آمریکا تحریم‌های جدیدی علیه ایران وضع کرد
تهران بر ادامه غنی‌سازی اورانیوم تاکید دارد
واشنگتن همزمان با اعلام تحریم‌های تازه و توقف صادرات نفت ایران، از گفت‌وگوهای "سازنده" با تهران خبر داد؛ ایران بر حق خود برای غنی‌سازی اورانیوم پافشاری می‌کند.
ایالات متحده آمریکا روز پنجشنبه، ۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۶ مهر ۱۴۰۵)، تحریم‌های جدیدی را علیه ۱۷ کشتی متعلق به "ناوگان سایه" ایران اعمال کرد. این کشتی‌ها توسط تهران برای انتقال فرآورده‌های نفتی به بازارهای خارجی مورد استفاده قرار می‌گیرند. وزارت خزانه‌داری آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تحریم‌های تازه، شبکه ناوگان سایه ایران را بی‌اثر خواهد کرد. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اظهار داشت که هدف از این تحریم‌ها، محروم کردن تهران از منابعی است که برای "شعله‌ور کردن جنگ در منطقه" به کار می‌برد.
بر اساس اطلاعات منتشر شده، این ۱۷ کشتی میلیون‌ها بشکه نفت خام ایران و فرآورده‌های نفتی و پتروشیمیایی را به بازارهای جنوب و شرق آسیا منتقل کرده‌اند. وزارت خزانه‌داری همچنین شرکت‌های مالک این کشتی‌ها را نیز تحریم کرده و آن‌ها را به فعالیت در بخش نفت و پتروشیمی اقتصاد ایران متهم کرده است. بسنت پیشتر وعده داده بود که واشنگتن "بزرگترین حمله اقتصادی تاریخ" را علیه ایران آغاز خواهد کرد و این کارزار را به عملیات "دی-دی" (D-Day) در نرماندی تشبیه کرده بود که نقطه عطفی در جنگ جهانی دوم بود.
محاصره دریایی و توقف صادرات نفت ایران
همزمان با این تحریم‌ها، فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکا (سنتکام) نیز روز پنجشنبه، ۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۶ مهر ۱۴۰۵)، اعلام کرد که نیروهای آمریکایی در ماه‌های اخیر از انتقال و صادرات بیش از ۱.۲۵ میلیارد بشکه نفت خام از کشورهای شریک در خلیج فارس که از طریق تنگه‌ی هرمز عبور کرده‌اند، حمایت کرده‌اند. سنتکام در بیانیه‌ی خود افزود که در مقابل، ایران در این مدت نتوانسته حتی یک بشکه نفت نیز به خارج صادر کند، که این امر به دلیل "محاصره‌ی دریایی شدید و آهنین" اعمال شده توسط نیروهای آمریکایی بر تمامی بنادر آن کشور است.
این بیانیه‌ی سنتکام پس از آن منتشر شد که محمد رضا نقدی، مشاور عالی فرماندهی کل سپاه پاسداران، پیشتر اعلام کرده بود که "تنگه‌ی هرمز بسته است و تحت کنترل کامل ایران قرار دارد." وی همچنین گفته بود که "این وضعیت تا زمانی که مطالبات برحق ایران برآورده شود، ادامه خواهد یافت."
اظهارات ترامپ و گفت‌وگوهای "سازنده"
در همین روز، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در حساب کاربری خود در شبکه‌ی اجتماعی "تروث" نوشت که "ایران از نظر اقتصادی و نظامی در وضعیت بسیار بدی قرار دارد." وی تاکید کرد که "تحریم‌ها علیه ایران با تمام قدرت و تاثیر خود ادامه خواهند یافت." ترامپ همچنین با اشاره به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵)، تصریح کرد: "پیش از موعد برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای، به ایران حمله نخواهیم کرد." وی در اظهاراتی متناقض با روند تشدید تنش‌ها، افزود که واشنگتن در حال "گفت‌وگوهای سازنده" با تهران است.
رئیس جمهور آمریکا به موضوع صادرات انرژی و محدودیت‌های اعمال شده بر تهران در منطقه نیز اشاره کرد و گفت: "نفت با نرخی بی‌سابقه از تنگه‌ی هرمز عبور می‌کند، به طوری که تنها شب گذشته ۲۲ میلیون بشکه نفت از آنجا عبور کرده، بدون آنکه حتی یک بشکه از ایران آمده یا به ایران رفته باشد."
پافشاری ایران بر برنامه هسته‌ای
در واکنش به این تحولات، محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، اظهار داشت که "غنی‌سازی اورانیوم بخش اصلی و جدایی‌ناپذیری از صنعت هسته‌ای است" و تاکید کرد که "برنامه‌ی هسته‌ای کشورش هیچ انحراف غیرقانونی ندارد و تهران حق دارد به غنی‌سازی اورانیوم ادامه دهد." اسلامی در خصوص طرح مجدد موضوع غنی‌سازی در مذاکرات، توضیح داد که "آمریکا و اسرائیل بار دیگر موضوع غنی‌سازی را مطرح کرده‌اند و می‌گویند باید در دستور کار مذاکرات قرار گیرد، در حالی که غنی‌سازی بخش جدایی‌ناپذیری از فرآیند هسته‌ای است. نمی‌توان نقطه‌ی آغاز یک فرآیند را نداشت و ادعای داشتن صنعت هسته‌ای کرد، در حالی که این صنعت محرک علم و فناوری است."
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران افزود که حتی آمریکایی‌ها نیز در اسناد رسمی توسعه و امنیت ملی خود، فناوری هسته‌ای را در اولویت کاریشان قرار داده‌اند. وی اظهارات مطرح شده علیه ایران را "فریبکاری و دروغ" خواند و تاکید کرد که "ملت ایران دارای توانایی بالایی است و بر سر حق دسترسی به علم سازش نخواهد کرد." محمد اسلامی در پاسخ به تهدیدات آمریکا علیه تاسیسات هسته‌ای کشورش، گفت که این تهدیدات جدید نیستند و سال‌هاست وجود دارند. وی تاکید کرد که "برنامه‌ی هسته‌ای ایران کاملاً مطابق با رویه‌های پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) و توافقنامه‌ی پادمان اجرا می‌شود و هیچ انحراف غیرقانونی ندارد." وی در پایان اظهارات خود بیان کرد که "این هیاهو و شایعاتی که علیه برنامه‌ی هسته‌ای ایران ایجاد می‌شود، نشان می‌دهد که دشمنان به بن‌بست رسیده‌اند و حرف دیگری برای گفتن ندارند."
بستر تشدید تنش‌ها در منطقه
لازم به ذکر است که این تحولات در حالی رخ می‌دهد که حملات آمریکا و اسرائیل از اواخر فوریه‌ی گذشته علیه ایران، منجر به کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر عالی ایران، و شماری دیگر از مقامات ارشد این کشور شده است. این وضعیت تهران را مجبور به واکنش کرده و هدف قرار دادن کشورهای منطقه، به عاملی برای گسترش جنگی فراگیر در خاورمیانه تبدیل شده است.