Uluslararası rapor: Gazze'nin yeniden inşası 10 yıl sürecek
Birleşmiş Milletler (BM) ve Avrupa Birliği (AB), Gazze Şeridi'nin yeniden inşasına ilişkin maliyet raporunu hazırladı. Bu sürecin yaklaşık 10 yıl süreceği ve toplam maliyetin 71 milyar dolardan fazla olacağı tahmin ediliyor.
Dünya Bankası ile koordineli olarak hazırlanan ortak rapora göre yeniden inşa sürecinin bu yıl başlaması halinde 2036 yılına kadar devam etmesi ve toplamda 71 milyar 400 milyon dolara mal olması bekleniyor.
Acil İhtiyaçlar ve Maddi Hasar
Raporda, sürecin ilk 18 ayında temel hizmetlerin geri getirilmesi, kritik altyapının yeniden inşası ve ekonomik kalkınmanın desteklenmesi için 26 milyar 300 milyon dolarlık bir kaynağın sağlanması gerektiği belirtildi.
Hasarın boyutlarına ilişkin şu veriler paylaşıldı:
- Altyapı Hasarı: 35 milyar 200 milyon dolar.
- Ekonomik ve Sosyal Kayıplar: 22 milyar 700 milyon dolar.
- En Çok Etkilenen Sektörler: Konut, sağlık, eğitim, ticaret ve tarım.
İnsani Bilanço ve Yıkımın Boyutu
7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'in güneyine düzenlediği ve 1221 kişinin ölümüyle sonuçlanan saldırı sonrası, İsrail'in Gazze'ye yönelik başlattığı şiddetli askeri operasyonlarda, Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre 72 bin 553'ten fazla Filistinli hayatını kaybetti.
Rapordaki diğer çarpıcı veriler ise şöyle:
- 371 bin 888 konut ya tamamen yıkıldı ya da ağır hasar aldı.
- Sağlık merkezlerinin %50'den fazlası hizmet dışı kaldı.
- Okulların neredeyse tamamı zarar gördü.
- Ekonomik altyapının %84'ü yerle bir oldu.
1,9 milyon kişi yerinden edildi; halkın %60'ından fazlası barınacak bir evi kalmadığı için sığınmasız durumda.
"Gazze 77 Yıl Geriye Gitti"
Raporda, yaşam standartlarındaki düşüş, geçim kaynaklarının yok olması ve gıda güvenliği krizi nedeniyle Gazze'deki insani kalkınma sürecinin 77 yıl geriye gittiği vurgulandı.
Yeniden İnşa Şartları ve Siyasi Süreç
BM ve AB, yeniden inşa çabalarının insani yardım faaliyetleriyle paralel yürütülmesi gerektiğini, bu sürecin Gazze ve Batı Şeria'yı kapsayan kapsamlı bir "etkin geçiş" planına dönüşmesi gerektiğini belirtti.
Yeniden inşanın Filistinlilerin liderliğinde yürütülmesi ve Filistin hükümetine yetki devriyle uyumlu olması gerektiği ifade edilen raporda, BM Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararına atıfta bulunuldu. Kasım 2025'te kabul edilen bu karar, ABD Başkanı Donald Trump’ın "Yeni Gazze" planına dayanıyor. Bu kapsamda kurulan "Barış Konseyi", yeniden inşanın yönlendirilmesi ve mali koordinasyondan sorumlu olacak.
Sürecin başarısı için şu şartlar öne sürüldü:
- Kalıcı bir ateşkesin sağlanması.
- Tam güvenliğin tesis edilmesi.
- İnsani yardımların engelsiz ulaştırılması.
- Temel hizmetlerin derhal geri getirilmesi.
- Gazze içinde ve Batı Şeria ile Gazze arasında kişi ve malların serbest dolaşımı.
BM, AB ve Dünya Bankası; bu şartlar yerine getirilmeden Gazze'nin yeniden inşasının ve hayatın normale dönmesinin mümkün olmayacağının altını çizdi.