Kürdistan dağlarının doğal zenginliği menengiç: Yaralara merhem, kahveye lezzet
Kürdistan Bölgesi’nin yüksek dağlarında doğal olarak yetişen ve asırlardır halk hekimliğinde kullanılan menengiç; zengin aroması, kahvesi ve sağlık faydalarıyla gıda sektöründe değerli bir markaya dönüşmeyi bekliyor.
Soran Bağımsız İdaresi Tarım Müdürü Kameran Husên, Kurdistan24’e yaptığı değerlendirmede, menengicin yalnızca yüksek dağlık bölgelerde doğal olarak yetiştiğini belirtti. Husên, bu yabani ağaçların aşılanması konusunda şimdiye kadar yeterli çalışma yapılmadığını ve çiftçilerin de ürünü ticarileştirme noktasında ciddi adımlar atmadığını söyledi.
Geleneksel yöntemlerle toplanıyor
Karşılaşılan diğer engellere dikkat çeken Husên; alıç ve menengiç ağaçlarının her yıl yangınlar veya kontrolsüz kesimler nedeniyle zarar gördüğünü, hasat ve toplama için modern ekipmanların bulunmaması sebebiyle çiftçilerin hala geleneksel yöntemlere başvurduğunu vurguladı.
Menengicin geleneksel tıp alanındaki kullanımına değinen Husên, şu ifadeleri kullandı:
"Bölge halkı, atalarından miras kalan bilgilerle menengici ve ondan elde edilen doğal sakızı (dağ sakızı); mide rahatsızlıkları ve çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanıyor. Hatta meşe mazısıyla karıştırılarak yara tedavisinde dahi merhem olarak değerlendirilmiştir. Ancak bu kullanım tamamen geleneksel düzeyde kalmış olup, ürünü sanayiye ve modern tıbba kazandıracak bir teknoloji henüz devreye sokulamadı."
Kahveden kuruyemişe geniş kullanım alanı
Tarım Müdürü Kameran Husên, üreticilerin menengice gereken önemi vermesi halinde gıda sanayisinde ciddi bir katma değer yaratılabileceğinin altını çizdi. Menengicin kuruyemiş, menengiç kahvesi ve taze (yeşil) halinin ise ayran ve yoğurt soslarında kullanıldığı zengin bir tüketim alanına sahip olduğu hatırlatıldı. Husên ayrıca, Soran İdaresi olarak tarım arazilerine yönelik kapsamlı bir veri ve istatistik çalışması yürüttüklerini belirtti.
Barzan Tarım Müdürü Emir Mustafa ise ürünün tamamen ihmal edildiği tezine katılmadığını, çiftçilerin daha çok hızlı getiri sağlayan pazar talepli ürünleri tercih ettiğini ifade etti.
Çiftçilerin yaşadığı yapısal sorunları aktaran Mustafa: "Ağaçların kendiliğinden yetişen yabani doğası, çiftçilerin bu ürünü rahatça toplayıp yüksek ekonomik getiriye dönüştürmesini zorlaştırıyor." dedi.
Üreticileri teşvik etmek ve bilinçlendirmek adına çeşitli seminerler düzenlediklerini söyleyen Mustafa, buna karşın yabani dağ ürünlerine yatırım yapma isteğinin şimdilik düşük seviyede kaldığını kaydetti.