وزیر خارجهی روسیە در گرماگرم تشدید تهدیدهای ایران و آمریکا به تهران میرود
روز، ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۷ مهر ۱۴۰۵)، در بحبوحه تشدید تنشها در خاورمیانه و جنگ جاری میان ایران، آمریکا و اسرائیل، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، برای گفتگو با مقامات ایرانی وارد تهران شد. این سفر که اولین سفر او به ایران از زمان آغاز جنگ در فوریه ۲۰۲۶ (بهمن و اسفند ۱۴۰۴) است، در حالی صورت میگیرد که مسکو تلاش میکند میانجیگری برای پایان دادن به درگیریها را آغاز کند.
همزمان، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در پاسخ به اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هشدار شدیدی صادر کرد و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را به کشاندن آمریکا به جنگی دیگر برای فرار از زندان متهم کرد.
هشدار قاطعانه وزیر خارجه ایران به واشنگتن
در پی اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که از "پایان دادن به کار" ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا سخن گفته بود، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با پیامی در حساب رسمی خود در شبکه اجتماعی ایکس، به این سخنان واکنش نشان داد. عراقچی در پیام خود نوشت: «آخرین باری که خواستید "کار را تمام کنید"، ایران قویتر از همیشه ظاهر شد. آیا میخواهید دوباره شانس خود را امتحان کنید؟ بفرمایید مهمان ما باشید و امتحان کنید، اما مراقب باشید؛ زیرا ما هم کارهای ناتمام زیادی داریم.» او همچنین بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را متهم کرد که تنها برای فرار از زندان، آمریکا را به جنگی دیگر میکشاند، «بدون اینکه به پیامدهای فاجعهبار آن برای اسرائیل، چه رسد به رئیسجمهور ایالات متحده، اهمیتی بدهد.» این اظهارات در واکنش به حمایت ترامپ از نتانیاهو و هشدار او مبنی بر مواجهه مستقیم آمریکا با ایران در صورت عدم پیروزی نتانیاهو در انتخابات ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۵ آبان ۱۴۰۵) اسرائیل مطرح شد.
انفجار نفتکش در تنگه هرمز و هشدار سپاه پاسداران
در تحولی دیگر که نشاندهنده افزایش تنشها در آبراههای منطقه است، روابط عمومی نیروی دریایی سپاه پاسداران ایران اعلام کرد که یک نفتکش "متخلف" در بخش جنوبی تنگه هرمز بر اثر برخورد با مین دریایی دچار انفجار و آتشسوزی شده است. بر اساس این بیانیه، این نفتکش در حین تلاش برای خروج از تنگه هرمز از "مسیر جنوبی"، به یک مین دریایی برخورد کرده و موتورخانه آن دچار آتشسوزی شده است. سپاه پاسداران مدعی شد که این کشتی از ابتدای حرکت خود تمامی سیستمهای ردیابی و ناوبری را خاموش کرده و بدون توجه به قوانین و مقررات تردد در تنگه هرمز، قصد عبور از یک مسیر "غیرقانونی" را داشته است. نیروی دریایی سپاه پاسداران هشدار داد که از این پس با هر کشتی که در محدوده تنگه هرمز و خلیج فارس سیستمهای ناوبری و شناسایی خود را خاموش کند، "به شدت و به شیوهای قاطع" برخورد خواهد شد. این حادثه در حالی رخ میدهد که گزارشهای متعدد از افزایش حملات به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز حکایت دارد و برخی منابع به غرق شدن دو کشتی باری در روزهای اخیر اشاره کردهاند.
مسکو و فراخوان برای احیای تفاهمنامه صلح
سفر امروز سرگئی لاوروف به تهران، اولین سفر وزیر خارجه روسیه به ایران از زمان آغاز جنگ در خاورمیانه در فوریه ۲۰۲۶ (بهمن و اسفند ۱۴۰۴) است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، این سفر را تأیید کرده و اعلام کرد که دو طرف درباره تحولات منطقهای و بینالمللی گفتگو خواهند کرد. لاوروف پیش از این در روز یکشنبه، ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۶ مهر ۱۴۰۵)، در بحرین و در جریان نشست گفتگوی استراتژیک روسیه و شورای همکاری خلیج فارس، خواستار بازگشت به تفاهمنامه میانجیگری پاکستان شده بود. وی این تفاهمنامه را چارچوبی مناسب برای از سرگیری مسیر دیپلماتیک و حل بحران تنگه هرمز میداند. کاظم جلال، سفیر ایران در روسیه، نیز پیشتر فاش کرده بود که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، طی ماه گذشته سه بار با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، دیدار کرده و پوتین آمادگی کشورش را برای کمک به پایان دادن به بحران ایران اعلام کرده است.
موضع سریح آمریکا در برابر برنامه هستهای ایران
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، امروز، ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۷ مهر ۱۴۰۵)، در مصاحبهای با فاکس نیوز، تأکید کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تصمیمات خود در قبال تهدیدات ایران، به انتخابات پیش رو توجهی ندارد. رایت تصریح کرد که ترامپ اجازه نخواهد داد رئیسجمهور بعدی، ایران را با قابلیت دستیابی به سلاح هستهای تنها بگذارد. او پیشتر در سپتامبر ۲۰۲۶ (شهریور و مهر ۱۴۰۵) نیز اظهار کرده بود که ممکن است توافق هستهای با ایران به زودی محقق نشود و آمریکا ممکن است به جای آن، بر "نابودی تواناییهای هستهای ایران" تمرکز کند. وزیر انرژی آمریکا همچنین اشاره کرد که سطح صادرات نفت از خلیج فارس به ۸۰ درصد سطح پیش از آغاز جنگ با ایران رسیده است. این اظهارات در حالی بیان میشود که تنشها بر سر برنامه هستهای ایران و کنترل تنگه هرمز همچنان بالاست.
ریشههای جنگ و بنبست در توافق صلح
جنگ جاری در خاورمیانه در تاریخ ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) با حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد. این حملات در پاسخ به آنچه تهدیدات ایران و برنامه هستهای آن خوانده میشد، صورت گرفت. پس از ماهها درگیری، در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۷ خرداد ۱۴۰۵)، تفاهمنامه اسلامآباد با میانجیگری پاکستان بین ایالات متحده و ایران به امضا رسید. این تفاهمنامه که هدف آن پایان دادن به خصومتها و آغاز مذاکرات برای یک راهحل جامع بود، شامل توقف عملیات نظامی، کاهش محدودیتها در تردد کشتیها از تنگه هرمز، مذاکره بر سر برنامه هستهای ایران و رفع تحریمها میشد و جزییاتی در مورد یک توافق نهایی در بازه ۶۰ روزه با امکان تمدید را شامل میشد. با این حال، این توافق ظرف چند هفته و با از سرگیری حملات ایران به کشتیها در تنگه هرمز و پاسخ نظامی آمریکا در ژوئیه ۲۰۲۶ (تیر و مرداد ۱۴۰۵)، عملاً بیاثر شد. ایران در ژوئیه ۲۰۲۶ (تیر و مرداد ۱۴۰۵) تعهدات خود را به حالت تعلیق درآورد و آمریکا را به نقض توافق متهم کرد. این بنبست دیپلماتیک و تشدید درگیریها، نگرانیهای بینالمللی را در مورد ثبات منطقه و امنیت انرژی جهانی افزایش داده است.