آغاز فصل برداشت سیب در اشنویه و دغدغه‌ی معیشتی کارگران فصلی در سایە‌ی محاصره‌ی بنادر ایران
برداشت بیش از ۲۰۰ هزار تن سیب در باغات اشنویه(شنۆ) در حالی آغاز شده است که محدودیت‌های دریایی، کاهش تقاضای داخلی و هزینه‌های سنگین نگهداری، معیشت هزاران باغدار و کارگر فصلی را با چالش روبه‌رو کرده است.
همه‌ساله با فرا رسیدن نخستین ماه از فصل پاییز، کارزار جمعی برداشت سیب در باغات شهرستان اشنویه در شرق کوردستان آغاز می‌شود. این فعالیت فصلی که حدود دو ماه به طول می‌انجامد، دست‌کم زمینه‌ی اشتغال مستقیم را برای ۴ هزار کارگر بومی و کارگرانی از سایر شهرهای منطقه‌ی موکریان فراهم می‌سازد. با این حال، افزایش هزینه‌های زندگی و ناچیز بودن دستمزدهای روزانه، نارضایتی کارگران را به همراه داشته است.
مراد قادریان، از کارگران فعال در برداشت سیب، با اشاره به مشکلات معیشتی اظهار داشت: "مبلغ تعیین‌شده برای هر روز کار دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است که از این میزان، ۵۰۰ هزار تومان به سرکارگر و هزینه‌ی ایاب‌وذهاب اختصاص می‌یابد و تنها دو میلیون تومان برای کارگر باقی می‌ماند. با مقایسه‌ی این دریافتی با مخارج سنگین زندگی، دستمزدها بسیار ناچیز است و اگر از سر ناچاری نباشد، کسی به چنین کار دشواری تن نمی‌دهد."
افزایش ۲۰ درصدی محصول در برابر کاهش شدید تقاضا
وسعت باغات سیب اشنویه بالغ بر ۱۱ هزار هکتار است. بر اساس اعلام مدیریت جهاد کشاورزی این شهرستان، شرایط مساعد جوی و رسیدگی مناسب باغداران موجب شده است که حجم تولید در سال جاری نسبت به سال گذشته ۲۰ درصد افزایش یابد و مجموع محصول برداشتی به بیش از ۲۰۰ هزار تن برسد.
با وجود مرغوبیت و پربار بودن باغات در سال جاری، افزایش چشمگیر هزینه‌های تولید از یک سو و رکود بازار و کمبود مشتری از سوی دیگر، موجب نگرانی گسترده‌ی باغداران شده است؛ به‌طوری‌که بر اساس گزارش اداره‌ی کشاورزی اشنویه، قیمت عمده‌فروشی سیب در میادین میوه و تره‌بار به‌دلیل فزونی عرضه و افت تقاضا، با کاهشی ۸ درصدی مواجه شده است.
انور ماجیدی، از باغداران منطقه‌ی اشنویه، پیرامون وضعیت بازار گفت: "امسال شمار خریداران بسیار کم شده و بازار به رکودی شدید فرو رفته است. صادرکنندگان همانند سال‌های گذشته امکان صادرات ندارند و تجار داخلی نیز به‌علت تنگناهای اقتصادی مردم، توان خرید کافی را ندارند. در صورتی که بخواهیم محصول را جمع‌آوری و در سردخانه‌ها نگهداری کنیم، باید هزینه‌ی دست‌کم سه تا چهار ماه انبارداری را پرداخت کنیم که در نهایت پس از فروش، هیچ سودی برای باغدار باقی نخواهد ماند."
رحمان رشادت، یکی دیگر از باغداران اشنویه، نیز در این باره تصریح کرد: "درآمد قابل توجهی عاید ما نمی‌شود، چرا که مخارج تولید بسیار سنگین است و از جمله بهای سموم و آفت‌کش‌ها افزایش زیادی داشته است؛ علاوه بر این، حجم زیادی از محصول نیز زیر درختان می‌ریزد. گرچه میزان برداشت امسال بالا رفته، اما میزان سودآوری به‌هیچ‌وجه با سال گذشته قابل مقایسه نیست."
چالش سردخانه‌ها و مسدود شدن مسیرهای صادرات دریایی
شهرستان اشنویه دارای حدود ۵۰ واحد سردخانه با ظرفیت نگهداری بیش از ۱۲۰ هزار تن سیب است تا محصول برای عرضه در فصول زمستان و بهار با قیمت مناسب‌تر ذخیره‌سازی شود. در عین حال، حدود ۴۰ هزار تن از محصول نیز ناگزیر با نرخ پایین روانه‌ی بازارهای داخلی می‌شود. عمده‌ی باغات این منطقه به پرورش سیب‌های قرمز، زرد و سیب سرخ موسوم به خونی اختصاص دارد و در هفته‌ی گذشته، باغداران استان ارومیه از نهادهای دولتی خواستار تسهیل در روند صادرات سیب مازاد بر مصرف داخل شدند.
سیب اشنویه به‌دلیل ویژگی‌های طبیعی، طعم ممتاز و تولید ارگانیک، از شهرت ویژه‌ای در سطح ایران، شرق کوردستان و بازارهای بین‌المللی برخوردار است. تا سال گذشته بخش قابل توجهی از این محصول، علاوه بر ترکیه، عراق و اقلیم کوردستان، به کشورهای حوزه‌ی خلیج فارس نیز صادر می‌شد؛ با این حال، با اعمال محدودیت‌ها و گمانه‌زنی‌ها پیرامون انسدادهای مرتبط با بنادر و مسیرهای دریایی، بیم آن می‌رود که این محصول ناچار به توقفی طولانی در سردخانه‌ها شود و فرصت دسترسی به بازارهای صادراتی خلیج فارس از دست برود.