورد کە بە زبان آلمانی می‌نویسد، روز دوشنبه ۵ اکتبر موفق شد معتبرترین افتخار ادبی حوزه زبان آلمانی، یعنی «جایزه کتاب آلمان» را برای سومین رمان خود با عنوان «شکاف‌ها» از آن خود کند.
رمان «شکاف‌ها» داستانی چندلایه و گسترده است که در منطقه‌ای خیالی در آلمان روایت می‌شود و بیش از ۹ دهه از تاریخ این کشور را بررسی کند. این اثر به شکل هم‌زمان به سرگذشت خانواده‌های یهودی، سودبرندگان دوران نازیسم و پناهجویان می‌پردازد.
هیئت داوران جایزه کتاب آلمان در بیانیه خود، این اثر را «رمانی پرقدرت علیه بی‌تفاوتی» توصیف کردند که توانسته است مرزهای سنتی داستان‌نویسی بومی را بشکند. داوران همچنین ساختار فرمی، پیوند هوشمندانه مستندات تاریخی با روایت داستانی و شجاعت نویسنده در پرداختن به زوایای تاریک جامعه را ستودند.
بازیار، هنگام دریافت این جایزه ۲۵ هزار یورویی در فرانکفورت، در سخنانی تأثیرگذار نسبت به رشد نژادپرستی و افراط‌گرایی در جوامع اروپایی هشدار داد.
شیدا بازیار در سال ۱۹۸۸ در آلمان متولد شد، اما پیوند او با زادگاه مادری‌اش همواره بخش مهمی از هویت فکری و قلم او را تشکیل داده است. پدر و مادر او از کوردهای استان ایلام و اهل شهر آبدانان هستند که پس از تحولات سیاسی ۱۳۵٧ و موج سرکوب‌ها مجبور به مهاجرت به اروپا شدند.
تجربه زیسته خانواده او به عنوان فعالان سیاسی کورد و چالش‌های مهاجرت، به یکی از اصلی‌ترین بن‌مایه‌های آثار بازیار تبدیل شده است؛ فضایی که در آن موضوعاتی چون تبعیض، حافظه جمعی و آسیب‌های بین‌نسلی به تصویر کشیده می‌شوند.
نگاهی به آثار پیشین: از تهران تا سه رفیق
پیش از نگارش «شکاف‌ها»، شیدا بازیار با دو رمان قبلی خود جایگاهی محکم در ادبیات معاصر آلمان دست‌وپا کرده بود.
«شب‌ها در تهران آرام است» (۲۰۱۶): نخستین رمان او که با نام‌هایی چون «تهران در کنار شب‌بوها عطر نمی‌دهد» نیز شناخته می‌شود، داستان چهار دهه از زندگی یک خانواده کورد و ایرانی را از وقایع انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ تا جنبش ۱۳۸۸ و مهاجرت به آلمان روایت می‌کند. این رمان جوایز معتبری مانند جایزه ادبی «اولا هان» را برای او به همراه داشت.
«سه رفیق» (۲۰۲۱): دومین رمان او داستان سه زن جوان با پیشینه‌های مهاجرتی در آلمان مدرن را بازگو می‌کند. بازیار در این اثر با لحنی تند، صریح و افشاگرانه به موضوعاتی چون نژادپرستی ساختاری، تعصبات اجتماعی و ایستادگی زنانه می‌پردازد. این کتاب نیز به فهرست نهایی جایزه کتاب آلمان راه یافته بود.