انفجار نفتکش در تنگه هرمز؛ سپاه پاسداران هشدار به بسته‌شدن آبراه داد
در پی حادثه‌ی انفجار یک نفتکش با بیش از ۲ میلیون بشکه نفت در تنگه هرمز، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی این آبراه راهبردی را مسدود اعلام کرد. این حادثه در بحبوحه‌ی تنش‌های فزاینده در منطقه و همزمان با گزارش‌هایی مبنی بر توقف حملات آمریکا به اهداف موشکی و پهپادی ایران رخ می‌دهد.
روز ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۵ مهر ۱۴۰۵)، رسانه‌های رسمی ایران از جمله خبرگزاری‌های تسنیم و مهر گزارش دادند که یک فروند نفتکش با ظرفیت بیش از ۲ میلیون بشکه نفت خام در حال عبور از تنگه هرمز، بر اثر برخورد با مین دریایی دچار انفجار و آتش‌سوزی شدید شده است. نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بلافاصله با صدور بیانیه‌ای هشدار داد که تنگه هرمز بسته است و هر شناوری که از قوانین ایران سرپیچی کند، سرنوشتی مشابه خواهد داشت.
سپاه پاسداران در بیانیه‌ی خود تاکید کرد که نفتکش حادثه‌دیده تلاش داشته است به صورت غیرقانونی و از مسیری که توسط مقامات ایرانی مجاز شناخته نشده، عبور کند. این بیانیه افزود که نفتکش با خاموش کردن تمامی سامانه‌های موقعیت‌یاب و راداری خود، قصد داشته با فریب و حمایت "ارتش قاچاقچی و تروریست آمریکا" از تنگه هرمز عبور کند. در این بیانیه، نیروی دریایی سپاه به شدت هشدار داد: "تنگه هرمز بسته است و سرنوشت هر کشتی که قوانین ایران را نقض کند، سوختن در آتش است."
ادعای سنتکام درباره کنترل هرمز و عملیات "خشم حماسی"
روز ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۴ مهر ۱۴۰۵)، دریاسالار برد کوپر، فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکا (سنتکام)، در اظهاراتی تاکید کرد که تنگه هرمز تحت کنترل کامل نیروهای آمریکایی و شرکای منطقه‌ای واشنگتن قرار دارد و نه ایران. او همچنین مدعی شد که تنها در هفته‌ی گذشته، حدود ۴۰۰ کشتی تجاری با امنیت کامل از این آبراه عبور کرده‌اند و نیروهای آمریکایی در انتقال بیش از ۱.۳ میلیارد بشکه نفت (بر اساس اطلاعات اولیه) و بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه نفت (بر اساس گزارش‌های جدید) از این تنگه نقش داشته‌اند.
فرمانده سنتکام در ادامه سخنان خود به عملیات نظامی گسترده‌ای با عنوان "خشم حماسی" اشاره کرد که به گفته‌ی او، ضربات بزرگی به توانایی‌های ایران برای اعمال نفوذ فراتر از مرزهای خود وارد کرده است. او مدعی شد که در این عملیات، نیروی دریایی ایران تضعیف شده، کارخانه‌های تولید تسلیحات آن ویران گردیده و توانایی سپاه پاسداران برای پرتاب موشک‌های بالستیک و پهپادها به شدت کاهش یافته است. این عملیات که در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) آغاز شد، با هدف انهدام ساختار امنیتی ایران، شامل تاسیسات فرماندهی و کنترل سپاه، توانمندی‌های پدافند هوایی، سایت‌های پرتاب موشک و پهپاد و فرودگاه‌های نظامی صورت گرفت. پس از این کارزار نظامی ۳۸ روزه، بیش از ۵۰ هزار نیروی نظامی آمریکایی همچنان در منطقه خاورمیانه مستقر هستند و به پاکسازی مین‌های دریایی ایران در تنگه هرمز، حفاظت از کشتی‌های تجاری و اجرای محاصره‌ی دریایی شدید علیه ایران ادامه می‌دهند.
فشارهای اقتصادی بر ایران و پیامدهای داخلی
بر اساس اظهارات دریاسالار کوپر، اقدامات سنتکام، از جمله محاصره‌ی دریایی، تاکنون مانع از صادرات دست‌کم ۲۵ میلیارد دلار نفت خام ایران شده و این کشور را از منابع مالی مهم محروم کرده است. وی همچنین به مسدود شدن نزدیک به ۳۵۰ میلیون دلار از دارایی‌های دیجیتال ایران اشاره کرد که به گفته‌ی او، تهران قصد داشت برای تامین مالی تسلیحات و بازسازی کارخانه‌های آسیب‌دیده‌ی خود از آن‌ها استفاده کند.
کوپر افزود که فشارهای اقتصادی اعمال شده بر ایران به تمام بخش‌ها رسیده و حکومت ایران را با مشکلات جدی در پرداخت حقوق کارکنان بخش‌های نفت، انرژی، صنعت و نیروهای امنیتی، از جمله سپاه پاسداران، مواجه کرده است. او همچنین گزارش‌هایی را مطرح کرد که نشان می‌دهد گروه‌های مسلح وابسته به ایران در منطقه، پرداخت حقوق نیروهای خود را متوقف کرده‌اند تا منابع مالی را به سپاه پاسداران منتقل کنند، که این امر نشان‌دهنده‌ی بحران مالی عمیق در تهران است. این محاصره‌ی دریایی، که از فروردین ۱۴۰۵ (مارس ۲۰۲۶) آغاز شده است، حدود ۹۰ درصد از تجارت خارجی ایران، به ویژه صادرات نفت و کالاها را مختل کرده و منجر به کاهش شدید درآمدهای ارزی و افزایش فشار بر بودجه‌ی دولت شده است. سازمان تجارت دریایی انگلیس (UKMTO) نیز در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۴ مهر ۱۴۰۵) اعلام کرد که تردد در تنگه هرمز همچنان ۷۰ درصد پایین‌تر از سطح پیش از جنگ است.
توقف حملات آمریکا و افزایش جسارت ایران
در تحولی دیگر، یک مقام ارشد آمریکایی به وب‌سایت خبری آکسیوس گزارش داده است که کاخ سفید حملات به موشک‌ها و پهپادهای ایرانی در تنگه هرمز را متوقف کرده است. این تصمیم با هدف جلوگیری از تشدید تنش‌های نظامی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا که قرار است در ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵) برگزار شود، اتخاذ شده است. به گفته‌ی این مقام آمریکایی، توقف این حملات باعث شده است که ایران در انجام حملات خود جسورتر شود تا با افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی، فشار بر دولت دونالد ترامپ را افزایش دهد. در پی تشدید حملات در ۱۰ روز گذشته در نزدیکی تنگه هرمز، قیمت هر بشکه نفت خام برنت از ۱۰۹ دلار فراتر رفته است. ایران نیز اعلام کرده است که حملات خود را در پاسخ به محاصره‌ی دریایی آمریکا بر بنادرش، تشدید خواهد کرد. دونالد ترامپ پیشتر تاکید کرده بود که تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، هیچ حمله‌ای به ایران انجام نخواهد داد، اما محاصره‌ی دریایی با تمام قدرت ادامه خواهد یافت.
تداوم ناامنی در آبراه حیاتی
این هشدار جدی سپاه پاسداران در حالی صادر می‌شود که سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۳ مهر ۱۴۰۵) گزارش داده بود که از فوریه ۲۰۲۶ (بهمن ۱۴۰۴) تاکنون، بیش از ۲۰ دریانورد غیرنظامی در حملات در تنگه هرمز جان خود را از دست داده‌اند. این سازمان همچنین در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۴ مهر ۱۴۰۵) از ثبت ۱۱۳ حادثه‌ی دریایی در تنگه هرمز و دیگر مناطق خاورمیانه از آغاز جنگ خبر داد و افزود که عملیات پاکسازی مین‌های دریایی در تنگه هرمز هنوز انجام نشده است.