K24 ÖZEL - Brunson krizi neden çıktı?

K24 - ANKARA

Türkiye’de 15 Temmuz darbe girişiminden sonra “casusluk” iddiasıyla İzmir’de tutuklanan Andrew Craig Brunson, ev hapsi şartıyla tahliye edilirken, Washington-Ankara arasında konuyla ilgili kriz giderek büyüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, rahip Andrew Brunson’ın uzun süreli tutukluluğu nedeniyle Türkiye’ye "büyük yaptırımlar" uygulayacaklarını açıkladı.

ABD Savunma Bakanı Jim Mattis, Trump'ın Türkiye'ye yönelik yaptırım tehdidinin iki ülke arasındaki askeri  ilişkileri etkilemediğini, Türkiye ile yakın çalışmaya devam ettiklerini söyledi.

Ayrıca, ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi Başkanı ve Senatör Bob Corker ile Senatör Bob Menendez, Türkiye'nin uluslararası kuruluşlardan kredi almasını kısıtlayacak iki partili yasa tasarısının komitede kabul edildiğini açıkladı.

ÇOLAKOĞLU: NET BİR TAVIR YOK

Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selçuk Çolakoğlu, ABD ile Türkiye arasında yaklaşık 2-3 yıldır birtakım görüş farklılıklarının olduğunu söyleyerek, “Dolayısıyla bu son kriz aslında bir nevi bardağı taşıran bir damla olarak görmek lazım karşılıklı hamlelerde” dedi.

K24’e, son zamanlarda ABD - Türkiye arasında en önemli uzlaşının Minbic olduğunu söyleyen Çolakoğlu, şu ifadeleri kullandı:       

“Suriye’nin kuzeyindeki yapılanma, Suriye’nin genel nihai barış planın ne olacağı noktasında hala ABD ve Türkiye arasında net bir tavır yok. Aslında bu konu Türkiye ile Rusya arasında da bir müzakere konusu. Suriye dışında ikili ilişkileri doğrudan etkileyen pek çok konu var. Bunlardan Halk bank davası. Halk bank genel müdürünün orada halen ABD cezaevinde bulunması.”

KARŞILIKLI RESTLEŞME

Fethullah Gülen’in 2016’dan beri ABD’den iadesinin ABD - Türkiye arasındaki en sıcak konulardan biri olduğunu da söyleyen Çolakoğlu, “Dolayısıyla bunlarla ilgili bir gelişme olmadı ve bunlara bağlı Türkiye’de tutuklu Amerikan vatandaşlarının özellikle rahip Brunson’un cezaevinde kalması ve en son tahliyesi ile birlikte ilişkilerin biraz aslında yumuşaması bekleniyordu. Ama ABD tam tersi bir şekilde buna daha sert bir karşılık verdi” şeklinde konuştu.

Türk – Amerikan ilişkilerinde ABD’nin Türkiye’den umduğu ve beklediği ilerlemeyi göremeyişinin tepkisi olarak yorumlanabileceğini belirten Çolakoğlu, bunun sadece Cumhuriyetçiler arasında değil, Demokratlar tarafından da tepkiyle karşılandığını sözlerine ekledi.

SEÇİMİN DE KONUSU OLACAK

Brunson ve Amerikan Başkonsolosluğu’ndaki Türk çalışanlarının tutuklanmasının ABD’nin sürekli gündeminde olduğunu dile getiren Çolakoğlu, bu konunun yapılacak kongre üyeleri ve senato seçimleri için de önemli olacağını vurguladı.

İki ülke arasındaki diplomatik krizlerde çok üst düzey isimlerin devreye girmediğini de belirten Çolakoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“ABD’den Brunson sonrası Türkiye’yi hedef alan açıklamalar geldi. ABD, rahip Brunson’ın sadece cezaevinden çıkarılmasını değil, hatta tüm ülkeden çıkarılıp Amerika’ya gönderilmesi konusunda beklentiye sahip değil. Bu kısa vadeli beklenti Türkiye tarafından karşılanmazsa krizin biraz daha tırmanacağını söyleyebiliriz.”

ERDEM: ABD’DEN KAYNAKLI

Sahipkıran Stratejik Araştırmalar Merkezi (SASAM) Uzmanı Süleyman Erdem, yaşanan krizin ABD tarafının hamlelerinden ve tavırlarından kaynaklandığını söyledi.

K24’e konuşan Süleyman Erdem, Gülen’in Türkiye iade edilmemesini ve İran’a yönelik yaptırımları dile getirerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Hakan Atilla davası neticesinde Türkiye’nin resmi bir bankasının yetkilisini ABD’de yaptığı görüşmelerden sonra tutuklayıp mahkûm ettiler. Dolayısıyla bu işlerin başlangıç noktası kendilerinden kaynaklı. Bu anlamda background dediğimiz bu olayların geçmişi aslında tamamen Amerika’nın Türkiye aleyhindeki kararlarından mütevellit olarak bugün bunu yaşıyoruz.

ABD’de yaklaşan seçimlerde hem senatonun, hem de temsilciler meclisinin önemli bir bölümünün değişeceğini ifade eden Erdem, “Hatta temsilciler meclisinin tamamına yakının değişeceği söyleniyor. Bu esnada iç kamuoyuna yönelik mesajlar verilmeye çalışıyor olabilir Amerika’da. Bu anlamda bir bağlantısı olabilir” dedi.

15 Temmuz darbe girişiminin ardından gözaltına alınan ve 2 yıla yakın zamandır tutuklu bulunan Brunson dün ev hapsine alındı.

Ancak ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ise bu kararı memnuniyetle karşılamakla beraber yeterli bulmadıklarını belirtti.