هشدار وزیر جنگ آمریکا به ایران: انتخاب میان برنامه هسته‌ای یا "ویرانی نظامی"
تشدید تنش‌ها در خلیج فارس با محاصره دریایی و حملات به کشتی‌ها ادامه دارد
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا،امروز، ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۶ مهر ۱۴۰۵)، در یک هشدار شدیداللحن به تهران، اعلام کرد که ایران باید به‌سرعت میان کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای خود یا مواجهه با "ویرانی نظامی تمام‌عیار" یکی را انتخاب کند. هم‌زمان، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) گزارش داد که از زمان آغاز مجدد محاصره دریایی ایران در ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۳ تیر ۱۴۰۵)، مسیر ۱۳۸ کشتی تجاری را برای اطمینان از رعایت تحریم‌ها تغییر داده است.
این تحولات در حالی رخ می‌دهد که خبرگزاری تاس روسیه از حمله به ۲۲ شناور طی ۱۳ روز اول اکتبر (۹ تا ۲۱ مهر) در تنگه هرمز خبر داده و سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز در هفته منتهی به ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۴ مهر ۱۴۰۵) دست‌کم ۱۲ حمله به کشتی‌ها در این آبراه حیاتی را تأیید کرده است.
اولتیماتوم هسته‌ای و اتهامات منطقه‌ای واشنگتن
وزیر جنگ آمریکا، پیت هگست، در اظهاراتی که در رسانه‌های بین‌المللی بازتاب گسترده‌ای یافته است، جامعه جهانی و واشنگتن را از ادامه برنامه هسته‌ای ایران منع کرد. او در سخنرانی خود در روز ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۶ مهر ۱۴۰۵) تأکید کرد که جهان نمی‌تواند در وضعیتی زندگی کند که "افراد افراطی و دیوانه" به "ویرانگرترین سلاح جهان"، یعنی بمب اتمی، دست یابند. هگست با اشاره به محدود شدن زمان دیپلماسی، از ایران خواست تا فوراً میان توقف کامل توسعه برنامه هسته‌ای یا پذیرش "ویرانی نظامی تمام‌عیار" یکی را برگزیند. او همچنین تهران را به تأمین مالی و تسلیحاتی گروه‌های مسلح در منطقه، از جمله حزب‌الله لبنان و نیروهای حوثی در یمن، متهم کرد. وزیر جنگ آمریکا تصریح کرد که واشنگتن با تمام توان از منافع خود دفاع خواهد کرد و به هیچ وجه اجازه هدف قرار گرفتن کشتی‌های نظامی و تجاری یا اختلال در مسیرهای دریایی بین‌المللی را نخواهد داد. وی ارتش آمریکا را "حافظ واقعی امنیت و آرامش در سراسر جهان" توصیف کرد و اظهار داشت که این نیرو شایسته دریافت سالانه جایزه صلح نوبل است.
تشدید محاصره دریایی و حوادث تنگه هرمز
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرده است که از زمان آغاز مجدد محاصره دریایی ایران در ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۳ تیر ۱۴۰۵)، مسیر ۱۳۸ کشتی تجاری تغییر داده شده تا از پایبندی کامل به تحریم‌ها اطمینان حاصل شود. این اقدام در ادامه فاز نخست محاصره در اواسط ژوئن ۲۰۲۶ (اواخر خرداد/اوایل تیر ۱۴۰۵) صورت می‌گیرد که طی آن ۱۹۴ کشتی تغییر مسیر داده و ۹ کشتی دیگر متوقف شده بودند. تنگه هرمز، که مسیر عبور تقریباً یک‌پنجم نفت جهان است، به یکی از نقاط اصلی اختلاف در مذاکرات برای کاهش تنش‌ها با ایران تبدیل شده است. رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، پس از ناکامی مذاکرات برای بازگشایی این آبراه، مجدداً به سیاست فشار اقتصادی از طریق تحریم‌ها و محاصره روی آورده است. در همین راستا، خبرگزاری تاس روسیه گزارش داد که در ۱۳ روز اول اکتبر ۲۰۲۶ (۹ تا ۲۱ مهر ۱۴۰۵)، ۲۲ شناور در تنگه هرمز مورد حمله قرار گرفته‌اند که این آمار از مجموع حوادث ماه مارس ۲۰۲۶ (اسفند ۱۴۰۴) نیز فراتر رفته است. بر اساس این گزارش، ۱۵ ملوان مجروح، ۲ نفر مفقود و یک شناور نیز غرق شده است. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز در هفته منتهی به ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۴ مهر ۱۴۰۵) از دست‌کم ۱۲ حمله به کشتی‌ها در این منطقه خبر داده است. سخنگوی سنتکام، تیم هاوکینز، در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۵ مهر ۱۴۰۵) اعلام کرد که حدود ۹۷ درصد کشتی‌هایی که قصد عبور از تنگه هرمز را داشته‌اند، بدون اصابت پرتابه‌های ایران با موفقیت عبور کرده‌اند. او این اقدامات را "غیرقابل توجیه و ناموفق" خواند و تأکید کرد که تنگه هرمز باز است و تردد کشتی‌ها ادامه دارد.
تحریم‌های جدید و راهبرد "انزوای اقتصادی"
وزارت خزانه‌داری آمریکا در ۱۵ و ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۳ و ۲۴ مهر ۱۴۰۵) دور جدیدی از تحریم‌ها را علیه ۱۶ فرد و ۱۰ نهاد مرتبط با ایران اعمال کرد. این تحریم‌ها شامل سه بانک ایرانی، چندین صرافی و شرکت تجاری در ایران، عراق و هنگ‌کنگ می‌شود. وزارت خزانه‌داری آمریکا ادعا کرده است که این شبکه‌ها در تأمین دلار، انتقال درآمدهای نفتی و دور زدن تحریم‌های ایران نقش داشته‌اند. این اقدامات بخشی از راهبرد گسترده‌تر دولت ترامپ موسوم به "انزوای اقتصادی" است که از ۲۴ اوت ۲۰۲۶ (۲ شهریور ۱۴۰۵) آغاز شده است. هدف این راهبرد، محدود کردن شبکه‌های مالی، صادراتی و تجاری مرتبط با ایران و افزایش هزینه همکاری اقتصادی با نهادهای تحت تحریم عنوان شده است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، پیش‌تر در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۹ شهریور ۱۴۰۵) اظهار کرده بود که این برنامه می‌تواند به "سرنگونی جمهوری اسلامی" منجر شود. این فشارها در حالی ادامه دارد که برخی گزارش‌ها حاکی از دشواری دولت ترامپ در تحقق زمان‌بندی‌های اولیه خود برای محدود کردن کامل فعالیت‌های اقتصادی و صادرات نفت ایران است.
پاسخ‌های ایران و بن‌بست دیپلماتیک
مقامات ایرانی به تهدیدات و اقدامات آمریکا واکنش نشان داده‌اند. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۶ مهر ۱۴۰۵) در بغداد اعلام کرد که تهران طرح "هفت‌روزه" خود را از طریق قطر برای بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت تردد دریایی به وضعیت عادی ارائه کرده و تصمیم‌گیری درباره پذیرش این چارچوب را به واشنگتن واگذار کرده است. او همچنین در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۰ مهر ۱۴۰۵) تأکید کرده بود که تبادل پیام میان ایران و آمریکا از طریق میانجی‌ها ادامه دارد و رفع محاصره دریایی، توقف جنگ در همه جبهه‌ها و آزادسازی دارایی‌های ایران جزو مطالبات تهران است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۵ مهر ۱۴۰۵) در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ درباره احتمال استفاده از "مادر بمب‌ها" علیه ایران، تأکید کرد که "نام و اندازه بمب‌ها اهمیتی ندارد" و بمب آمریکا بر "اعتبار جهانی، اقتصاد آمریکا و حتی محاسبات انتخاباتی" آن فرود خواهد آمد. او در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۰ مهر ۱۴۰۵) نیز ادعاهای وزیر خارجه آمریکا درباره تمدن ایران را "بخشی از جنگ شناختی آمریکا" دانست و تأکید کرد که حوادث تنگه هرمز نتیجه "تجاوز آمریکا و رژیم اسرائیل به ایران" بوده است. محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، در ۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۱۶ مهر ۱۴۰۵) اظهار داشت که تهدیدهای آمریکا علیه تأسیسات هسته‌ای ایران "جدید نیست" و تهران غنی‌سازی اورانیوم را کنار نخواهد گذاشت.
نگرانی‌های هسته‌ای و درخواست‌های بین‌المللی
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) در گزارش‌های خود، از جمله در ۴ ژوئن ۲۰۲۶ (۱۴ خرداد ۱۴۰۵)، بارها نگرانی‌های جدی خود را درباره برنامه هسته‌ای ایران ابراز کرده است. این آژانس تأکید کرده که پس از حملات نظامی به تأسیسات هسته‌ای ایران در سال‌های اخیر، دسترسی به این مراکز برای راستی‌آزمایی و نظارت کامل محدود شده است. این نهاد بین‌المللی خواستار توضیح فوری ایران درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود شده است که از زمان کارزار بمباران پیشین آمریکا و اسرائیل در خرداد و تیر ۱۴۰۴ (ژوئن و ژوئیه ۲۰۲۵) نامشخص باقی مانده است. این ذخایر شامل اورانیوم غنی‌شده تا سطح ۶۰ درصد است که به غنای ۹۰ درصد مورد نیاز برای مصارف تسلیحاتی نزدیک است. سازمان ملل متحد نیز بارها خواستار "حداکثر خویشتن‌داری" از همه طرف‌ها شده و هرگونه تشدید نظامی در منطقه را محکوم کرده است. سخنگوی سازمان ملل، استفان دوجاریک، در ۲۰ آوریل ۲۰۲۶ (۳۱ فروردین ۱۴۰۵) تأکید کرد که "هیچ هدف نظامی تخریب کامل زیرساخت‌های غیرنظامی یا تحمیل عمدی درد و رنج به جمعیت غیرنظامی را توجیه نمی‌کند." او همچنین خواستار احیای کامل حقوق دریانوردی بین‌المللی و آزادی ناوبری در تنگه هرمز شده است.