Louis Vuitton'a "Kürt motifi" tepkisi: Lara Dizeyi'den resmi tescil çağrısı
Ünlü moda tasarımcısı ve Kürt geleneksel giyim kültür elçisi Lara Dizeyi; Fransız lüks moda devi Louis Vuitton’un son koleksiyonundaki bir parça ile geleneksel Kürt motifleri arasındaki çarpıcı benzerlik üzerine Kürdistan Bölgesi Kültür Bakanlığının resmi düzeyde devreye girerek marka ile doğrudan diyaloğa geçmesini ve kültürel mirasın uluslararası tescili için stratejik bir çerçeve oluşturulmasını istedi.
Lara Dizeyi, bugün (22 Eylül 2026) yayımladığı bir açıklamada, Kültür Bakanlığı ve ilgili kurumlara seslenerek dünyaca ünlü marka ile otantik Kürt giyim kültürü arasındaki benzerliğin kurumsal ve hukuki düzeyde takip edilmesi gerektiğini belirtti.
Sosyal medya tepkisi yetmez, resmi adım şart
Sosyal medyada yükselen kamuoyu tepkisinin farkındalık oluşturmak adına kıymetli olduğunu ifade eden Dizeyi, buna karşın kültürel mirasın korunması, tanıtılması ve belgelenmesinin asıl olarak devlet kurumlarının sorumluluğunda bulunduğunu vurguladı. Dizeyi, Kültür Bakanlığının net bir duruş sergileyerek atılacak adımları kamuoyu ile paylaşması gerektiğini kaydetti.
Sürecin yönetilmesine ilişkin de uyarılarda bulunan tasarımcı, geleneksel motiflerin yasal korumasının son derece hassas ve karmaşık bir alan olduğuna işaret ederek, fevri adımlardan kaçınılması gerektiğini belirtti. Dizeyi; bakanlığın, hukuk ve kültür mirası uzmanlarıyla iş birliği yaparak sağlam bir hukuki zemin oluşturmasını önerdi.
Louis Vuitton’dan açıklama istenmeli
İlk ve en kritik adımın Fransız moda devi ile resmi diyalog kanallarını açmak olduğunu vurgulayan Dizeyi, şu değerlendirmede bulundu:
"Bakanlık, Louis Vuitton ile resmi temas kurmalı; söz konusu kültürel mirasa ait tarihi bilgi ve belgeleri kendilerine sunarak bu belirgin benzerlik ve tasarımın arkasındaki yaratıcı süreç hakkında resmi bir açıklama talep etmelidir."
İlham almak ile kültürel mirası kaynaksız kullanmak farklıdır
Bir kültürden ilham almak ile o kültüre ait somut bir unsuru kaynağını belirtmeden kullanmak arasında ince bir çizgi olduğuna dikkat çeken Kürt tasarımcı, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bir Kürt tasarımcı olarak, kültürümüzün küresel ölçekte görünür olmasını ve ilham kaynağı haline gelmesini elbette destekliyorum. Ancak ilham; saygı, kaynak belirtme ve sorumlulukla bir arada olmalıdır. Kültürel mirasımızın dünya podyumlarında sergilenirken ait olduğu halktan ve tarihinden soyutlanması kabul edilemez."
Fikri mülkiyet ve coğrafi işaret vurgusu
Lara Dizeyi, yaşanan bu gelişmenin uzun vadeli bir kazanıma dönüştürülmesi gerektiğini belirterek; ticari marka, telif hakkı, tasarım tescili ve coğrafi işaret gibi fikri mülkiyet mekanizmalarının ivedilikle işletilmesi çağrısında bulundu. Dizeyi, Kürtlere özgü desen, motif ve sembollerin uluslararası düzeyde tescillenerek her türlü kültürel tahrifat ve haksız kullanıma karşı koruma altına alınmasının önemini vurguladı.