کاهش چشمگیر پیش‌بینی رشد اقتصادی خاورمیانه توسط صندوق بین‌المللی پول

تداوم درگیری‌های نظامی و بسته‌ماندن تنگه‌ی راهبردی هرمز، چشم‌انداز رشد اقتصادی منطقه در سال ۲۰۲۶ را به منفی ۰.۳ درصد رساند.

صندوق بین‌المللی پول (IMF) پیش‌بینی خود از رشد اقتصادی منطقه‌ی خاورمیانه و آسیای مرکزی را برای سال ۲۰۲۶ به‌دلیل وخامت شرایط ناشی از تداوم جنگ به‌طور چشمگیری کاهش داد. 

این نهاد پولی بین‌المللی در تازه‌ترین گزارش چشم‌انداز اقتصادی جهان اعلام کرد که اقتصاد منطقه با انقباض ۰.۳ درصدی روبه‌رو خواهد شد؛ در حالی که شش ماه پیش رشد مثبت ۱.۹ درصدی برای آن پیش‌بینی شده بود. بر اساس این گزارش، تداوم بسته‌ماندن تنگه‌ی راهبردی هرمز فراتر از برآوردهای ماه آوریل (فروردین/اردیبهشت)، عامل اصلی این روند کاهشی است. با این حال، صندوق بین‌المللی پول انتظار دارد با بازگشایی احتمالی این آبراهه در سال ۲۰۲۷، اقتصاد منطقه رشد قابل‌توجهی را تجربه کند.

بر پایه‌ی داده‌های این گزارش، کشورهایی نظیر عراق، کویت، قطر و بحرین بیشترین آسیب را از توقف کشتیرانی و اخلال در تولید متحمل شده‌اند و تأسیسات نفتی تمامی این کشورها در جریان درگیری‌ها آسیب دیده است. پیش‌بینی می‌شود این کشورها در سال ۲۰۲۶ با افت اقتصادی بیش از ۱۰ درصدی مواجه شوند، اما در سال ۲۰۲۷ با عادی‌سازی تولید، صادرات و پشتیبانی، بار دیگر رشد مثبت را ثبت خواهند کرد.

امارات متحده‌ی عربی که از هر دو سوی تنگه‌ی هرمز مسیر دریایی دارد، با کاهش رشد ۳.۹ درصدی روبه‌رو خواهد شد؛ در حالی که عمان تنها کشور خلیج فارس است که با ثبت رشد ۲.۴ درصدی، روند مثبت خود را در سال جاری حفظ می‌کند.

صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده است که تولید ناخالص داخلی (GDP) عربستان سعودی در سال جاری ۳.۳ درصد کاهش یابد و در سال آینده به ۷.۹ درصد برسد؛ این برآورد پیش از آغاز حملات اخیر به فرودگاه ریاض انجام شده است. اگرچه عربستان با استفاده از خط لوله‌ی شرق-غرب تلاش کرد نفت را به سواحل دریای سرخ منتقل کند، اما این مسیر نیز در ماه سپتامبر (شهریور/مهر) در پی حملات گروه‌های مسلح عراقی موقتاً مسدود شد. هم‌زمان، حوثی‌های یمن نیز با آغاز مجدد جنگ داخلی در ماه ژوئیه (تیر/مرداد)، تأسیسات و نفتکش‌های سعودی را هدف قرار داده‌اند.

این گزارش همچنین از کاهش چشم‌انداز اقتصادی ایران خبر داده و تأکید کرده است که تولید ناخالص داخلی این کشور تحت تأثیر جنگ، محاصره و تحریم‌های آمریکا ۷.۶ درصد کاهش خواهد یافت. از زمان آغاز جنگ در اواخر ماه فوریه (بهمن/اسفند) با حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، تهران کوشیده است کنترل تنگه‌ی هرمز را اعمال کند و در مقابل، واشنگتن بنادر ایران را تحت محاصره‌ی اقتصادی قرار داده و اسکورت کشتی‌های هم‌پیمان خود را افزایش داده است.