K24 ÖZEL - Uzmanların gözünden S-400 krizi

K24 - ANKARA

Uzmanlara göre S-400 hava savunma sistemlerinin alımı, Washington ile Ankara arasındaki ittifak stratejisini zorunlu kılıyor.

ABD ile Türkiye arasında S-400 hava savunma sistemleriyle ilgili başlayan gerginlik devam ediyor.

Dün ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü Charles Summers, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemleri almasının iki ülkenin askeri ilişkileri açısından ağır sonuçları olacağını söyledi.

Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Summers, “Türkiye, S-400'leri alırsa bunun askeri ilişkilerimiz bakımından ağır sonuçları olur. F-35 ve Patriotları almaları söz konusu olmayacak” dedi.

Türkiye Savunma Bakanı Hulusi Akar ise, Pentagon'dan gelen açıklamalar öncesinde “Burada yaptığımız çalışmanın, diğer taraftan bir ortaklık çerçevesinde tasarlanıp, ortaklık çerçevesinde üretimine başlanılan ve şu anda pilotlarımız eğitim almak için Amerika'da faaliyetlerini sürdürürken bakım personelimiz, teknik personelimiz, astsubaylarımız orada eğitimlerini sürdürürken, ‘Biz, size F-35'i vermeyebiliriz’ denilmesi de hiçbir şekilde ne hukuka ne de akla uygun” demişti.

K24’e konuşan ANKA Enstitüsü Başkanı Rafet Aslantaş, S-400 hava savunma sistemlerinin alımı konusunda ABD’li yetkililerin açıklamalarıyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:

“NATO’nun eski üyesi Yunanistan’ın Rusya’da S-300’leri alması hiçbir sorun yaratmamıştı. Buradaki asıl mesele şu: Birincisi, Türkiye’nin ABD’den aldığı silahlar iki ülke ticareti açısından çok önemli görülmektedir. İkincisi ise, Ortadoğu projesiyle ilgili Türkiye önemli bir stratejik konuma sahip, bu yüzden Washington sürekli Ankara’ya uyarılarda bulunuyor ki Türkiye’yi elinden kaçırmak istemiyor.”

K24’e konuşan İran Araştırmaları Merkezi Uzmanı Hakkı Uygur ise, konuyla ilgili şunları ifade etti:

“S-400 hava savunma sistemlerinin alımı da gösteriyor ki Türkiye ile Rusya uzun süre ortak hareket edecektir. ABD bu tarz söylemlerini devam ettirir ve Türkiye’ye yönelik yaptırım kararını uygulamaya koyarsa Türkiye burada sıkıntı yaşayabilir ama ABD bu şekilde amacına ulaşamayacaktır. ABD’nin bu yaklaşımı Ankara ile Washington’u birbirinden uzaklaştırır.”

ABD: YAPTIRIM UYGULAYABİLİRİZ

Geçtiğimiz günlerde S-400 hava sistemleriyle ilgili konuşan ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Robert Palladino, Ankara'nın Rusya'dan S-400 hava savunma sistemlerini teslim alması durumunda, Washington'un Türkiye'ye yönelik yaptırımları devreye sokabileceğini söylemişti.

Washington'da düzenlenen basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Palladino, Türkiye ve Rusya arasında imzalanan S-400 alımı ile ilgili anlaşma için şunları ifade etmişti:

"S-400 (füzelerini) alması halinde F-35 programına katılımını gözden geçireceğimiz ve gelecekte muhtemel diğer silah satışlarını da riske atacağı konusunda Türkiye'yi açıkça uyardık. Ayrıca S-400'lerin alınması, ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA) kapsamında bu alımda rol oynayan kamu kuruluşlarına, şirketlere ya da bireylere yönelik yaptırımları da gündeme getirecektir."

TÜRKİYE: BAŞKASINDAN ALIRIZ

Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise, ABD'nin "Türkiye Rusya'dan S-400 füzelerini alırsa, yaptırım uygulayabiliriz" uyarısına karşılık yaptığı açıklamada şöyle konuşmuştu:

"Biz yıllarca müttefiklerimizden almak istedik ve müttefiklerimizden almak istediğimizi kendilerine resmen bildirdik. Bazen basit silahların bile satılmasına engel çıkartan bu müttefiklerimiz nedense S-400 aldıktan sonra rahatsız olmaya başladılar. Neden rahatsız oluyorsunuz? Şu an NATO müttefikiysek ve dayanışmamızı artırmamız gerekiyorsa o zaman Türkiye talepte bulunuyorsa sen de satacaksın. Eğer sen vermek istemiyorsan, Türkiye'nin başka birisinden ya da NATO dışı bir ülkeden almasına da karışmayacaksın."

S-400 ANLAŞMASI

Rusya ile Türkiye, Aralık 2017'de S-400 füze savunma sistemi satışı için anlaşma imzalamıştı.

S-400 füzelerinin bu yılın sonuna kadar teslim edilmesi bekleniyor.

Ancak başta ABD olmak üzere bazı NATO ülkeleri Türkiye'ye tepkili.

İlk F-35 savaş uçaklarının ise 21 Haziran'da bir törenle Türkiye'ye teslim edilmesi öngörülüyor.

Aralık ayında ise Pentagon’a bağlı Savunma Güvenlik İşbirliği Ajansı, Türkiye'ye 3,5 milyar dolar değerindeki Patriot hava ve füze savunma sisteminin satışını onaylamıştı.