İran şart koştu: Nükleer anlaşmaya dön

HABER MERKEZİ

İran, ABD ile görüşme masasına oturmak için bu ülkenin "nükleer anlaşmaya dönmesini" şart koştu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın "ön şart olmaksızın İran'la görüşebileceği" yönündeki açıklamalarına ilk tepki İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin danışmanı Hamid Ebuturabi'den geldi.

Ebuturabi, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, "İran milletine saygı, düşmanlıkların azaltılması ve ABD'nin nükleer anlaşmaya dönmesi görüşme zeminini oluşturacaktır" ifadesini kullandı.

ABD'ye resmi ziyarette bulunan İtalya Başbakanı Giuseppe Conte ile Beyaz Saray'da basın toplantısı düzenleyen Trump, İran Cumhurbaşkanı Ruhani ile görüşebileceğini belirterek, "İran isterse kesinlikle görüşürüz. Diğer insanlarla konuşmakta bir sorun yok. Özellikle bu kişilerle muhtemel bir savaşa gireceğin, ölümlerin olabileceği durumlarda görüşürsün. Bunda bir sorun yok. Kuzey Kore lideriyle de görüştüm" demiş ve Ruhani ile görüşmesine yönelik ön şartı olmadığını kaydetmişti.

NÜKLEER ANLAŞMA NELER İÇERİYOR?

İran’ın nükleer programına ilişkin aksiyon planı 2015 yılının temmuz ayında İran ile uluslararası toplum arasında imzalanmıştı.

İran'ın nükleer programına ilişkin ortak geniş aksiyon planı (Joint Comprehensive Plan of Action – JCPOA) 20 ay süren müzakerelerden sonra bir tarafta İran, diğer tarafta BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi ABD, Almanya, İngiltere, Çin, Rusya, Fransa ve de AB arasında imzalanmıştı. 

Anlaşma Tahran'ın nükleer programını sona erdirmesine karşılık olarak bu ülkeye uygulanan uluslararası yaptırımların kaldırılmasını öngörüyordu.   

Plan, 2015 yılınan ekim ayında yürürlüğe girdi ve 2016 yılının ocak ayında Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun (IAEA) İran'ın nükleer programının barışçıl olduğunu açıklamasıyla uygulanmaya başladı. Böylece BM'nin ve Batılı ülkelerin İran'a uyguladığı mali, ticari, enerji ve diğer alanlardaki yaptırımlar kaldırıldı. Anlaşma uyarınca İran'ın dondurulmuş olan milyarlarca dolar hacmindeki ticari mal varlığına erişimi yeniden sağlandı.

İran'ın anlaşmayı ihlal etmesi durumunda yaptırımların yeniden devreye girmesi şartı da getirildi. Anlaşmanın gidişatını denetlemekle görevli Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun (IAEA) şimdiye kadar İran'ın anlaşmanın tüm şartlarına uyduğunu saptamıştı. Anlaşma İran'ın sivil amaçlı uranyum zenginleştirme çalışmalarını en aza indirmesini, barışçıl nükleer programını sadece ticari, tıbbî ve sanayisinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanmasını öngörüyor.

(Kaynak: Ajanslar)