حفاری در چهار تپه تاریخی اقلیم کوردستان با نظارت بین‌المللی
با آغاز فصل جدید کاوش‌های باستان‌شناسی، تیم‌های مشترک از دانشگاه‌ها و مراکز بین‌المللی با همکاری نهادهای داخلی، عملیات حفاری گسترده‌ای را در چهار تپه تاریخی و کلیدی استان اربیل اقلیم کوردستان شامل «علی مولان»، «هیلوه»، «علیاوە» و «قصری شمامک» آغاز کرده‌اند.
این پروژه‌های بزرگ پژوهشی با همکاری مرکز ایتالیایی کامنس، دانشگاه میلانو (ایتالیا)، دانشگاه سوربن (فرانسه) و مدیریت باستان‌شناسی و میراث فرهنگی اربیل، تحت نظارت مستقیم مدیریت کل باستان‌شناسی و میراث فرهنگی اقلیم کوردستان در حال انجام است.
به گفته کارشناسان، نتایج این کاوش‌ها ارائه‌دهنده مدارک علمی ارزشمندی درباره قدمت و غنای تمدن کوردستان در خاورمیانه و جهان است و تاریخ زیست شهری در این منطقه را تا ۴۵۰۰ سال پیش از میلاد (۶۵۰۰ سال قبل) به اثبات می‌رساند.
مشخصات و قدمت تاریخی تپه‌های مورد کاوش:
تپە علی مولان
این تپه باستانی در ۱۰ کیلومتری جنوب شرقی اربیل قرار دارد. علی مولان، با مساحتی کمتر از ۳ هکتار و ارتفاع ۵ متر، متعلق به اواخر عصر مس (کالکولیتیک) و دوره «نینوا ۵» است و قدمت آن به حدود ۴۵۰۰ سال پیش از میلاد بازمی‌گردد.
تپە هیلوه
این محوطه در ۲۷ تا ۲۸ کیلومتری جنوب غربی اربیل واقع شده و با مساحت ۶.۵ تا ۱۰ هکتار و ارتفاع ۲۲ متر، بزرگ‌ترین محوطه متعلق به هزاره پنجم پیش از میلاد در دشت اربیل به شمار می‌رود. قدمت آن به دوره‌های «حلف» و «عبید» (۶۰۰۰ سال پیش از میلاد) می‌رسد.
تپە علیاوە
این تپه که تنها ۳ کیلومتر با تپە هیلوه فاصله دارد، در عصر برنز مساحتی بالغ بر ۳۰ هکتار را در بر می‌گرفته است. «علیاوە» دارای یکی از طولانی‌ترین دوره‌های سکونت پیوسته انسانی است که از پیش از تاریخ تا دوره اسلامی را شامل می‌شود.
قصری شمامک
یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین محوطه‌های باستانی در ۳۰ کیلومتری جنوب اربیل با مساحت ۷۰ هکتار است. این شهر باستانی که در گذشته «کیلیزو» یا «کاکزو» نامیده می‌شد، در دوره آشوری نو پایتخت یک ایالت مهم بوده و قدمت آن از هزاره دوم پیش از میلاد تا عصر ساسانیان ادامه داشته است.
حضور تیم‌های برجسته اروپایی و کاوش در این تپه‌های باستانی، اربیل را به یکی از کانون‌های اصلی پژوهش‌های باستان‌شناسی در خاورمیانه تبدیل کرده و ابعاد تازه‌ای از تاریخ باستان این منطقه را آشکار می‌سازد.