احیای باشکوه جشن باستانی مهرگان در غار کرفتو
برای دومین سال پیاپی، جشن کهن مهرگان با حضور گسترده مردم، روشنفکران و هنرمندان در غار تاریخی کرفتو در شرق کوردستان احیا شد؛ جشنی که نماد پیروزی نور بر تاریکی و دادگری بر ستم است.
جشن باستانی مهرگان برای دومین سال پیاپی با حضور چشمگیر شهروندان، روشنفکران، هنرمندان و پژوهشگران منطقه، در غار تاریخی کرفتو واقع در میان دیواندره و سقز، به شکلی باشکوه احیا و گرامی داشته شد.
ریشه‌های تاریخی و فرهنگی مهرگان در تاریخ و اندیشه‌ی مردم زاگرس، جشن مهرگان تنها به معنای پایان فصل درو و آغاز پاییز نیست؛ بلکه نمادی از پیروزی نور بر تاریکی و دادگری بر ستم است. این جشن کهن کوردی به‌طور مستقیم با ایدئولوژی میترایی، باورهای اصیل یارسان و ایزدی‌ها و جشن جماعت در معبد لالش پیوند دارد.
بر اساس باورها و اعتقادات اصیل کوردها، نور و خورشید از قداست ویژه‌ای برخوردارند. از این رو، مهرگان روز تجدید پیمان با حقیقت و روشنایی است. در روایت‌های تاریخی و اساطیری، مهرگان مکمل نوروز تلقی می‌شود؛ اگر نوروز آغاز قیام کاوه‌ی آهنگر علیه ستم باشد، مهرگان نماد سرنگونی نهایی ضحاک و استقرار دادگری است. همچنین، جشن هفت‌روزه‌ی جماعت ایزدی‌ها در ماه اکتبر (مهرماه) به عنوان ادامه‌ی این آیین کهن برای سپاسگزاری از برکت و زندگی دیده می‌شود.
دکتر محمدعلی سلطانی، پژوهشگر و استاد دانشگاه، با اشاره به تاریخ عمیق این جشن گفت: "مهرگان به‌ویژه از ۱۶ تا ۲۱ ماه توسط برادران ایزدی ما برگزار می‌شود. در اساطیر، این روز، روز تاج‌گذاری فریدون است که فریدون یکی از بزرگترین نمادهای دادگری است."
منصور خسروی، سرپرست گروه هلپرکه‌ی سقز، بر لزوم پاسداری از این مناسبت‌ها تاکید کرد و اظهار داشت: "جشن مهرگان مانند نوروز، مانند آتش نوروز، شب چله و تمام رویدا‌د‌های فرهنگی ما است. این اصالت مقدس که در جامعه و فرهنگ کوردی وجود دارد، وظیفه‌ی بر دوش ما است که آن را به عنوان یک میراث ملی حفظ کنیم."
از سوی دیگر، چیرو کارگر، فعال اهل دیواندره، از استقبال گرم مردم ابراز خرسندی کرد و خواستار حفاظت از این مکان تاریخی شد: "این دو سال است که غار کرفتو در دیواندره میزبان جشن مهرگان است. مردم با دلی گرم از آن استقبال کردند و می‌گویند درخواست ما از مسئولان این است که این غار تاریخی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شود و هر سال اهمیت بیشتری به این جشن داده شود."
مهرگان؛ پیوند با طبیعت و زندگی مهرگان در کنار ابعاد فکری و تاریخی‌اش، همچنین نماد کوچ عشایر از ییلاقات به گرمسیر و جشن محصولات پاییزی است که امروزه نیز در جشنواره‌های انار و انگور در مناطقی چون هورامان، مریوان و حلبچه بازتاب می‌یابد.
احیای مهرگان در غار کرفتو برای مردم منطقه، تنها یادآوری گذشته نیست؛ بلکه زنده‌سازی اندیشه‌ای است که انسان، طبیعت و آزادی را در یک حلقه‌ی مقدس به هم پیوند می‌دهد.