Vali Xoşnaw: Dokuzuncu kabinenin Erbil'deki çevre planı başarı elde etti
Erbil Valisi Umed Xoşnaw, Kürdistan Bölgesi Hükümetinin dokuzuncu kabinesi döneminde çevrenin korunması alanında büyük bir dönüşüm gerçekleştirildiğini ve Erbil’in 2024 yılında dünyanın en kirli şehirleri listesinden çıkarıldığını bildirdi.
Vali Umed Xoşnaw, 12 Eylül 2026 Cumartesi günü, Kurdistan24’e yaptığı özel açıklamada, çevrenin temizlenmesi ve korunmasının Kürdistan Bölgesi Hükümeti’nin dokuzuncu kabinesinin en önemli ve temel çalışma alanlarından biri olduğunu belirterek, Başkan Mesrur Barzani’nin de çevre konusunda sürekli olarak çalışmaların takipçisi olduğunu ve ilgili tüm kurumlara çevre sorununa önem verilmesi talimatını verdiğini kaydetti.
Geçmiş yıllarda Erbil’in çevre koşullarının iyi durumda olmadığını, ancak stratejik bir plan çerçevesinde bir dizi temel adım atıldığını dile getiren Vali Xoşnaw’a göre bu adımlar arasında parkların sayısının artırılması, yolların orta refüjlerinin ve ihtiyaç duyulan diğer alanların yeşillendirilmesi yoluyla kentteki yeşil alan oranının yükseltilmesi de bulunuyor.
Erbil’in yeşil kuşak projesinin de bu kapsamda önemli bir çalışma olduğunu belirten Xoşnaw, projenin sekiz aşamadan oluştuğunu ve şu anda üçüncü aşamasının uygulandığını söyleyerek, projenin tamamlanmasıyla Erbil’in çevrenin korunması açısından önemli bir aşamaya ulaşacağının altını çizdi.
Ayrıca kentteki kirlilik kaynaklarına karşı önlemler alındığına işaret eden Xoşnaw, şunları söyledi:
“Çevreyi kirleten ruhsatsız atık tesislerine karşı sıkı önlemler alındı ve bu tesisler kapatıldı. Yasal olarak faaliyet gösteren atık tesislerinin ise uluslararası standartlara uygun hale getirilmesi sağlandı. Aynı zamanda hava kirliliğine neden olan araçlarla ilgili de gerekli işlemler yapılıyor.”
Hükümetin çevreyi korumak ve temizlemek amacıyla yürüttüğü önemli çalışmalardan birinin de elektrik sağlama ve jeneratörlerin azaltılması projesi olduğunu bildiren Xoşnaw, bu konuda şunları ifade etti:
“Elektrik projesi sayesinde özel jeneratörlerin önemli bir bölümü devre dışı bırakıldı ve sayıları ciddi ölçüde azaltıldı. Faaliyette olan jeneratörlere yönelik sıkı kurallar getirildi. Ayrıca restoran, kafe ve yoğun duman çıkaran işletmelerin çevre standartlarına uyması zorunlu hale getirildi. Böylece kentin havasının zehirli dumanla kaplanmasının ve halk sağlığının tehlikeye atılmasının önüne geçildi.”
Umed Xoşnaw, 2023 yılında Erbil Politeknik Üniversitesi, üniversite öğretim üyeleri ve ilgili kurumların iş birliğiyle Erbil’in çevre koşullarına ilişkin bilimsel bir araştırma yapıldığını söyledi.
O dönemde araştırmanın sonuçlarının oldukça olumsuz olduğunu belirten Xoşnaw, uluslararası kuruluşların raporlarında da Erbil ve Bağdat’ın çevre kirliliğinin yüksek olduğu şehirler arasında gösterildiğini ifade etti.
Xoşnaw, ancak dokuzuncu kabine döneminde hükümet tarafından alınan önlemler ve vatandaşların çevre konusunda bilinçlenmesi sayesinde, aynı uluslararası kuruluşların 2024 ve 2025 yıllarına ilişkin raporlarında Erbil’i kirli şehirler listesinden çıkardığını vurguladı.
Erbil Valisi açıklamasının sonunda, çevrenin korunması konusundaki çalışmaların kendileri açısından geçici bir kampanya olmadığını, sürekli ve kesintisiz bir süreç olarak devam edeceğini dile getirdi.
Dokuzuncu kabinenin çalışmaları
Kürdistan Bölgesel Hükümetinin resmi verilerine göre Başbakan Mesrur Barzani başkanlığındaki dokuzuncu kabine döneminde çok sayıda park ve bahçe inşa edildi veya yenilendi. Bunun sonucunda Erbil’deki yeşil alan oranı yüzde 15’ten yüzde 20’ye yükseldi.
Ayrıca projeler üzerindeki denetim sistemi sıkılaştırıldı. Sanayi ve ticari projelere onay verilmesi, bu projelerin çevre şartlarına tamamen uyması ve zararlı gaz salınımını azaltması koşuluna bağlandı.
Bunun yanı sıra 6 binden fazla elektrik jeneratörü devre dışı bırakıldı. Hava kalitesinin ölçülmesi için dört istasyon kuruldu. Ormanların yangınlardan korunması amacıyla 34 milyon metrekarelik yangın önleme alanı oluşturuldu.
Bunlara ek olarak, hükümetin büyük ve stratejik projelerinden biri olan Erbil Yeşil Kuşak Projesi de devam ediyor. Kentin çevresini 2 kilometre genişliğinde dairesel bir kuşak şeklinde çevreleyecek şekilde planlanan projenin birinci ve ikinci aşamaları tamamlandı, üçüncü aşamadaki çalışmalar ise sürüyor.
Hükümetin planı ve kararı doğrultusunda proje kapsamında 7,7 milyon zeytin ve fıstık fidanı dikilecek. Ayrıca ağaç ve fidanların sulanması için proje alanında 10 su göleti oluşturulacak.
Projenin çölleşmenin ve sıcaklıkların yükselmesinin önlenmesine katkı sağlaması, yerel üretimi artırması ve bölge halkına istihdam olanakları yaratması hedefleniyor. Projenin ayrıca havayı temizlemesi, toz taşınımını azaltması ve vatandaşlara daha sağlıklı ve yaşanabilir bir çevre sunması bekleniyor.