آن کارسون، شاعر مرزشکن کانادایی، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶ شد
آکادمی سوئد جایزه‌ی نوبل ادبیات ۲۰۲۶ را به آن کارسون، شاعر، نویسنده و پژوهشگر کانادایی، اعطا کرد. آثار او به دلیل تلفیق جسورانه ژانرها و گفت‌وگو با سنت کلاسیک مورد ستایش قرار گرفته است.
آکادمی سوئد، روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۶ مهر ۱۴۰۵)، جایزه نوبل ادبیات را به آن کارسون، شاعر، نویسنده، مترجم و پژوهشگر کانادایی ادبیات کلاسیک، اعطا کرد. مبلغ این جایزه ۱۲ میلیون کرون سوئد، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار آمریکا، اعلام شده است.
آکادمی سوئد در توضیح انتخاب کارسون اعلام کرد که این جایزه به دلیل "مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه او که در گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، قالب‌های تازه‌ای برای ادبیات معاصر آفریده است" به این نویسنده تعلق می‌گیرد. اینگرید کارلبرگ، دبیر دائمی آکادمی سوئد، در نشست اعلام برنده در استکهلم گفت که اعضای آکادمی اندکی پیش از اعلام عمومی توانسته‌اند تلفنی با کارسون تماس بگیرند. آسوشیتدپرس گزارش داد که کارسون هنگام دریافت تماس در ایسلند بود و به گفته دبیر آکادمی، در آن لحظه "به صدای باد گوش می‌داد". لازم به ذکر است که نوبل ادبیات را "آکادمی سوئد" اعطا می‌کند، نه آکادمی سلطنتی علوم سوئد که مسئول انتخاب برندگان نوبل در حوزه‌هایی مانند فیزیک و شیمی است.
نویسنده‌ای بیرون از مرزهای معمول ژانر
آن کارسون در ۲۱ ژوئن ۱۹۵۰ (۳۱ خرداد ۱۳۲۹) در تورنتو متولد شد و در دانشگاه تورنتو ادبیات کلاسیک خواند. او در ادامه در دانشگاه‌هایی از جمله مک‌گیل، میشیگان و پرینستون تدریس کرد و هم‌زمان به نوشتن شعر، جستار، نمایشنامه، نقد ادبی و ترجمه متون یونان باستان پرداخت. کارسون از سال ۲۰۲۲ تابعیت ایسلند را نیز دارد.
ویژگی اصلی آثار کارسون، عبور از مرزهای متعارف میان شعر و نثر است. نوشته‌های او ممکن است هم‌زمان ویژگی‌های رمان منظوم، جستار دانشگاهی، نمایشنامه، اپرانامه، ترجمه و نقد ادبی را در خود جای دهند. در این آثار، اسطوره‌های یونان باستان با موضوعاتی معاصر مانند عشق، میل، تنهایی، سوگ، جنسیت و فروپاشی روابط انسانی پیوند می‌خورند.
آثار برجسته
کارسون نخستین کتاب خود با عنوان "اروس تلخ‌وشیرین" (Eros the Bittersweet) را در سال ۱۹۸۶ منتشر کرد. این کتاب پژوهشی درباره مفهوم میل در شعر و ادبیات یونان باستان است و از همان ابتدا رویکرد او در ترکیب پژوهش دانشگاهی با نثر ادبی را نشان داد.
شناخته‌شده‌ترین اثر او "زندگی‌نامه سرخ" (Autobiography of Red: A Novel in Verse) است که در سال ۱۹۹۸ منتشر شد. کارسون در این رمان منظوم، داستان گریون، شخصیت سرخ‌بال اسطوره‌های یونانی را به روایتی معاصر درباره رشد، عشق، هویت و آسیب‌های عاطفی تبدیل می‌کند. این اثر نامزد نهایی جایزه انجمن ملی منتقدان کتاب آمریکا و جایزه تی‌اس الیوت شد.
از دیگر آثار مهم او می‌توان به "شیشه، طنز و خدا" (Glass, Irony and God)، "زیبایی شوهر" (The Beauty of the Husband)، "ضد آنتیگونه" (Antigonick)، "ناکس" (Nox)، "نورما جین بیکر اهل تروا" (Norma Jeane Baker of Troy) و "نورمای اشتباه" (Wrong Norma) اشاره کرد. "زیبایی شوهر" با عنوان فرعی "جستاری داستانی در ۲۹ تانگو"، نمونه‌ای از تجربه‌گرایی کارسون در شکستن مرز میان شعر، داستان و جستار است. در "نورما جین بیکر اهل تروا" نیز او زندگی مریلین مونرو را با روایت هلن تروا درهم می‌آمیزد. مجموعه "نورمای اشتباه" نیز در سال ۲۰۲۴ نامزد نهایی جایزه ملی کتاب آمریکا شد و جایزه شعر انجمن ملی منتقدان کتاب را دریافت کرد.
جوایز و افتخارات پیشین
کارسون پیش از دریافت نوبل، مجموعه‌ای از جوایز معتبر ادبی را به دست آورده بود. او در سال ۲۰۲۰ جایزه ادبیات شاهدخت آستوریاس اسپانیا و در سال ۲۰۲۱ جایزه بین‌المللی "پن/ناباکوف" را دریافت کرد. بنیاد پن آمریکا هنگام اعطای جایزه، او را نویسنده‌ای صاحب سبکی مستقل و یگانه توصیف کرد.
جایزه تی‌اس الیوت، جایزه شعر گریفین، جایزه ادبی لس‌آنجلس تایمز و کمک‌هزینه‌های بنیادهای گوگنهایم و مک‌آرتور نیز در کارنامه‌ی او قرار دارند. دولت کانادا در سال ۲۰۰۵ او را به عضویت "نشان کانادا" درآورد. کارسون دومین زن کانادایی است که نوبل ادبیات را دریافت می‌کند. پیش از او، آلیس مونرو، نویسنده داستان‌های کوتاه، در سال ۲۰۱۳ برنده این جایزه شده بود.
مراسم اهدای جایزه
مراسم رسمی اهدای جایزه قرار است در ۱۰ دسامبر ۲۰۲۶ (۱۹ آذر ۱۴۰۵)، هم‌زمان با سالروز درگذشت آلفرد نوبل، در استکهلم برگزار شود. کارسون در این مراسم مدال، دیپلم و جایزه مالی ۱۲ میلیون کرونی خود را دریافت خواهد کرد.